فشار خون بالا، کشنده بیسر و صدا
فشار خون بالا گاهی کشنده بیسر و صدا نامیده میشود، زیرا تا مراحل انتهایی اکثرا هیچ علامتی ندارد. فشار خون به طور طبیعی در اثر استرس و فعالیت بدنی بالا میرود، اما فردی که دچار بیماری فشار خون بالا است، به هنگام استراحت نیز فشار خونش بالاتر از حد طبیعی است....
اندازهگیری فشار خون
اصولا فشار خون در بخشهای مختلف سیستم گردش خون متفاوت است ولی در اندازهگیری، فشار خون به دو نوع فشار خون سیستولی و دیاستولی مجزا میشود.
فشار خون سیستولی معمولاً به فشار خونی که در سرخرگها است گفته میشود و فشار خون دیاستولی به فشار خون ورید گفته میشود. معمولترین روش اندازهگیری فشار خون به وسیله فشارسنج است که با استفاده از ارتفاع جیوه برای اندازهگیری فشار خون در حال چرخش در رگها استفاده میکند. فشار خون طبیعی براساس قرارداد برای فشار خون سیستولی پائینتر از ١٢٠ میلیمتر جیوه و برای فشار خون دیاستولی پائینتر از ٨٠ میلیلیتر جیوه است. شیوع فشار خون بالا در جوامع گوناگون متفاوت است.
فشار خون بالا در چه کسانی دیده میشود؟
فشار خون بالا خصوصا در افراد مسن بسیار شایع است. تقریبا در حدود یک نفر از هر چهار نفر از فشار خون بالا رنج میبرند. در بیماران جوانتر در مردان شایعتر است ولی در سنین بالاتر در زنان بیشتر از مردان دیده میشود. به طور کلی با افزایش سن خطر ابتلا، افزایش مییابد.
علل بروز این بیماری هنوز به طور کامل شناخته نشده است ولی برخی عوامل فرد را مستعد ابتلا به فشار خون میکنند از جمله:
١) سن بالای ٦٠ سال با افزایش سن احتمال بروز فشار خون افزایش مییابد.
علل ایجاد فشار خون بالا
٢) چاقی و اضافه وزن
٣) سیگار کشیدن
٤) مصرف الکل
٥) رژیم غذایی حاوی نمک زیاد یا چربی اشباع شده و عدم مصرف میوه و سبزی
٦) کم تحرکی و نداشتن فعالیت بدنی کافی
٧) استرس
٨) عوامل ژنتیکی، اگر یکی از والدین و یا هر دو دچار فشار خون بالا باشند، خطر ابتلای فرد به فشار خون بیشتر است.
٩) مصرف قرصهای ضد حاملگی، استروییدها و بعضی از انواع داروهای مهار کننده اشتها
١٠) پشت میزنشینی
١١) نژاد: سفید پوستان و نژاد هندو اروپایی بیشتر دچار افزایش فشار خون میشوند.
پیشگیری از بیماری فشار خون
١) کنترل وزن، کم کردن حتی یک کیلوگرم از وزن برای کنترل فشار خون مفید است.
٢) انجام ورزش مرتب، ٣٠ دقیقه ورزش در هر روز بهترین راه مبارزه با پرفشاری خون است.
٣) کم کردن مصرف نمک و غذاهای پرچرب
٤) داشتن رژیم غذایی حاوی میوه و سبزیجات ، لبنیات کمچرب و غذاهای حاوی پتاسیم نظیر دانههای سبوسدار و خشکبار استفاده کنید.
٥) عدم مصرف سیگار و مشروبات الکلی
٦) اندازهگیری فشار خون حداقل هر شش ماه یک بار
٧) زنان باردار باید مرتب برای معاینه پیش از زایمان به پایگاههای بهداشتی درمان و خانه بهداشت مراجعه کنند تا کارشناسان بهداشت بتوانند به پرفشاری احتمالی خون پی ببرند و به موقع کنترل کنند.
٨) در خانمهایی که قرصهای پیشگیری از بارداری استفاده میکنند باید فشار خون خود را مرتب کنترل نمایند.
٩) پرهیز از مصرف سوسیس، كالباس، كنسرو گوشت، برگرها و سایر فرآوردههای گوشتی به علت دارا بودن مقادیر بالای سدیم و همچنین پرهیز از سبزیهای كنسروشده در آب نمك، زیتون شور، چیپس و سایر تنقلات شور.
١٠) مواد حاوی كافئین از قبیل قهوه، چای، نوشابههای كولا و شكلات، سبب افزایش فشار خون میشوند و باید در حد اعتدال مصرف شوند.
١١) اجتناب از مصرف غذاهای سرخ کرده یا غذاهایی که در درجه حرارتهای بسیار بالا و یا با مدت زمان طولانی تهیه میشوند، و عدم استفاده چند باره از روغنهای آشپزی.
١٢) استفاده از گوشت سفید به جای گوشتهای قرمز.
١٣) کنترل استرس، زیرا یکی از عوامل بالا بردن فشار خون که بسیار سریع هم عمل میکند، استرس و عصبانیت است.
١٤) استراحت به میزان کافی هر روز زیرا کار کردن بیوقفه بیشترین فشار را بر سلامتی فرد وارد خواهد کرد.
١٥) انجام ورزشهایی مثل پیادهروی، شنا، دوچرخهسواری برای پایین آوردن فشار خون مفید هستند بنابراین حداقل ٣ بار در هفته و هر بار حداقل ٣٠ دقیقه باید ورزش کرد.
عوارض فشار خون بالا
سکته مغزی، حمله قلبی، نارسایی احتقانی قلب و ورم ریه، نارسایی کلیه و آسیب چشمی و مشکل بینایی از عوارض اصلی فشار خون بالا هستند.
هر چه فشار خون بالاتر باشد، میزان امید به زندگی پایینتر خواهد بود.
درمان
اهداف درمان با توجه به ویژگیهای هر فرد تعیین خواهند شد و ممکن است شامل کم کردن وزن، ترک دخانیات، کنترل فشار خون بصورت روزانه، استفاده از داروهای ضد فشار خون تحت نظر پزشک، کاستن از استرس، برنامه ورزش مناسب و تغییر شیوه زندگی برای کاهش استرس باشند.
اندازهگیری فشار خون
اصولا فشار خون در بخشهای مختلف سیستم گردش خون متفاوت است ولی در اندازهگیری، فشار خون به دو نوع فشار خون سیستولی و دیاستولی مجزا میشود.
فشار خون سیستولی معمولاً به فشار خونی که در سرخرگها است گفته میشود و فشار خون دیاستولی به فشار خون ورید گفته میشود. معمولترین روش اندازهگیری فشار خون به وسیله فشارسنج است که با استفاده از ارتفاع جیوه برای اندازهگیری فشار خون در حال چرخش در رگها استفاده میکند. فشار خون طبیعی براساس قرارداد برای فشار خون سیستولی پائینتر از ١٢٠ میلیمتر جیوه و برای فشار خون دیاستولی پائینتر از ٨٠ میلیلیتر جیوه است. شیوع فشار خون بالا در جوامع گوناگون متفاوت است.
فشار خون بالا در چه کسانی دیده میشود؟
فشار خون بالا خصوصا در افراد مسن بسیار شایع است. تقریبا در حدود یک نفر از هر چهار نفر از فشار خون بالا رنج میبرند. در بیماران جوانتر در مردان شایعتر است ولی در سنین بالاتر در زنان بیشتر از مردان دیده میشود. به طور کلی با افزایش سن خطر ابتلا، افزایش مییابد.
علل بروز این بیماری هنوز به طور کامل شناخته نشده است ولی برخی عوامل فرد را مستعد ابتلا به فشار خون میکنند از جمله:
١) سن بالای ٦٠ سال با افزایش سن احتمال بروز فشار خون افزایش مییابد.
علل ایجاد فشار خون بالا
٢) چاقی و اضافه وزن
٣) سیگار کشیدن
٤) مصرف الکل
٥) رژیم غذایی حاوی نمک زیاد یا چربی اشباع شده و عدم مصرف میوه و سبزی
٦) کم تحرکی و نداشتن فعالیت بدنی کافی
٧) استرس
٨) عوامل ژنتیکی، اگر یکی از والدین و یا هر دو دچار فشار خون بالا باشند، خطر ابتلای فرد به فشار خون بیشتر است.
٩) مصرف قرصهای ضد حاملگی، استروییدها و بعضی از انواع داروهای مهار کننده اشتها
١٠) پشت میزنشینی
١١) نژاد: سفید پوستان و نژاد هندو اروپایی بیشتر دچار افزایش فشار خون میشوند.
پیشگیری از بیماری فشار خون
١) کنترل وزن، کم کردن حتی یک کیلوگرم از وزن برای کنترل فشار خون مفید است.
٢) انجام ورزش مرتب، ٣٠ دقیقه ورزش در هر روز بهترین راه مبارزه با پرفشاری خون است.
٣) کم کردن مصرف نمک و غذاهای پرچرب
٤) داشتن رژیم غذایی حاوی میوه و سبزیجات ، لبنیات کمچرب و غذاهای حاوی پتاسیم نظیر دانههای سبوسدار و خشکبار استفاده کنید.
٥) عدم مصرف سیگار و مشروبات الکلی
٦) اندازهگیری فشار خون حداقل هر شش ماه یک بار
٧) زنان باردار باید مرتب برای معاینه پیش از زایمان به پایگاههای بهداشتی درمان و خانه بهداشت مراجعه کنند تا کارشناسان بهداشت بتوانند به پرفشاری احتمالی خون پی ببرند و به موقع کنترل کنند.
٨) در خانمهایی که قرصهای پیشگیری از بارداری استفاده میکنند باید فشار خون خود را مرتب کنترل نمایند.
٩) پرهیز از مصرف سوسیس، كالباس، كنسرو گوشت، برگرها و سایر فرآوردههای گوشتی به علت دارا بودن مقادیر بالای سدیم و همچنین پرهیز از سبزیهای كنسروشده در آب نمك، زیتون شور، چیپس و سایر تنقلات شور.
١٠) مواد حاوی كافئین از قبیل قهوه، چای، نوشابههای كولا و شكلات، سبب افزایش فشار خون میشوند و باید در حد اعتدال مصرف شوند.
١١) اجتناب از مصرف غذاهای سرخ کرده یا غذاهایی که در درجه حرارتهای بسیار بالا و یا با مدت زمان طولانی تهیه میشوند، و عدم استفاده چند باره از روغنهای آشپزی.
١٢) استفاده از گوشت سفید به جای گوشتهای قرمز.
١٣) کنترل استرس، زیرا یکی از عوامل بالا بردن فشار خون که بسیار سریع هم عمل میکند، استرس و عصبانیت است.
١٤) استراحت به میزان کافی هر روز زیرا کار کردن بیوقفه بیشترین فشار را بر سلامتی فرد وارد خواهد کرد.
١٥) انجام ورزشهایی مثل پیادهروی، شنا، دوچرخهسواری برای پایین آوردن فشار خون مفید هستند بنابراین حداقل ٣ بار در هفته و هر بار حداقل ٣٠ دقیقه باید ورزش کرد.
عوارض فشار خون بالا
سکته مغزی، حمله قلبی، نارسایی احتقانی قلب و ورم ریه، نارسایی کلیه و آسیب چشمی و مشکل بینایی از عوارض اصلی فشار خون بالا هستند.
هر چه فشار خون بالاتر باشد، میزان امید به زندگی پایینتر خواهد بود.
درمان
اهداف درمان با توجه به ویژگیهای هر فرد تعیین خواهند شد و ممکن است شامل کم کردن وزن، ترک دخانیات، کنترل فشار خون بصورت روزانه، استفاده از داروهای ضد فشار خون تحت نظر پزشک، کاستن از استرس، برنامه ورزش مناسب و تغییر شیوه زندگی برای کاهش استرس باشند.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
