تمایل آمریکا برای توافق با ایران و مانع تراشی اسرائیل

بولتن نیوز- لورا روزن: به گزارش بولتن نیوز به نقل از ال مانیتور منابع دیپلماتیک به ال مانیتور خبر دادند که دولت اوباما در نظر دارد، به جای طرح "تدریجی" ارائه شده در جلسه ماه گذشته در بغداد، طرحی "گسترده تر" به ایران پیشنهاد کند.

به گفته این مقامات کسانی که طرفدار رویکرد "شدت عمل" در قبال ایران هستند خود می گویند که این طرز فکرشان به دلیل دو برخورد  اخیر دیپلماتیک با ایران تحت تاثیر قرارگرفته است.  اول اینکه ایران امکان پذیرش توافق های تدریجی را زیر سوال برده ، و دیگر به دلیل نگرانی های اسرائیل، که می ترسد هر گونه توافق و معاملۀ موقت ؛ برای چند سال آینده، آخرین توافق با این کشور باشد.

یک مقام غربی که نخواست نامش فاش شود به ال مانیتور گفت: " اسرائیل نگران است که رسیدن به یک توافق و یا معامله با ایران ، دست کم برای مدت زمان طولانی – یعنی برای دو یا سه سال آینده- به منزلۀ توافق نهائی تلقی  شود. این مقام ادامه داد: " بنابراین اسرائیلی ها می ترسند که ما با ایران به توافقی برسیم و مدام به ما می گویند که این فقط یک قدم اولیه است". این مقام در مورد تفکر اسرائیل ها گفت: علت این نگرانی اسرائیل هم این است که در صورت توافق به احتمال زیاد هیچ تحریم جدیدی اعمال نمی شود، حتی اگر طرفین آنگونه که در حال حاضر برنامه ریزی شده، درمورد مراحل بعدی با هم به توافق نرسند. 

بحث جاری دولت اوباما بار دیگر- و این بار البته بیشتر از سال گذشته- مجادله ای را میان مقامات ایالات متحده از نو زنده کرده است که به ایران پیشنهادی "بزرگ و عمده" یا "تدریجی"  ارائه  شود. گفته می شود مقامات ارشد سیاسی در وزارت دفاع بیشتر مایل به ارائه پیشنهاد "معاملۀ بزرگ" به ایران هستند.

این گروه ازمقامات، در تقابل با گروه دیگری - عمدتا در وزارت امور خارجه - قرار می گیرند که  استدلال می کنند آنچنان عدم اعتماد و یا عدم تماس دیپلماتیکی بین ایران و غرب وجود دارد که احتیاط حکم می کند به منظور اعتمادسازی اولیه؛  ابتدا با پیشنهادی کوچکتر آغاز کنند. این گروه که خواستار رویکرد تدریجی است هنگام از سرگیری مذاکرات استانبول در ماه آوریل گذشته گروه غالب بر فضای مذاکرات بود.

مذاکره کنندگان بین المللی نیز تا به امروز، فرآیندی تدریجی و گام به گام را برای برطرف ساختن نگرانی های بین المللی در مورد برنامه هسته ای ایران پیشنهاد کرده اند. آنها در آخرین جلسه خود با ایران در ماه مه در بغداد طرحی را با جزئیات دقیق تهیه کرده و جهت اجرای موقت و با هدف اعتماد سازی پیش روی ایران گذاشتند.  بر اساس این طرح از ایران خواسته شد تا فعالیت های غنی سازی 20 درصدی خود را متوقف کند ، تمام محموله های موجود اورانیوم 20 درصد غنی شده خود را با کشتی از کشور خارج کند و عملیات غنی سازی اورانیوم را در تاسیسات فوردو واقع در نزدیکی شهر قم به حال تعلیق درآورد.

مقام های غربی گفتند ایرانیان در بغداد کاملاً واضح و روشن اعلام کردند" که علاقه ای به این بستۀ پیشنهادی ندارند." موضع اساسی ما دادن "امتیازات متنوع و فراگیر در ازای کسب امتیازات متنوع و فراگیر" و" اعطای امتیازات غیر قابل بازگشت در ازای دریافت امتیازات غیر قابل بازگشت است،" وی در مورد تفکر دولت گفت: "ما می خواهیم لغو تحریم ها را به عنوان نوعی امتیاز غیر قابل برگشت پیشنهاد کنیم."

ایران پیش از مذاکرات مسکو به دنبال برگزاری  نشست فنی متشکل از "معاونان" است. اما این درخواست ایران تاکنون، توسط دفترکاترین اشتون، رهبر مذاکره کنندگان بین المللی و رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا با مخالفت روبرو شده است.

دیپلمات های اروپایی به ایرانیان گفته اند که به باور آنها در شرایط فعلی مباحثات فنی چندان مفید فایده نیست و بحث سیاسی کارساز تر خواهد بود ، اما به گفتۀ آنها درخواست ایران برای برگزاری جلسه با نمایندگان سیاسی نیز تا به امروز بدون پاسخ مانده است.

این مقام دیپلماتیک افزود: "ما مایلیم جلسات منظم تری برگزار کنیم " 

 با این حال حتی در بحبوحه مشاهدۀ نشانه هایی از علاقه آمریکا به امکان توافق مستقیم تر با ایران، ، همواره این خطر وجود دارد که روند دیپلماتیک تا حدی به دلیل پیش بینی های غلط، توسط هر دو طرف دچار مخاطره و وقفه شود. این مقام گفت: این یک مکتب فکری است که " اگر همواره بخواهیم به توافق نهائی برسیم شاید شکست امری ضروری باشد. " به نظر می رسد ایرانی ها این تصور اشتباه را دارندکه ما قصد نداریم در پایان ماه ژوئن تحریم ها رااجرائی کنیم.

اما او این خطر را نیز تصدیق کرد که اگر بگذاریم این روند شکسته و مختل شود، شاید تا مدت های طولانی نتوان آن را دوباره احیا کرد. همانطور که پس از شکست مذاکرات در استانبول، در ژانویه 2011 چنین اتفاقی رخ داد. حدود  15ماه طول کشید تا مذاکرات جدید مجددا آغاز شد.

گفتنی است آنچنانکه دکتر سعید جلیلی دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران در جلسه علنی امروز صبح (چهارشنبه) مجلس تشریح کرد، نمایندگان ایران در مذاکرات پیش‌رو بر اساس منطق ثابت ایران  در مورد حقوق مصرح ملت در معاهده ان‌‌پی‌تی  معامله نخواهند کرد. همچنین بر اساس مذاکرات قبلی این انتظار وجود دارد که بحث در مورد به رسمیت شناخته شدن حق غنی سازی ایران به طور جدی در گفت‌وگوها لحاظ شود. جلیلی امروز همچنین از در دستور کار بودن گفت‌وگو درباره بحرین نیز خبر داد و بر اساس خبری که از گفت‌وگوی تلفنی دو روز پیش جلیلی و اشتون منتشر شد، گفت‌وگو در مورد بسته پیشنهادی پنج ماده‌ای ایران به‌طور کلی در دستور کار نشست خواهد بود.