استاندارد دوگانه؛ از اخراج در «آرکانزاس» تا فرش قرمز در «تهران»

گروه سیاسی: در دنیای مدرن، واژه «آزادی بیان» اغلب به عنوان پیراهن عثمانی بر تن قدرت‌های غربی خودنمایی می‌کند. اما زمانی که پای عمل به میان می‌آید، گویی مرزهای این آزادی تنها تا جایی گسترده است که منافع و خطوط قرمز سیستم حاکم را مخدوش نکند. اخیراً انتشار اخباری مبنی بر برکناری یک استاد دانشگاه در آرکانزاس آمریکا به دلیل مواضعی در حمایت از رهبری ایران، بار دیگر بحث «برخورد حذفی» در مهد مدعیان دموکراسی را داغ کرده است. 
 
به گزارش بولتن نیوز، تصویر منتشر شده از استاد دانشگاه آمریکایی که به دلیل ابراز عقیده شخصی از سمت خود کنار گذاشته شده، سندی است بر این ادعا که در نظام‌های سیاسی غرب، هزینه عبور از خطوط قرمز بسیار سنگین و بلافاصله است. در نظام آکادمیک آمریکا، جایی که همواره به عنوان فضای تضارب آرا معرفی می‌شود، حمایت از یک رهبر سیاسی مخالف جبهه غرب، نه با منطق گفتگو، بلکه با تیغِ «حذف شغلی» پاسخ داده می‌شود. 
 
در نقطه مقابل، متن و تصویر به وضعیت «علی شریفی زارچی»، استاد دانشگاه شریف اشاره دارد. نکته قابل تامل اینجاست که علیرغم مواضع تند و توییت‌های صریح ایشان در مخالفت با ارکان عالی نظام، نه تنها فضای بازگشت او به دانشگاه فراهم شده، بلکه به اذعان نویسنده، بخشی از بدنه دولتی و اجرایی کشور ماه‌ها تلاش خود را صرف بازگرداندن او به کرسی تدریس کرده‌اند. 
 
این تضاد رفتاری، پرسش‌های مهمی را پیش روی افکار عمومی قرار می‌دهد: 
 
چطور کشوری که با کوچکترین اظهار نظر مخالف، استاد خود را اخراج می‌کند، «نماد آزادی» نامیده می‌شود؟ 
 
چرا در ایران، علیرغم وجود سعه‌صدر و تلاش برای جذب حداکثری، برچسب «دیکتاتوری» زده می‌شود؟ 
 
عبارت «واقعاً مظلومه ایران» که در انتهای متن آمده، اشاره به یک پارادوکس رسانه‌ای دارد. جمهوری اسلامی در حالی متهم به انسداد سیاسی می‌شود که در لایه‌های مختلف آن، افرادی با تندترین مواضع ساختارشکنانه، همچنان از مواهب حضور در معتبرترین مراکز علمی و دولتی بهره‌مند هستند. 
 
در واقع، آنچه در آرکانزاس رخ داد، «دیکتاتوری سفید» در پوشش قانون بود و آنچه در قبال زارچی و امثال او در ایران رخ می‌دهد، نوعی «مدارای حاکمیتی» است که به نظر می‌رسد در جنگ روایت‌ها، جای ظالم و مظلوم را در ذهن بخشی از جامعه عوض کرده است. 
 
مقایسه این دو پرونده نشان می‌دهد که مفهوم آزادی بیان در غرب، ابزاری است که صرفاً در جهت منافع کلان آن‌ها تعریف می‌شود. در مقابل، بازگشت اساتیدی با مواضع تند به دانشگاه‌های ایران، نشان‌دهنده ظرفیت بالای نظام برای شنیدن صدای مخالف است؛ هرچند که این رویه گاهی با قدرناشناسی و تداوم توهین‌ها روبرو شود. شاید وقت آن رسیده باشد که در تعریف خود از «نمادهای آزادی» تجدید نظر کنیم.