قانون كنترل دخانيات دردست‌انداز وعده‌ها

جوان‌آنلاين: براساس آمار اعلام شده از سوی سازمان دخانیات سالانه ۶۰ میلیارد نخ سیگار در کشور مصرف می‌شود که اگر تنها جمعیت بالای ۱۸ سال را ۳۰ میلیون نفر حساب کنیم، سرانه مصرف سیگار در کشور ۲ هزار نخ در سال می شود.

این در حالیست که سالانه دو هزار و ۵۴۰ میلیارد تومان هزینه های زیان ناشی از مصرف سیگار در كشور است که البته باید هزینه بیماری‌های ناشی از مصرف سیگار را نیز به آن اضافه کرد.

سال ۱۳۸۴ بود كه ايران به کنوانسیون جهانی کنترل دخانیات پیوست و یک سال بعد از آن نیز قانون جامع کنترل و مبارزه ملی با دخانیات شامل ۲۰ ماده و ۷ تبصره به تصویب رسید اما به عقیده کارشناسان این قانون هیچگاه به طور کامل اجرا نشد و متاسفانه برخی از مسئولان نیز از اجرای آن طفره رفتند.

برخي كارشناسان وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي را كه رياست ستاد کشوری کنترل و مبارزه با دخانیات را برعهده دارد به دليل عدم برگزاري جلسات منظم براي پيشبرد قانون كنترل دخانيات، مقصر مي‌دانند اما به عقيده دكتر مرضيه وحیددستجردی وزير بهداشت، با وجود آنکه تكليف همه دستگاه‌ها برای مبارزه با استعمال دخانیات در قانون مشخص شده اما نقش‌هاي تعريف شده براي هر يك از دستگاه‌ها كاملا به آنها القاء نشده است؛ وي همچنين از نبود همكاري‌هاي بين بخشي در اجراي اين قانون گله‌مند است.

تنها در يكي از مصوبات اين قانون آمده است كه هر سال مواد دخاني وارداتي ۲۰ درصد و مواد دخاني داخلي ۱۰ درصد گران شود، اما به بهانه افزايش قاچاق اين بخش از قانون نيز اجرا نمي‌شود!

در حال حاضر خبرها حاکی از هزینه‌های سرسام آور مصرف دخانیات در کشور است به طوری که بین پنج تا هفت ميليارد تومان هزينه خريد روزانه سيگار در ايران و بيش از دو برابر و حتي تا سه برابر اين رقم براي درمان بيماري‌هاي ناشي از مصرف سيگار صرف مي‌شود.

دکتر مجیدابهری متخصص علوم رفتاری و آسیب شناسی اجتماعی در گفتگو با «جوان‌آنلاين» می‌گوید: درحال حاضر گسترش مصرف مواد دخانی از جمله سیگار و قلیان در بین زنان و مردان قبح آنرا در جامعه از دست داده است که می طلبد مسئولان با فرهنگ سازی مناسب آمار مصرف مواد دخانی را در میان مردم به ویژه جوانان کاهش دهند.
 
به گفته وی، متاسفانه هزینه‌های مصرف سیگار در کشور بالاست به طوری که سالانه ۶۰ میلیارد تومان توسط ایرانی ها به آتش کشیده می شود و بر همین اساس با افزایش بیماری های تنفسی و ریه روز به روز بیشتر روبه رو هستیم.

این استاد دانشگاه معتقد است، احتمال اینکه افراد سیگاری به ورطه اعتیاد وارد شوند، سه برابر دیگر افراد جامعه است که می توان با گسترش آموزش و امکانات ترک سیگار از افزایش این آمار جلوگیری کرد.

وی یکی از عوامل جلوگیری از مصرف این ماده خطرناک را استفاده از تصاویر بازدارنده در پاکتهای سیگار که از نظر رفتاری فرد را تحت تاثیر قرار می دهد، می داند و بر این باوراست که رسانه های جمعی به ویژه رادیو و تلویزیون باید با اخطار به مصرف کنندگان وپخش برنامه های آموزشی گامی در جهت پیشگیری از این ماده زیان آور بردارند.

به نظر می رسد قانون جامع "كنترل مصرف مواد دخاني" تنها در موارد اندکی همچون "الصاق عکس‌های هشداردهنده" روی پاکت سیگارها و "ممنوعیت مصرف سیگار در اماکن عمومی" آن هم تا اندازه ای به اجرا درآمده است و هنوز در موارد مهمی مانند ممنوعیت فروش سیگار به افراد زیر ۱۸ سال با مشکل مواجه است؛ بنابراین چگونه می‌توانیم با اجرای محدود این قانون به آمارهای امیدوارکننده مبنی بر کاهش مصرف دخانیات در کشور در آینده ای نزدیک دل خوش کنیم؟!