وقتی مرد شماره دوم امنیت ملی بایدن، حباب پیروزی جمهوری خواهان را برملا می‌کند

گروه بین الملل: در روزهایی که گرد و غبار نخستین ماه‌های جنگ افروخته در خاورمیانه هنوز فروننشسته، واشنگتن در جستجوی پاسخی برای پرسشی است که مرز میان پیروزی و شکست را مبهم‌تر از همیشه کرده است. کمتر از دو ماه پس از آغاز درگیری‌های نظامی، اتاق فکر کهنه‌کار «موسسه خاورمیانه» میزبان یک نشست مجازی بود تا به تحلیل یک دوگانه سرنوشت‌ساز بپردازد: «آیا آمریکا در ایران پیروز است یا شکست خورده؟». این گردهمایی که دو مقام ارشد پیشین امنیت ملی از دولت‌های ترامپ و بایدن را در برابر یکدیگر قرار می‌داد، تصویری از عمق سردرگمی استراتژیک در قلب پایتخت آمریکا ارائه کرد.

به گزارش بولتن نیوز، آنچه در این مناظره بیش از هر چیز خودنمایی می‌کرد، شکاف میان تعریف کلاسیک «پیروزی نظامی» با واقعیت‌های میدانی جدید بود. از یک سو، ویکتوریا کوتس، معاون پیشین مشاور امنیت ملی ترامپ در امور خاورمیانه، با تکیه بر دکترین «فشار حداکثری» استدلال کرد که نبرد واقعی در جبهه‌ای دیگر جریان دارد. به باور او، ایالات متحده در آن نبردِ سایه‌ها دست بالا را دارد: جنگ اقتصادی. کوتس پیشتر نیز با انتشار یادداشتی تحت عنوان «ایران پیشاپیش در جبهه دومِ جنگ شکست خورده» تصریح کرده بود که شریان‌های مالی تهران چنان تحت فشار است که توان تنفس راهبردی را از حاکمیت گرفته است.

اما در سوی دیگر میدان فکری، جان فاینر، مرد شماره دو شورای امنیت ملی در دولت بایدن، با دیده تردید به این تحلیل می‌نگرد. او که سابقه حضور در خط مقدم دیپلماسی هسته‌ای با ایران را در کارنامه دارد، صراحتاً نسبت به «سراب پیروزی» هشدار داد. فاینر در اظهارنظری که انعکاس گسترده‌ای یافت، تأکید کرد که «در این برهه، یک برد آشکار و واضح برای آمریکا بسیار گریزان خواهد بود.». از نگاه او، عدم شفافیت در اهداف راهبردی و تغییر روزانه روایت دولت از دلایل این جنگ، بزرگترین ضعف تاکتیکی واشنگتن محسوب می‌شود. او جایی دیگر این راهبرد متزلزل را اینگونه توصیف کرد: «ترامپ از فاجعه عراق درس عبرت نگرفت»..

نشست موسسه خاورمیانه که مدیریت آن را برایان کاتولیس، تحلیلگر کهنه‌کار سیاست خارجی، بر عهده داشت، فراتر از یک جدل حزبی بود. کاتولیس و میهمانانش به این جمع‌بندی رسیدند که پیامدهای پیش‌بینی‌نشده این جنگ، نه تنها معادلات امنیت ملی آمریکا، بلکه ژئوپلیتیک انرژی در جهان را دستخوش اختلال کرده است. در جلسه پرسش و پاسخ، به صراحت عنوان شد که شرکای منطقه‌ای واشنگتن که حالا با ویرانی‌های زیرساختی و سهم از دست رفته خود در بازار جهانی انرژی مواجه‌اند، بار سنگین این ماجراجویی را بر دوش می‌کشند. این جنگ، شرکای عرب خلیج فارس را در موضع ضعف قرار داده و آن‌ها را ناچار به تحمل هزینه‌های سنگین بازسازی و بی‌ثباتی طولانی‌مدت کرده است.

در پایان این نشست جنجالی، خطوط قرمز میان تحلیل‌گران بیش از پیش پررنگ شد. جمهوری‌خواهان حاضر در میزگرد، بر ویرانی توان نظامی و ترور فرماندهان میدانی ایران به عنوان دستاورد انگشت گذاشتند، اما دموکرات‌های پیشین هشدار دادند که ایرانِ زخمی اما سرپا، اکنون با صراحت بیشتری حق خود برای کنترل تنگه هرمز را مطرح می‌کند؛ صراحتی که به اعتقاد ناظران، پیش از این جنگ هرگز به خود ندیده بود. حقیقت شاید جایی در این میان باشد: در حالی که دیپلمات‌ها در جستجوی راه‌حلی برای خروج از این باتلاق هستند، پاسخ به این پرسش که آیا واشنگتن در حال برنده شدن است یا باختن، همچنان در میان دود و آتش میدان جنگ و انبوه برگه‌های تحریم‌های بی‌اثر گم شده است. شاید بزرگترین شکست آمریکا، نه در میدان نبرد با ایران، که در ناتوانی از ارائه تعریفی واحد از «پیروزی» باشد.