بحران در کمین آب‌های زیرزمینی تالاب‌ها

به گزارش بولتن نیوز به نقل از ایسنا، محمدجواد سیاح‌پور در حاشیه مراسم روز جهانی تالاب‌ها در حاشیه تالاب مهارلو دذ گفت‌وگوی به چالش‌های اصلی تالاب‌ها، به‌ویژه تالاب مهارلو اشاره کرد و گفت: مهم‌ترین چالش‌هایی که تالاب‌ها با آن روبه‌رو هستند، شامل خشکسالی، تغییر اقلیم و کاهش حجم ورودی آب به تالاب‌ها است. تالاب مهارلو نیز از این مشکلات مستثنی نیست. علی‌رغم این‌که به‌طور موقت بیش از ۹۰ درصد از این تالاب آبگیری شده، بخش زیادی از آب‌های آن از فاضلاب‌های صنعتی و شهری تامین می‌شود. همچنین، تغییرات در سطح کاربری زمین‌ها و سدسازی‌های بالادست، منجر به کاهش منابع آبی این تالاب شده است.

وی با بیان اینکه در صورت کمبود بارش‌ها، احتمال کاهش بیشتر حجم آب تالاب و تبدیل آن به کانون ریزگرد وجود دارد، ا فزود: اگر چنین اتفاقی بیفتد، نه تنها شهرستان‌های شیراز، بلکه شهرستان سروستان نیز تحت تاثیر قرار خواهند گرفت. این ریزگردها می‌توانند به معضل بزرگی برای منطقه تبدیل شوند.

بیش از ۶۰ درصد تالاب‌های فارس با فرونشست زمین مواجهند

سیاح‌پور در بخش دیگری از سخنانش به خطرات فرونشست در استان فارس اشاره کرد و گفت: فرونشست یکی از بحران‌های جدی در تالاب‌های استان فارس است. طبق مشاهدات من، در بیش از ۶۰ تا ۷۰ درصد تالاب‌های استان، فرونشست به وضوح دیده می‌شود که چنین چیزی در تالاب مهارلو به وضوح دیده می‌شود.

وی ادامه داد: در برخی نقاط تالاب مهارلو، چشمه‌هایی که تا پیش از این آب شیرین می‌دادند، اکنون آب شور را به منابع زیرزمینی بازمی‌گردانند چون منابع آب زیرزمینی خالی شده است و آب شور آلوده به منابع زیرزمینی دارد بازمی‌گردد و یکی از بحران‌هایی که بعید نیست در آینده رخ دهد این است که در آینده آب یک شهر مثلا سروستان، شور آلوده شد چون آب تالاب مهارلو بسیار آلوده است.

رئیس انجمن ملی میراث پریشان همچنین به آلودگی آب تالاب‌ مهارلو از سوی پساب‌های کشاورزی و صنعتی اشاره کرد و افزود: پساب‌های کشاورزی و صنعتی که در اطراف تالاب مهارلو وارد می‌شوند، منبع آلودگی بزرگی هستند. این پساب‌ها حاوی مواد شیمیایی مانند نیترات و فسفات هستند که برای تالاب مضر است و به بحران‌های زیست‌محیطی دامن می‌زنند.

نسبت به تالاب‌ها حساسیت داشته باشیم

وی تاکید کرد که برای جلوگیری از بحرانی‌تر شدن وضعیت تالاب‌ها، به‌ویژه مهارلو، نیاز به همکاری بیشتر از سوی مردم، مسئولان و سازمان‌های محیط‌زیستی است. همه ما باید نسبت به وضعیت این تالاب‌ها حساسیت بیشتری داشته باشیم و برای حفاظت از آن‌ها اقدام کنیم. از طرفی، ضروری است که نوجوانان و نسل آینده نسبت به اهمیت تالاب‌ها و محیط زیست آگاهی بیشتری پیدا کنند، چرا که آن‌ها آینده‌سازان این سرزمین هستند.

برنامه روز جهانی تالاب‌ها در کنار تالاب مهارلو

مسئول برگزاری روز جهانی تالاب‌ها در ادامه سخنان خود با اشاره به فرا رسیدن این روز جهانی گفت: ۲ فوریه یا ۱۳ بهمن ماه، روز جهانی تالاب‌هاست که به یاد تاریخ تصویب کنوانسیون رامسر گرامی داشته می‌شود. از آنجا که این کنوانسیون به نام ایران است، اهمیت ویژه‌ای برای ما دارد. به همین دلیل، ما تصمیم گرفتیم برنامه روز جهانی تالاب‌ها را با محوریت دانش‌آموزان در کنار تالاب مهارلو شیراز برگزار کنیم.

وی افزود: عنوان برنامه امروز «نوجوانان، حال و آینده» بود و در آن، دانش‌آموزان مدارس سمپاد، به‌ویژه از مدرسه شهید دستغیب ناحیه سه، حضور داشتند. ما تلاش کردیم که این برنامه به‌طور ایستگاهی برگزار شود و رویکردی گفتگو محور داشته باشد. به جای سخنرانی، دانش‌آموزان در چهار ایستگاه مختلف به آموزش در زمینه تالاب‌ها پرداخته و با تالاب مهارلو و مشکلات آن آشنا شدند.

سیاح‌پور توضیح داد که این ایستگاه‌ها شامل مواردی چون تالاب‌ها و مخاطرات آن‌ها، زیستگاه تالاب برای پرندگان، نحوه کار با دوربین‌های شکاری و پرنده‌نگری، و آشنایی با گونه پرچم تالاب یعنی فلامینگو بودند. این برنامه در مجموع سه ساعت طول کشید و در نهایت، گام آخر برنامه، نشست دانش‌آموزان با مسئولان برای مطرح کردن مطالبات زیست‌محیطی‌شان بود.

این فعال محیط زیست در پاسخ به این سوال که هدف از برگزاری چنین برنامه‌هایی چیست، توضیح داد: اصل ماجرا این است که ما دغدغه‌ ایجاد کنیم. بسیاری از این دانش‌آموزان، علی‌رغم اینکه در شیراز زندگی می‌کنند، تا امروز تالاب‌ها را از نزدیک ندیده‌اند و تنها تصویری از آن‌ها در نقشه داشته‌اند. ما قصد داریم تا این بچه‌ها با تالاب‌ها آشنا شوند، آن‌ها را لمس کنند و دغدغه‌ محیط‌زیستی درون‌شان شکل بگیرد.

وی ادامه داد: ما بیشتر به دنبال ایجاد تشنگی برای آموختن هستیم، به این معنا که دانش‌آموزان پس از دیدن تالاب‌ها، احساس نیاز به یادگیری بیشتر داشته باشند. همانطور که مولانا می‌فرماید «آب کم جو تشنگی آور به دست»، ما می‌خواهیم این نسل، تشنه آموختن شود و خودشان به کنشگران محیط‌زیستی تبدیل شوند.