هشدار درباره واگذاری ستاره خلیج فارس؛ ابهام در خوراک، بدهی و خطر تمرکز انحصاری بنزین

گروه اقتصادی:پس از انتشار گزارشی در بولتن‌نیوز با مضمون «واگذاری پالایشگاه ستاره خلیج فارس؛ بازی با امنیت بنزین کشور» که در آن به فرآیندها و اقدام‌های مربوط به این واگذاری و نقدهای وارد بر آن پرداخته شده بود، این موضوع با واکنش مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی روبه‌رو شد. در ادامه، به‌تفصیل به بررسی و تحلیل سخنان آقای سالاری خواهیم پرداخت.

به گزارش بولتن نیوز، در پی اظهارات مدیرعامل سازمان تأمین اجتماعی درباره انتقال ۱۷.۹ درصد سهام دولت در پالایشگاه ستاره خلیج فارس، بررسی‌ها نشان می‌دهد این واگذاری نه‌تنها ابهامات پیشین را برطرف نکرده، بلکه نگرانی‌های تازه‌ای درباره شفافیت مالی، ساختار مالکیت و امنیت تأمین بنزین کشور ایجاد کرده است؛ نگرانی‌هایی که اکنون به سطح هشدار عمومی رسیده‌اند.

ابهام در ارزش واقعی سهام و تسویه بدهی دولت

به گزارش بولتن نیوز، بر اساس اعلام‌ها، واگذاری این سهم در قالب «رد دیون دولت» انجام می‌شود، اما تاکنون جزئیات روش ارزش‌گذاری ۱۷.۹ درصد سهام و اینکه این انتقال دقیقاً معادل چه میزان از بدهی دولت به تأمین اجتماعی است، به‌صورت شفاف منتشر نشده است.
همین موضوع باعث شده برخی کارشناسان نسبت به کم‌ارزش‌فروشی دارایی‌های ملی هشدار دهند و تأکید کنند در نبود شفافیت، منافع عمومی و حقوق بازنشستگان در معرض تضییع قرار می‌گیرد.

بیشتر بخوانید

واگذاری پالایشگاه ستاره خلیج فارس؛ بازی با امنیت بنزین کشور؟

خوراک ارزان؛ مسئله‌ای فراتر از یک پالایشگاه

یکی از محورهای اصلی انتقادها، عدم شفافیت در نرخ خوراک ارسالی به پالایشگاه ستاره خلیج فارس است. این پالایشگاه طی سال‌های گذشته میعانات گازی را با نرخی پایین‌تر از قیمت‌های منطقه‌ای دریافت کرده و برآوردها از انتفاعی در حدود ۸ تا ۱۰ میلیارد دلار حکایت دارد؛ موضوعی که هنوز مشخص نیست در فرآیند ارزش‌گذاری سهام لحاظ شده یا خیر.
نکته قابل‌تأمل آن است که به گفته منابع آگاه، الگوی مشابه قیمت‌گذاری خوراک در سایر پالایشگاه‌های متعلق به تأمین اجتماعی و شرکت‌های وابسته نیز مشاهده شده؛ موضوعی که ضرورت دارد متولیان بیت‌المال و نهادهای نظارتی به‌صورت شفاف به آن ورود کرده و درباره آن اظهارنظر رسمی ارائه دهند.

شبه‌خصوصی‌سازی و تغییر توازن قدرت

در حال حاضر، بیش از ۴۰ درصد سهام پالایشگاه ستاره خلیج فارس در اختیار تاپیکو (وابسته به شستا) است. با انتقال ۱۷.۹ درصد سهام دولت به تأمین اجتماعی، سهم شستا و تاپیکو به حدود ۵۷ درصد می‌رسد؛ به‌عبارت دیگر، اکثریت مطلق سهام و کنترل مدیریتی پالایشگاه در اختیار یک مجموعه شبه‌دولتی قرار می‌گیرد.

کارشناسان معتقدند این روند، نه خصوصی‌سازی واقعی، بلکه انتقال مالکیت از دولت به یک نهاد عمومی قدرتمند است؛ انتقالی که می‌تواند به حذف تدریجی مدیران دولتی و تضعیف نقش تنظیم‌گری دولت در بازار بنزین منجر شود.

بنزین؛ ابزار فشار جدید؟

پالایشگاه ستاره خلیج فارس یکی از اصلی‌ترین منابع تولید بنزین کشور است و هرگونه تغییر در ساختار مالکیتی آن، به‌ویژه در شرایط انحصاری، می‌تواند ابزار فشار تازه‌ای بر دولت در تنظیم بازار سوخت ایجاد کند.

برخی ناظران هشدار می‌دهند همان‌گونه که در بخش‌های دیگر اقتصاد، تمرکز مالکیت به فشار بر سیاست‌گذار منجر شده، در حوزه بنزین نیز ممکن است در آینده نزدیک تنظیم‌گری دولت با چالش جدی مواجه شود.

مطالبه ورود نهادهای نظارتی

با توجه به مجموعه این ابهامات، کارشناسان خواستار:

شفاف‌سازی ارزش واقعی سهام واگذار شده
اعلام دقیق میزان بدهی دولت که با این واگذاری تسویه می‌شود
انتشار جزئیات نرخ خوراک در همه پالایشگاه‌های وابسته
و ورود فوری نهادهای نظارتی  هستند.

پالایشگاه ستاره خلیج فارس فقط یک بنگاه اقتصادی نیست؛

این پالایشگاه، قلب تأمین بنزین کشور است و هر تصمیم غیرشفاف درباره آن، می‌تواند تبعاتی فراتر از یک واگذاری ساده داشته باشد.