کد خبر: ۷۹۷۹۹
تعداد نظرات: ۲۳ نظر
تاریخ انتشار: ۲۶ فروردين ۱۳۹۱ - ۱۱:۲۲
نگاهی به رویکردهای برنامه سازی طنز در رسانه ملی
صدا و سیمایی که طی دهه 80 توانسته بود رضایت نسبی مخاطبان را در برنامه های طنز به خود اختصاص دهد، در پایان این دهه با رکود جدی در این ژانر مواجه گردید و دهه نود را با انبوه ناکامی در این عرصه آغاز نمود . . .

بولتن نیوز : صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران که بنا بر رسالات تعیین شده از سوی رهبر معظم انقلاب اسلامی وظایف سنگینی را بر عهده دارد، این روزها با دستور کار قرار دادن «تولید انبوه» در رسانه ملی سعی دارد تا به رقابت با شبکه های ماهواره ای بپردازد که طی چند سال گذشته توانستند میان خانواده هایی از طبقه متوسط موقعیت مناسبی را برای خود بیابند.



متاسفانه این تولید انبوه بسیاری از ناظران را به یاد کالاهای چینی و سینمای بالیود می اندازد که تنها به لحاظ آمار دارای رشدی مناسب و به لحاظ تیزرهای تبلیغاتی و ظاهر نیز بسیار زیبا و جذاب می نمایاند.
برنامه های نوروزی سال 91 و رشد شدید تولیدات تلوزیونی به قیمت قربانی نمودن کیفیت و محتوا، نمونه بارز نتایج سیاست تولید انبوه در صدا و سیما بود که وضوح آن زحمت توضیح و تبیین را از تحلیل گران سلب مینماید.
اما چه کنیم که اینبار خنداندن مردم برای مسئولان رسانه ملی -که همان «حاجی مهندس» های جمهوری اسلامی هستند که زمینه مطالعاتی و دانشگاهی آنها همه چیز به جز رسانه و فرهنگ بوده است- بسیار گران تمام شد تا آنجا که در برابر تمسخر ارزش های دینی و متدینین نیز مسامحه نمودند و گران تر از آن ادامه خط تمسخر ارزش های مذهبی در رسانه ملی پس از ایام نوروز و آغاز نمایش مجموعه طنز «مسیر انحرافی» در ایام فاطمیه است!




به همین مناسبت نگاهی کوتاه به سیر مجموعه های طنز در صدا و سیما طی دو دهه گذشته خواهیم داشت تا رکود صدا و سیما و عدم توانایی آن جهت برآوردن نیازهای بجا و مناسب مجددا ثابت شود.


مفهوم واقعی طنز


طنز يکي از فروع ادبيات انتقادي و اجتماعي است که در ادبيات کهن فارسي، به عنوان نوع ادبي مستقل شناخته نشده و حدود مشخصي با ديگر مضامين انتقادي و خنده آميز چون هجو و هزل و مطايبه نداشته است  و از واژه طنز ، اغلب معني لغوي آن يعني مسخره کردن و طعنه زدن مد نظر شاعران و نويسندگان بوده است ولي معني امروزي آن ، که جنبه انتقاد غير مستقيم اجتماعي با چاشني خنده ، که بعد تعليمي و اصلاح طلبي و آموزندگي آن مراد است از واژه satire اروپايي اخذ شده است که در حقيقت اعتراضي است بر مشکلات و نابساماني ها و بي رسمي ها که در يک جامعه وجود دارد و گويي جامعه و مسئولان امر نمي خواهند اين اعتراض ها را مستقيم و بي پرده بشنوند و گاه وجدان بيدار و ضمير آگاه شاعران و نويسندگان با بزرگ نمايي و نمايان تر جلوه دادن جهات زشت و منفي و معايب و نواقص پديده ها و روابط حاکم در حيات اجتماعي ، در صدد تذکّر ، اصلاح و رفع آنها بر مي آيند که اوج آن را در آثار شاعران و نويسندگان دوره مشروطيت مي توان مشاهده کرد .



ارسطو در تعریف کمدی می گوید: كمدي استهزاي زشتي هاست.
ادبیات طنز پس از ورود به ادبیات معاصر به مدیوم سینما وارد شد و ژانر «کمیک» یا «کمدی» را به خود اختصاص داد.
جالب این جاست آن طور كه از لابه لاي  اوراق تاريخ سينما برمي آيد، سینمای ایران با يك فيلم كمدي - فانتزي به نام آبي و رابي ساخته ي آوانس وگانيانس شروع شد؛ حاجي آقا آكتور سينما فيلم دوم اين فيلمساز و به عنوان دومين فيلم تاريخ سينماي ايران هم يك فيلم كمدي است، بنابراين نتيجه مي گيريم كه سينماي ايران با كمدي آغاز شده است.


طنز در صدا و سیمای پس از انقلاب


پس از پیروزی انقلاب اسلامی به دلیل نامساعد بودن شرایط اجتماعی و قرار گرفتن کشور در وضعیت جنگی، به ژانر کمدی و طنز پردازی پرداخت فراوانی نشد و برنامه رادیویی«صبح جمعه با شما» بیشترین برنامه طنز صدا و سیما را به خود اختصاص می داد و مجموعه های تلویزیونی چون:بازم مدرسم دیر شد، دانا و هوشیار، دايي عباس و آقاي نيكي،عبدلي و اوستا و... برنامه های طنز سیما را تشکیل می داد که جوانان دیروز به خوبی از آن یاد می کنند.

نگاه جدی به طنز از آغاز دهه 70 در صدا و سیما

با پایان یافتن سال های جنگ تحمیلی و قرار گرفتن کشور در مسیر توسعه و رشد زنگی شهری، نیازهای مخاطبان به شدت تغییر یافت و به تحول در برنامه های طنز منجر گردید.

اوايل دهه 70 در كشور ما نگاه جدي و جديدي نسبت به مقوله طنز در تلويزيون به وجود آمد و تهيه‌كنندگان از زاويه جديدي درصدد ساخت مجموعه‌هاي تلويزيوني برآمدند. مجموعه متفاوتي به نام «جنگ 77» روي آنتن رفت كه راه را براي تداوم طنزهاي آيتمي در سيما هموار كرد. بينندگان خسته از كليشه‌هاي تكراري تلويزيون، به ناگاه با گونه‌ جديد، خلاقانه و كاملا متفاوت طنز با چهره‌هايي مانند مهران مديري، رضا عطاران، نصراله رادش و غلامرضا نيكخواه، علي كاردان و... روبه رو شدند كه حرف‌هاي تازه‌اي براي ارائه داشتند.

مجموعه های طنز نوروز72، کلاه قرمزی و پسرخاله،مجموعه هايي چون پرواز57، ساعت خوش و... از نمونه های موفق تولیدات صدا و سیما در این دهه به حساب می آیند.

آغاز دهه 80 و موفقیت مجدد کمدین ها در صدا و سیما

كم كم زمان گذشت و ديگر ساخت طنز‌هاي آيتمي از رونق افتاد و تب طنز‌هاي سريالي كميك رواج يافت. ساخت سريال‌ها يا مجموعه برنامه‌هايي كه در این دهه ساخته شد، بسياري از بينندگان را پاي اين برنامه‌ها نشاند و خاطره آن سال‌ها تا مدت‌ها در اذهان ماند. بعد از آن نيز مجموعه‌هاي تلويزيوني ديگري با رويكرد طنز و كمدي در شبكه‌هاي مختلف سيما توليد شد.



كمدين‌هاي با استعدادي در تلويزيون مطرح شدند كه توانستند تيپ و شخصيت جديدي خلق كنند. آنها توانستند براي خود شخصيت طنزي مستقل بسازند كه تا به حال در تلويزيون ديده نشده بود. تهيه‌كنندگان نيز به كمك توليد سريال‌هايي كمدي موقعيت‌هاي طنز را بر اساس اين شخصيت‌ها به وجود آوردند و نتيجه آن سريال‌هايي بود كه جاي خود را در ميان بينندگان باز كرد.


سریال های طنز موفقی چون: ببخشيد شما؟!، پلاك14، زیر آسمان شهر، پاورچین و... از جمله تولیدات موفق صدا و سیما در این دهه بود که بخش عمده آن را مهران مدیری به عهده داشت.

آغاز دهه 90، آغاز رکود طنز در صدا و سیما


صدا و سیمایی که طی دهه 80 توانسته بود رضایت نسبی مخاطبان را در برنامه های طنز به خود اختصاص دهد، در پایان این دهه با رکود جدی در این ژانر مواجه گردید و دهه نود را با انبوه ناکامی در این عرصه آغاز نمود.
در اواخر سال 90، مجموعه تلوزیونی «خانه اجاره ای» با فیلم نامه و کارگردانی بسیار ضعیف، نارضایتی مخاطبین را به همراه داشت و نوروز 91 نیز صدا و سیما به جز تولید برنامه کلاه قرمزی و پسرخاله، تمام تلاش خود را برای نخنداندن مردم به خرج داد و نتیجه نظرسنجی ها نیز گواهی بر آن است.

اما اتفاقی که اینبار در رسانه ملی افتاد تفاوتی عمده با سال های پیش از این داشت و آن ورود هزل گویی و هجوگویی به عرصه مذهب بود.
این پروژه به طور جدی در سریال «چک برگشتی» در نوروز 91 کلید خورد و محتوای «مسیر انحرافی» در ایام فاطمیه! نیز همان خط را اینبار با جدیت بیشتری پیگیری کرد.

یکی از دستمایه های اصلی هزل گویی در این مجموعه تلویزیونی جدید، مامور حراست و تکه کلام های ارزشی او از یک سو، و تمسخر ارزش های مذهبی یک پدر در سال های زندگی خویش، سوی دیگر آن را تشکیل می دهد.
تمسخر ارزش های دینی در سینمای شکست خورده ایران که به تعبیر شهید آوینی اگر عصای حمایت دولتی و سوبسید را از زیر دست او بگیری زمین می خورد، پس از سال های اصلاحات به شدت رواج یافت و طی سال های اخیر به اوج خود رسید اما تحمل این آفت جدی در رسانه ملی غیرممکن است.


البته ورود طنز به عرصه مذهب در سینمای ایران به طور مطلق امر مذمومی نیست و در سال های پیش از این نیز به خوبی تجربه شده است و طنز فاخری چون «لیلی با من است» نمونه کامل آن می باشد که بدون به تمسخر گرفتن ارزش های مذهبی، با به کار گرفتن کاراکترهای مذهبی توانست توفیق فراوانی کسب کند.
متاسفانه صدا و سیما طی چند سال های گذشته دقیقا برخلاف میل نیروهای مذهبی در بعضی از موارد عمل عمل کرد است و شاهد آن بودیم که بلا فاصله پس از اعتراض بدنه مذهبی به محتوای سریال هایی چون ساختمان پزشکان، مسئولان صدا و سیما به جای پاسخ به بدنه مذهبی جامعه، سیاست خفه کردن صدای منتقد را در پیش گرفته و با گل و سکه و شیرینی به استقبال سازندگان همان مجموعه ها رفتند

.
لازم می رسد مسئولان رسانه ملی با تدابیر خود هر چه سریعتر شیوع این روش نامشروع و خط به تمسخر گرفتن ارزش های مذهبی و مذهبیون را پایان دهند تا در سال های آینده شاهد وضع اسفناک امروز سینمای ایران نباشیم.

سپهر حجازی*

شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.

bultannews@gmail.com

انتشار یافته: ۲۳
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۱۰
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۶ - ۱۲:۵۶
5
14
جا نا سخن از زبان ما میگوئی
حیف از زمان که پای این سریالها بگذاریم
هموطن
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۶ - ۱۲:۵۸
3
13
با سلام متاًسفانه به نظر بنده این سریال اصلاً جذاب نیست و تا به الاًن نتوانسته نظر بینندگان را جلب کند بازی هنرپیشگان تکراریست و خنده به این سبک بازی کمدی چون قبلاً بارها در سریالهای آقای مدیری و یا آقای صحت استفاده شده سخت است و اصلاً به هیچ عنوان حتی بعنوان تمسخر با سریال لاست قابل ملاحظه نیست
پاسخ ها
خودم
| Cyprus |
۱۳۹۱/۰۱/۲۶ - ۱۲:۵۸
منظورتون چیه
محمد
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۶ - ۱۳:۱۲
3
11
باید بابت سریال مسیر انحرافی جایزه زرشک طلایی رو به نویسنده وکارگردانش داد. یه کپی مسخره از سریال "لاست"که خود اون سریال ازلحاظ موضوع تبلیغ شیطان پرستیه.ودارن باعث میشن مردم بیشتری رو به سریال لاست بیارن تا به اصطلاح اصل موضوع رو بفهمند.موضوع قحط بود که کپی کردند.
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۶ - ۱۴:۵۰
6
28
این سریال بسیار مزخرف و مصداق واقعی تضییع بیت المال است ، متاسفم!
درویشی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۷ - ۰۸:۱۸
5
3
سلام.
من قصد طرفداری از مجموعه مسیر انحرافی را ندارم اما با افکار بدبین و مسموم مخالفم. متاسفانه عده ای هستند که همه چیز را سیاه می بینند. چنین افرادی باعث شده اند که مردم به سوی ماهواره جلب شوند.
چرا نباید در سریال های ما هنرمند راحت صحبت کند؟ چرا برخی ها همه چیز را هجو و هزل می دانند؟
چرا بعضی ها می خواهند که بین زندگی حقیقی مردم و سریال هایی که ساخته می شود تفاوت باشد؟ تا کی باید به دوگانگی ادامه بدهیم؟
مردم ما باید بخندند. جامعه ما باید شاد باشد. شما سریال لاست را مثال زدید در حالی که اگر برخی افراد بدبین اجازه بدهند فرزندان این مملکت خیلی بهتر از لاست را می سازند.
پیامبر اسلام از مردم می خواست که خوش خلق باشند، خواهشا با بدبینی خلق مردم را تلخ نکنید.
پاسخ ها
م
| Iran, Islamic Republic of |
۱۳۹۱/۰۱/۲۷ - ۰۸:۱۸
----
با عرض پوزش مجدد
این نظر چند لحظه پیش از من بود .
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۷ - ۰۹:۱۳
12
1
واقعیتهای جامعه را می گوید
عباس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۸ - ۱۲:۴۶
3
9
تا وقتی نخبگانی به مانند مهران مدیری طرد شوند وضعیت ما بهتر از این نمیشود ...
رقیب
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۸ - ۲۱:۳۹
1
4
به نظرم بازیگرایه این مجموعه به درده طنز نمی خورند قبول دارم سریال مزخرفی هست ولی تا اونجایی که من خبر دارم کارگردانه دنبال یه فکر جدید بوده و یادش رفته طنز یعنی چی
ناشناس
|
United States
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۹ - ۱۳:۴۳
0
3
وقتی یک نفر صرف نزدیکی با مدیر شبکه یک دفعه از تهیه کنندگی برنامه های درجه سوم سیما میشه تهیه کننده سریال ، وضعیت بهتر از این سریال انحرافی نمی شه.
پسر خاص
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۹ - ۱۷:۳۹
0
4
فیلم های ابدوغ خیاری
حديث
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۹ - ۱۷:۵۶
1
4
صداوسيما ديگه آين آخريه رو گند زد افتضاحه اين فيلم هيچ بار مثبتى نداره حيف پول كه دادن به اين بازيگرا حيف بودجه مملكت كه صرف بعضى اين فيلمها ميشه حيف وقت آدم كه بخاد بشينه پاى اين فيلم
اللهم عجل لوليك الفرج
حديث
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۹ - ۱۸:۳۵
1
4
صداوسيما ديگه آين آخريه رو گند زد افتضاحه اين فيلم هيچ بار مثبتى نداره حيف پول كه دادن به اين بازيگرا حيف بودجه مملكت كه صرف بعضى اين فيلمها ميشه حيف وقت آدم كه بخاد بشينه پاى اين فيلم
اللهم عجل لوليك الفرج
سوزان
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۲۹ - ۱۹:۴۲
2
5
هر دم از اين باغ بري مي رسد...
محتواي فيلم كه ٢ زار هم نمي ارزد و بد آموزي ها يك طرف،از طرف ديگه آرايش زياد خانمهاست كه وقتي آدم مي بينه فكر مي كنه اينها همون هنرپيشه هاي هاليوودي هستند و اين شبكه هم يكي از شبكه هاي ماهوارست! 
میثم رسولی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۳۰ - ۰۱:۱۷
3
1
اشکال نداره بابا هر کی اندازه فهمش....!!
ما سال 80 تو کوچه های شهر محل تحصیلمون شب شهادت بی بی حضرت زهرا سلام الله علیها کاروان عروسی دیدیم وقتی تذکر دادیم بنده خدا داماد زد تو سرش ولی نمی دونم هنوز کسی نیست به این دوستان صدا وسیما اطلاع بده یا اینها قدر اون داماد درک ندارند

اللهم عجل لولیک الفرج
م سادات موسوی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۳۰ - ۰۹:۱۷
1
2
آشغالترین سریالی که تا بحال دیدم.
حیف از وقت و چشم و فکر و پول برق!!!!
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۱/۳۰ - ۰۹:۴۵
0
0
لازم ميرسد؟بي زحمت بعدازنوشتن متن يه نگاهي بهش بندازين بعد بذارين روصفحه اما درمورد مطلبتون منم موافقم هرچند بعيد ميدونم صدا وسيما عمدي در اين كار داشته باشد
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۲/۰۲ - ۱۵:۲۷
52
7
مرگ بر عوامل صهیونیستی این فیلم مزخرف با تمام بازیگراش که یه جو عقل تو مغزشون نیست!
مخاطب
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۲/۰۲ - ۲۱:۵۴
142
4
واقعا این بهنوش بختیاری فکر می کنه هنرپیشه است !
مهدی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۲/۰۲ - ۲۲:۱۷
1
18
مزخرفترین سریالی بود که تا حالا دیده بودم. واقعا چرت و بی محتوا. هیچ چیزیش با عقل جور در نمیومد.از اول تا آخرش افتضاح.
سعید
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۲/۰۴ - ۱۱:۳۲
0
1
آخه این کجاش با لاست قابل مقایسه است ؟
مهدی
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۳۹۱/۰۲/۰۵ - ۱۳:۳۹
0
1
خیلی مجمعه مزخرفی بود واقعا جای مدیری وعطاران در طنز تی وی خالیه حیف
نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر :
آخرین اخبار
پربازدید ها
پربحث ترین عناوین