ترامپ دنبال نفت نیست؛ دنبال بازپس‌گیری حیاط‌خلوت آمریکاست

گروه اقتصادی:این پرسش برای خیلی‌ها جدی شده: چرا ونزوئلا ناگهان برای ترامپ مهم شد و چند هفته است تیتر اول خبرهای کاخ سفید را قبضه کرده؟ پاسخ‌های متعددی وجود دارد؛ از نفت و پرونده قاچاق و مواد مخدر گرفته تا نقش کوبا و تلاش برای کوتاه کردن دست ایران، روسیه و چین. اما اگر بخواهیم سراغ «علت اصلی» برویم، باید یک قدم عقب‌تر بایستیم: درون دکترین سیاست خارجی ترامپ و همان سند راهبرد امنیت ملی که تازه منتشر شده، کلید ماجرا خوابیده است.

به گزارش بولتن نیوزترامپ با بازتعریف اولویت‌ها، عملا به سمت نوعی «انزواطلبیِ فعال» چرخیده؛ انزواطلبی‌ای که به‌جای عقب‌نشینی آرام، روی تمرکز حداکثری بر محیط امنیتی پیرامونی آمریکا بنا شده است. این همان روح دکترین مونروئه است: نیمکره غربی باید «حیاط‌خلوت امن» واشنگتن بماند؛ جایی که رقبا حق قد کشیدن ندارند.

در این چارچوب، ونزوئلا فقط یک بحران سیاسی یا اقتصادی در آمریکای لاتین نیست؛ یک «مقصد پراتیک» است، یک میدان تمرین برای اینکه دکترین تازه، از روی کاغذ به صحنه واقعی منتقل شود. بله، از نفت حرف می‌زنند؛ از مواد مخدر و شبکه‌های قاچاق؛ از کوبا و پیوندهای امنیتی منطقه؛ از نفوذ روسیه، چین و حتی ایران. اما این‌ها بیشتر شاخ‌وبرگ‌های پرونده‌اند. تنه اصلی یک چیز است: اهمیت‌یافتن دوباره نیمکره غربی در نقشه امنیتی ترامپ.

آنچه ترامپ در دل این پارادایم دنبال می‌کند، ترکیبی است از «دستیابی به منابع بیشتر»، «محدود کردن رقبا» و «نمایش قدرت»؛ قدرتی که قرار است در قامت تنها ابرقدرت بازنمایی شود. ابزارهای این بازنمایی هم آشناست: از رفع تنش‌های نمایشی و آتش‌بس‌های صوری یا تحمیلی گرفته تا حذف تهدیدها، جنگ روایت‌ها، فشار رسانه‌ای و دیپلماتیک، و نهایتا به رخ کشیدن قدرت در میدان.

در این تصویر بزرگ، ونزوئلا یک قطعه از پازل امنیتی ترامپ است؛ قطعه‌ای که باید «به شکل مطلوب» حل شود تا راه برای گام‌های بعدی باز بماند. اگر این پرونده با نتیجه‌ای مطابق خواست واشنگتن جمع شود، پیامش فقط برای کاراکاس نیست؛ برای تمام منطقه است: نظم پیرامونی باید دوباره با خط‌کش آمریکا تنظیم شود.

جمع‌بندی روشن است: سناریونویسی‌های ونزوئلا بیشتر از آنکه درگیر جزئیات فرعی باشند، یک محور اصلی دارند. ونزوئلا می‌تواند دروازه ورود به محیط پیرامونی آمریکا و سکوی جهشی برای آماده‌سازی منطقه جهت تحولات تازه‌تر باشد. و همین است که آن را به «پرونده داغ» کاخ سفید تبدیل کرده است.