تولید و صادرات پایدار نفت ایران در شرایط فشار حداکثری

گروه انرژی: با آغاز به کار دولت دونالد ترامپ در ایالات متحده، سیاست «فشار حداکثری» علیه جمهوری اسلامی ایران وارد مرحله‌ای شد که هدف اصلی آن، حذف کامل ایران از زنجیره تأمین انرژی جهان بود. صنعت نفت ایران در کانون این راهبرد قرار گرفت؛ صنعتی که ستون فقرات اقتصاد کشور و یکی از بازیگران تاریخی بازار جهانی نفت محسوب می‌شود.
۲. بلومبرگ: بی‌سابقه‌ترین جنگ دریایی و حقوقی علیه نفتکش‌های ایران
به گزاش بولتن نیوز بر اساس گزارش‌ها و ارزیابی‌های منتشرشده توسط نشریه اقتصادی بلومبرگ، نفتکش‌های حامل نفت ایران پس از آغاز سیاست فشار حداکثری، با شدیدترین و پیچیده‌ترین سطح از تعقیب حقوقی، رهگیری دریایی، فشار بیمه‌ای و محدودیت‌های لجستیکی در تاریخ تجارت جهانی نفت مواجه شده‌اند.
بلومبرگ این فشارها را از نظر:
گستره جغرافیایی (از جزایر کارائیب و اقیانوس اطلس تا سواحل مالزی)
تنوع ابزارهای حقوقی و دریایی
و هماهنگی میان نهادهای مالی، بیمه‌ای و نظامی
به‌عنوان یک عملیات کم‌سابقه در تاریخ ناوبری تجاری نفتکش‌ها توصیف می‌کند.

۳. ثبات تولید نزدیک به ۴ میلیون بشکه؛ دستاوردی راهبردی
در شرایطی که تحریم‌ها دسترسی ایران به سرمایه، فناوری و خدمات بین‌المللی را به‌شدت محدود کرده بود، وزارت نفت موفق شد تولید روزانه نزدیک به چهار میلیون بشکه نفت خام را به‌صورت پایدار حفظ کند.
این دستاورد نشان‌دهنده:
مدیریت حرفه‌ای میادین نفتی
اتکای مؤثر به توان فنی و مهندسی داخلی
و جلوگیری از افت ساختاری ظرفیت تولید
است؛ موضوعی که حتی در گزارش‌های تحلیلی بلومبرگ نیز به‌عنوان یک عامل تعیین‌کننده در ناکامی راهبرد صفرسازی صادرات ایران مورد توجه قرار گرفته است.
۴. صادرات بالای ۲.۵ میلیون بشکه؛ شکست پروژه «صفر مطلق»
به‌رغم هدف‌گذاری رسمی آمریکا برای رساندن صادرات نفت ایران به صفر، داده‌ها و برآوردهای بازار که در تحلیل‌های بلومبرگ نیز بازتاب یافته‌اند، نشان می‌دهد ایران توانسته است صادراتی پایدار در سطح بیش از دو تا دو و نیم میلیون بشکه در روز را حفظ کند.
این موفقیت حاصل مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ بوده است، از جمله:
تنوع‌بخشی به بازارهای فروش
طراحی سازوکارهای نوین بازرگانی نفت
انعطاف‌پذیری در مسیرهای حمل‌ونقل و تحویل
استفاده حداکثری از ظرفیت بنادر و خطوط لوله صادراتی
۵. فرسایش تحریم‌ها؛ عقب‌نشینی تدریجی ابزار فشار
نگاهی به فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا نشان می‌دهد که بخش قابل‌توجهی از تحریم‌های اعمال‌شده در حوزه ناوگان حمل‌ونقل نفت ایران، در عمل کارایی اولیه خود را از دست داده‌اند.
بر اساس جمع‌بندی داده‌ها و تحلیل‌های منتشرشده در رسانه‌های بین‌المللی از جمله بلومبرگ:
بیش از ۸۰ درصد تحریم‌های مرتبط با ناوگان نفتکش ایران یا لغو شده‌اند، یا عملاً بی‌اثر شده‌اند
هزینه اعمال تحریم برای طرف مقابل افزایش یافته
و سازوکارهای مقابله‌ای ایران به مرحله نهادینه‌شدن رسیده است
۶. نقش کلیدی وزارت نفت و سرمایه انسانی ایران
در قلب این موفقیت‌ها، عملکرد راهبردی وزارت نفت و تلاش متخصصان ایرانی در دو حوزه اصلی قرار دارد:
حفظ و پایداری تولید در میدان‌های نفتی
مدیریت پیچیده اما مؤثر فروش و صادرات نفت در بازارهای جهانی
این تجربه بار دیگر ثابت کرد که صنعت نفت ایران، با پیشینه‌ای بیش از ۱۲۰ سال فعالیت مستمر، همچنان از توان تطبیق‌پذیری بالا با شرایط ژئوپلیتیکی و اقتصادی برخوردار است.
۷. جمع‌بندی: به اذعان بلومبرگ، ایران بازیگری حذف‌ناشدنی
مجموعه شواهد و تحلیل‌های بین‌المللی، از جمله گزارش‌های بلومبرگ، نشان می‌دهد که علی‌رغم شدیدترین فشارهای تحریمی تاریخ، ایران نه‌تنها از بازار جهانی نفت حذف نشد، بلکه توانست موقعیت خود را حفظ و تثبیت کند.
عملکرد وزارت نفت در این دوره، صرفاً یک موفقیت اقتصادی نیست، بلکه:دستاوردی راهبردی در امنیت انرژی نمونه‌ای موفق از مدیریت تحریم و الگویی کم‌نظیر در دیپلماسی انرژی محسوب می‌شود.