اقتصاد ایران در آستانه هشدار: حفظ تجارت ۲۴۰ میلیارد دلاری در گرو کاهش تنش و تأمین مالی فوری
گروه اقتصادی، در شرایطی که رشد اقتصادی ایران به کمتر از یک درصد رسیده و فشار تورم و بیکاری بر معیشت مردم افزایش یافته، حفظ ظرفیت ۲۴۰ میلیارد دلاری تجارت خارجی و بازسازی اقتصاد، بیش از هر زمان دیگری به کاهش تنشهای بینالمللی، اصلاحات ساختاری و تأمین مالی خارجی وابسته شده است.
به گزارش بولتن نیوز، ۱. تصویر کلی اقتصاد؛ رشد ضعیف در سایه ظرفیت بالا
بر اساس گزارشهای بانک مرکزی و مرکز آمار ایران:
رشد اقتصادی ۹ ماهه ۱۴۰۴:
با نفت: ۱ درصد
بدون نفت: ۰.۴ درصد
رشد اقتصادی فصلی:
بهار: ۲- درصد (با نفت)
تابستان: ۰.۵ درصد (با نفت)
این در حالی است که حجم تجارت خارجی کشور در سال ۱۴۰۳ به حدود ۲۴۰ میلیارد دلار رسیده؛ ظرفیتی که در صورت مدیریت صحیح، میتواند موتور رشد اقتصاد باشد.
۲. تجارت ۲۴۰ میلیارد دلاری؛ فرصت یا ظرفیت در معرض تهدید؟
ترکیب تجارت خارجی ایران:
صادرات کالا: ۱۱۵ میلیارد دلار
نفتی: ۶۵ میلیارد دلار
غیرنفتی: ۴۹ میلیارد دلار
واردات کالا: ۸۸ میلیارد دلار
تجارت خدمات: ۳۶ میلیارد دلار
این حجم تجارت، پایه اصلی:
درآمد ارزی
تأمین مواد اولیه
فعالیت صنایع کلیدی (نفت، پتروشیمی، فولاد، حملونقل)
اما تحریمها، تنشها و محدودیتهای دریایی میتواند این ظرفیت را بهشدت کاهش دهد.
۳. زنگ خطر: کاهش سرمایهگذاری و افت تقاضا
شاخصهای نگرانکننده:
رشد سرمایهگذاری:
بهار ۱۴۰۴: ۱۳.۹- درصد
تابستان: ۹.۱- درصد
رشد مصرف بخش خصوصی: ۰.۱- درصد
صادرات: ۱.۸- درصد
واردات: ۱۸.۲- درصد
یعنی هم عرضه (تولید) و هم تقاضا (مصرف و سرمایهگذاری) در وضعیت رکودی قرار دارند.
۴. تورم و معیشت؛ فشار مضاعف بر مردم
تورم سال ۱۴۰۳: ۳۵.۸ درصد
تورم ۱۴۰۴: تا ۴۲ درصد
تورم خوراکیها: تا ۵۳ درصد
ادامه این روند میتواند به:
کاهش شدید قدرت خرید
افزایش فقر
تشدید نارضایتی اجتماعی
منجر شود.
۵. کسری بودجه؛ چالش ساختاری دولت
درآمد دولت: ۱۵۷۶ همت
هزینهها: ۱۹۷۸ همت
کسری بودجه: ۴۳۲ همت
در کنار تورم بالا، این کسری میتواند به:
چاپ پول
افزایش تورم
کاهش سرمایهگذاری
دامن بزند.
۶. بخشهای اقتصادی؛ رشد نامتوازن
بخشهای دارای رشد مثبت:
نفت و گاز: ۳.۲ درصد
معادن: ۳.۴ درصد
خدمات: ۱.۴ درصد
بخشهای دارای رشد منفی:
کشاورزی: ۳- درصد
صنعت: ۰.۵- درصد
آب و برق: ۷.۸- درصد
یعنی اقتصاد بهجای تولید متنوع، به چند بخش محدود متکی شده است.
۷. سناریوی پیشرو؛ بین بحران و اصلاح
در صورت تداوم وضعیت فعلی:
احتمال تورم: ۱۰۰ تا ۲۰۰ درصد
افزایش بیکاری
تشدید بحرانهای اجتماعی
اما در صورت اقدام فوری:
کاهش تنشها و تحریمها
جذب سرمایه و وام خارجی
اصلاح ساختار اقتصادی
میتوان مسیر اقتصاد را تغییر داد.
اقتصاد ایران با وجود برخورداری از ظرفیت بزرگ تجارت خارجی، در شرایطی شکننده قرار دارد. کلید عبور از بحران نه صرفاً در منابع داخلی، بلکه در تعامل بینالمللی، تأمین مالی خارجی و اصلاحات جدی اقتصادی است. در غیر این صورت، فشار بر معیشت مردم و ثبات اقتصادی کشور به شکل بیسابقهای افزایش خواهد یافت.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
