کد خبر: ۷۰۵۹۳۹
تاریخ انتشار: ۰۵ بهمن ۱۳۹۹ - ۲۲:۴۷
به استحضار می‌رساند، از سال ۱۴۰۰، دسته‌چک‌های جدید (صیاد ۲) منتشر و جایگزین دسته‌چک‌های صیادی ۱ می‌شوند.

گروه اقتصادی: به استحضار می‌رساند، از سال ۱۴۰۰، دسته‌چک‌های جدید (صیاد ۲) منتشر و جایگزین دسته‌چک‌های صیادی ۱ می‌شوند.

بانک خاورمیانه طی اطلاعیه اعلام کرد: الزامات قانون جدید چک‎
به گزارش بولتن نیوز، این چک‌ها که با رنگ بنفش، وجود تاریخ اعتبار و شناسه یکتای ۱۶ رقمی بر روی آن از سایر چک‌های قدیمی‌تر متمایز می‌شوند و تماما شامل قانون جدید چک می‌شوند؛ به این معنا که لازمه نقد شدن این چک‌ها، ثبت مشخصات چک (شامل: تاریخ سررسید، مبلغ، اطلاعات هویتی ذینفع و بابت) در زمان صدور توسط صادرکننده و تایید آن توسط ذینفع در سامانه برخط صیاد است.
همچنین صدور این چک‌ها در وجه حامل امکان‌پذیر نیست و انتقال آن نیز باید در سامانه صیاد ثبت شود.

قانون جدید چک با عنوان «قانون اصلاح قانون صدور چک» پس از انجام بررسی‌های کارشناسی و آسیب‌شناسی وضعیت چک‌های بلامحل، توسط مجلس تدوین و تصویب شده است. این قانون به دنبال پیشگیری از صدور چک بی‌محل است و از فرآيند تخصیص دسته‌چک به افراد تا فرآیند صدور چک توسط افراد، به نحوی تنظیم شده است که نه تنها جلوی جعل چک را می‌گیرد، بلکه مانع صدور چک‌های بی‌محل می‌شود. با اجرای این قانون اعتبار چک صرفاً متکی بر لاشه کاغذی نخواهد بود و با پشتیبان گیری و ثبت اطلاعات چک در سیستم متمرکز بانک مرکزی، اعتبار چک افزایش‌یافته و نگرانی در خصوص از بین رفتن آن در حوادثی از قبیل سیل، زلزله و... وجود نخواهد داشت. با این عملیاتی شدن این قانون وقوع جرائمی همچون جعل و سرقت چک به میزان قابل‌توجهی کاهش خواهد یافت. از طرف دیگر با توجه به الزام ثبت اطلاعات چک در سامانه صیاد بانک مرکزی، امکان نظارت دائمی و برخط بر افراد پرخطر برای بانک مرکزی فراهم می‌شود و افراد بدحساب و کلاه‌بردار امکان اخذ دسته‌چک را نخواهند داشت، چراکه استعلام سوابق، احراز عدم ممنوعیت‌ها و صدور دسته‌چک به‌صورت متمرکز توسط سامانه بانک مرکزی و بر مبنای اعتبارسنجی انجام می‌گیرد. از طرف دیگر اختصاص کد یکتا به هر برگه چک، امکان برقراری تقارن اطلاعات و افزایش اعتبار چک را فراهم می‌کند.

خلاصه الزامات قانونی چک‌های جدید


لزوم ثبت تمام چک‌های جدید در سامانه صیاد، هنگام ثبت، تایید و انتقال
ممنوعیت دارندگان چک برگشتی رفع سوء اثر نشده، از صدور چک جدید و ثبت آن در سامانه صیاد
لزوم صدور چک‌ در وجه ذینفع مشخص و ممنوعیت صدور آن در وجه حامل
جایگزینی پشت‌نویسی چک‌های طرح جدید از طریق ثبت انتقال در سامانه صیاد


ابزارهای دسترسی به سامانه صیاد برای ثبت مشخصات چک


اینترنت‌بانک
موبایل بانک
اپلیکیشن‌های موبایلی حوزه پرداخت
مجموعه اپلیکیشن‌های قابل استفاده در این حوزه از طریق وب‌سایت شرکت شبکه الکترونیکی پرداخت کارت (شاپرک) به نشانی www.shaparak.ir قابل دریافت و نصب است.
مراجعه به شعب بانک‌های عامل
به منظور ثبت چک، شخص صادرکننده صرفاً می‌تواند به بانک صادرکننده دسته‌چک خود مراجعه کرده و در زمان تایید دریافت چک نیز شخص تایید‌کننده (ذینفع) می‌تواند صرفاً به بانک خود مراجعه کند و فرآیند تایید از سوی شخص و توسط بانک صورت گیرد.


فرایندهای مرتبط با چک در سامانه صیاد


ثبت چک
صادرکننده چک باید پس از صدور چک فیزیکی نسبت ثبت اطلاعات چک شامل تاریخ سررسید، مبلغ، اطلاعات هویتی ذینفع و بابت در برگ چک از طریق ابزارهای دسترسی به سامانه صیاد اقدام کند.
استعلام و تایید دریافت چک (توسط ذینفع)
ذینفع یا دریافت‌کننده چک پس از دریافت فیزیک چک باید اطلاعات آن را از طریق ابزارهای دسترسی به سامانه صیاد استعلام و تایید کند. در صورت تایید چک، چک در وضعیت ثبت نهایی تلقی می‌شود و قابلیت نقد شدن در سررسید را خواهد داشت. در صورت رد چک، ذینفع ضمن انتخاب حداقل یکی از دلایل مندرج در سامانه، می‌بایست فیزیک چک را به صادرکننده یا انتقال‌دهنده عودت دهد.
انتقال چک (در صورت نیاز)
انتقال چک به شخص ثالث نیز مانند فرآیندهای قبل نیازمند ثبت اطلاعات انتقال‌دهنده و دریافت‌کننده در سامانه صیاد است.
استعلام وضعیت اعتباری صادرکننده چک
امکان استعلام وضعیت اعتباری صادرکننده چک از طریق ورود شناسه ۱۶ رقمی صیادی برگ چک در سامانه صیاد وجود دارد. علاوه بر ابزارهای دسترسی به سامانه صیاد، خدمت مذکور از طریق سایت بانک مرکزی و سامانه پیامکی ۷۰۱۷۰۱ قابل دریافت است.


مشخصات چک‌های جدید


بر اساس بخشنامه بانک مرکزی به استناد ماده ۶ قانون صدور چک، دسته‌چک‌های جدید حداکثر با مدت اعتبار ۳ ‌سال از زمان دریافت چک و با درج شناسه یکتا در اختیار مشتریان قرار خواهد گرفت؛ بدین نحو که در متن هر برگه چک علاوه بر درج شناسه یکتا (۱۶ رقم)، عبارت: "تاریخ صدور این برگه چک حداکثر تا تاریخ ... معتبر است" نیز قید خواهد شد. بر این اساس و در راستای اجرای ماده ۲۱ مکرر قانون یادشده، صدور برگه چک‌های جدید در وجه حامل ممنوع بوده و لازم است تمام صادرکنندگان چک، چک‌های جدید را صرفاً در وجه گیرنده مشخص (شخص حقیقی/حقوقی) ‌صادر کنند و گیرندگان چک نیز از پذیرش چک‌های مذکور در وجه حامل خودداری کنند. همچنین صادرکننده چک مجاز به صدور چک به تاریخ بعد از تاریخ اعتبار چک (تاریخ پایان مهلت اعتبار چک قید شده در عبارت پیش گفته) نبوده و گیرندگان آن نیز ملزم به کنترل تاریخ‌های یادشده خواهند بود. چک‌های جدید که بر اساس ماده ۶ قانون مذکور صادر می‌شوند، قابلیت ثبت در سامانه صیاد را خواهند داشت و صادرکنندگان چک می‌توانند از طریق درگاه‌های بانکی و یا برنامک‌های موبایلی فعال در حوزه پرداخت کشور، اطلاعات ذی‌نفع به همراه مبلغ و تاریخ چک را در سامانه صیاد ثبت کنند. همچنین گیرندگان چک‌های جدید نیز می‌توانند از طریق درگاه‌های بانکی و یا برنامک‌های موبایلی فعال در حوزه پرداخت، وضعیت چک صادرشده برای خود را استعلام و تایید کنند. انتقال چک‌های جدید نیز در سامانه صیاد میسر بوده و چنانچه گیرنده چک پس از تائید اطلاعات آن متمایل به انتقال چک به شخص دیگری (شخص ثالث) باشد، این امکان در سامانه یاد شده با ثبت مشخصات ذینفع جدید (ثبت شناسه‏/کد ملی وی) ‌برای وی فراهم است.

مشخصات ظاهری چک های جدید


رنگ این چک‌ها بنفش است.
در چک‌های جدید شناسه یکتای ۱۶ رقمی در سمت چپ بالای هر برگ چک دیده می‌شود. همچنین بارکد نیز بر روی هر برگ چک چاپ می‌شود.
درج عبارت «کارسازی این چک منوط به ثبت صدور، دریافت و انتقال آن در سامانه صیاد است.»


ویژگی‌ها و الزامات قانونی


برای چک‌ها سقف اعتباری تعیین می‌شود. این سقف اعتباری بر اساس فاکتورهایی همچون درآمد افراد، میزان دارایی و نیاز افراد به دسته‌چک و با در نظر گرفتن خوش‌حسابی یا بدحسابی صادرکننده ‌چک تعیین و محدوده عددی برای آن اعلام می‌شود.
بانک مرکزی به‌زودی شیوه‌نامۀ ویژه‌ای بنام «چک موردی» را برای مواردی همچون خرید و فروش ملک که نیاز است چک با مبلغ بیشتر از سقف اعتبار افراد صادر شود، ابلاغ می‌کند.
چک‌های طرح جدید صیاد تاریخ اعتبار خواهند داشت. از سال ۱۴۰۰، تاریخ انقضای هر برگه ‌چک روی آن درج خواهد شد. چک‌های صادرشده تا ۳ سال بعد از تاریخ صدور دسته‌چک توسط بانک، اعتبار دارند و کارسازی می‌شوند. روال صدور و کارسازی چک‌های قبلی مانند گذشته ادامه دارد.
ملاکِ اعتبار و محوریت با اطلاعات ثبت‌شده در سامانۀ صیاد است و در صورت مغایرت مندرجات روی چک با اطلاعات سامانۀ صیاد، بانک از پرداخت وجه‌ چک خودداری می‌کند. در ادامه، در صورت درخواست دارنده چک، بانک نسبت به صدور گواهی عدم‌پرداخت اقدام می‌کند.
بر اساس قانون جدید صدور چک، ثبت‌ مشخصات مندرج در چک هنگام صدور بر عهدۀ صادرکننده و هنگام انتقال بر عهدۀ دارندۀ چک است.
با اجرای قانون جدید صدور چک‌های با ظاهر و مندرجات جدید در هر صورت مستلزم ثبت در سامانۀ صیاد است. صدور چک برای ضمانت بلامانع است، ولی چک بدون تاریخ اساساً قابل وصول نیست. وصول چنین چکی منوط به درج تاریخ است و بانک در مقام تأدیه وجه چک به ضمانی بودن آن ترتیب اثر نخواهد داد.
با اجرای قانون جدید صدور چک، آن دسته از چک‌های طرح جدید ‌ثبت‌نشده‌ در سامانۀ صیاد مشمول الزامات و سازوکارهای مقرر در قانون صدور چک نخواهند بود و صرفاً یک سند مدنی مؤید طلب به شمار می‌آیند.
از سال ۱۳۹۹، ظهرنویسی (پشت‌نویسی) چک‌های کاغذی ممنوع است و انتقال چک مستلزم ثبت‌ مراتب در سامانه صیاد خواهد بود.
نقل‌وانتقال چک‌های با ظاهر و مندرجات جدید در صورت ثبت‌ مراتب انتقال در سامانه صیاد مجاز است.
در اصلاحیه جدید قانون صدور چک، علاوه بر شخص صاحب حساب، وکیل یا نماینده (اعم از مدیر یا سایر نمایندگان شرکت) که اقدام به صدور (امضاء) چک به نیابت از شخص صاحب حساب می‌کند، مسؤولیت داشته و مشمول محرومیت‌های قانونی می‌شود.


محدودیت‌های دارندگان چک برگشتی


در قانون جدید چک، بعد از ۲۴ ساعت از ثبت غیرقابل پرداخت بودن یا کسری مبلغ چک در سامانه یکپارچه بانک مرکزی، تمام بانک‌ها و مؤسسات اعتباری تا زمانی که از چک برگشتی رفع سوء اثر نشده است، محدودیت‌های زیر را نسبت به صاحب حساب و امضاکننده چک برگشتی اعمال می‌کنند:

الف- عدم امکان افتتاح هرگونه حساب و صدور کارت بانکی جدید؛ حتی صدور المثنی/ تمدید تاریخ اعتبار کارت/ کارت اعتباری و تسهیلات خرد

ب- مسدود شدن وجوه تمام حساب‌ها و کارت‌های بانکی و هر مبلغ متعلق به صادرکننده که تحت هر عنوان نزد بانک‌ها یا مؤسسات اعتباری موجود است به میزان کسری مبلغ چک و به ترتیب اعلامی از سوی بانک مرکزی

ج- عدم پرداخت هرگونه تسهیلات بانکی یا صدور ضمانت‌نامه‌های ارزی یا ریالی

د- عدم گشایش اعتبار اسنادی ارزی یا ریالی

نحوه رفع سوء اثر چک


طبق قانون جدید چک، در هر یک از موارد زیر، بانک مکلف است مراتب را در سامانه یکپارچه بانک مرکزی اعلام کند تا فورا و به صورت آنلاین از چک رفع سوء اثر شود:

الف – واریز کسری مبلغ چک به حساب جاری نزد بانک محال‌علیه و ارائه درخواست مسدودی که در این صورت بانک مکلف است ضمن مسدود کردن مبلغ مذکور تا زمان مراجعه دارنده چک و حداکثر به مدت یک سال، ظرف مدت سه روز واریز مبلغ را به شیوه‌ای اطمینان‌بخش و قابل استناد به اطلاع دارنده چک برساند.

ب – ارائه لاشه چک به بانک

ج – ارائه رضایت‌نامه رسمی (تنظیم‌شده در دفاتر اسناد رسمی) از دارنده چک یا نامه رسمی از شخص حقوقی دولتی یا عمومی غیردولتی دارنده چک به بانک

د – ارائه نامه رسمی از مرجع قضائی یا ثبتی ذی‌صلاح مبنی بر اتمام عملیات اجرائی در خصوص چک به بانک

د – ارائه نامه رسمی از مرجع قضائی یا ثبتی ذی‌صلاح مبنی بر اتمام عملیات اجرائی در خصوص چک به بانک

ه – ارائه حکم قضایی مبنی بر برائت ذمه صاحب حساب در خصوص چک به بانک

و– سپری شدن مدت سه سال از تاریخ صدور گواهینامه عدم پرداخت مشروط به اینکه در خصوص چک مورد نظر دعوای حقوقی یا کیفری در دادگاه‌ها و مراجع قضایی طرح نشده باشد.

تکلیف چک‌های موجود (صیاد ۱) چیست؟


از تاریخ ۲۰ دی‌ ۱۳۹۹ تا پایان سال ۱۳۹۹ ثبت نقل‌وانتقال چک در سامانه اختیاری است.
تا زمان پایان برگ‌های دسته‌چک‌های قدیمی و دریافت دسته‌چک با ظاهر و مندرجات جدید، صدور و وصول چک‌های فعلی به شکل سابق ادامه دارد.
نقل‌وانتقال چک‌های متعلق به دسته‌چک‌های قدیمی مانند قبل بلامانع است.
چک‌های قدیمی به شکل سابق می‌توانند کارسازی شوند و بنابراین در وجه حامل نیز می‌توانند صادر شوند.


ثبت چک در سامانه صیاد


با توجه به آغاز امکان ثبت اختیاری چک‌های صادره و دریافتی در سامانه صیاد، صادرکنندگان و دریافت‌کنندگان چک می‌توانند از طریق برنامک‌های موبایلی مورد تایید بانک مرکزی که اسامی آن‌ها در درگاه شرکت شبکه الکترونیکی پرداخت کارت (شاپرک) منتشر شده است؛ اطلاعات چک خود را به صورت آزمایشی ثبت کنند.

تا اطلاع ثانوی ثبت چک‌ها در این سامانه به صورت اختیاری بوده و کماکان چک‌ها طبق روال سابق در شبکه بانکی کشور کارسازی می‌شوند و تغییری در این زمینه انجام نگرفته است.

صادرکننده چک می‌تواند با مراجعه به بانک افتتاح‌کننده و نگهدارنده حساب جاری وی و دریافت دسترسی به درگاه‌های نوین بانکی (شامل اینترنت بانک و همراه بانک) و یا استفاده از برنامک‌های موبایلی فعال در حوزه پرداخت کشور به سامانه صیاد دسترسی داشته و نسبت به ثبت چک اقدام کند.

شناسایی صادرکننده چک و اطمینان از ثبت اطلاعات چک توسط وی مستلزم انجام فرایند احراز هویت توسط بانک و یا برنامک موبایلی است.

احراز هویت در برنامک‌های موبایلی غیر بانکی به صورت زیر انجام می‌شود:

الف‏- انطباق شماره تلفن گیرنده چک با کد ملی او

ب‌‏- استفاده از یکی از کارت‌های بانکی گیرنده چک

گیرنده چک می‌تواند با به کارگیری یکی از کارت‌های بانکی متعلق به خود و با استفاده از سیم کارتی که به نام وی ثبت شده‌است، اقدام به تایید اطلاعات چک و یا انتقال آن به شخص دیگر در سامانه صیاد کند.
گیرنده چک با مراجعه به شعب بانک‌های مورد تعامل خود (بانک‌های نگهدارنده حساب وی) و اخذ دسترسی به درگاه‌های نوین بانکی (شامل اینترنت‌بانک یا همراه بانک) و یا مراجعه به برنامک‌های موبایلی پرداخت، امکان بررسی صحت اطلاعات چک ثبت شده برای وی در سامانه صیاد را داشته و پس از حصول اطمینان از صحت آن، می‌تواند مراتب تائید چک را به سامانه اعلام و یا در صورت انتقال به شخص ثالث، مشخصات ذینفع جدید (ثبت شناسه‏/کد ملی وی) را در سامانه صیاد وارد کند.
شناسایی گیرنده چک و اطمینان از تایید اطلاعات چک توسط وی مستلزم انجام فرایند احراز هویت توسط بانک و یا اپلیکیشن موبایل‌بانک است.

پیگیری و وصول چک برگشتی


روند پیگیری و وصول چک برگشتی به این صورت است که دارندۀ چک‌ برگشتی می‌تواند از بانک تقاضای صدور گواهی‌نامۀ عدم‌پرداخت و ثبت آنی اطلاعات چک برگشتی در سامانۀ یکپارچۀ بانک مرکزی ‌کند. سپس با مراجعه به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی، درخواست دادرسی را ثبت کند. بعد از ثبت‌ شکایت، قاضی پرونده در مدت ‌کوتاهی شکوائیه و مستندات شاکی را بررسی می‌کند و در صورت عدم مغایرت مستندات با مفاد قانون جدید صدور چک؛ اجرائیه را صادر می‌کند. از لحظه صدور اجرائیه ۱۰ روز به صادرکنندۀ چک برگشتی مهلت داده‌ می‌شود که نسبت به تکمیل موجودی حساب اقدام کند، در غیر این صورت از طریق قانون «نحوۀ اجرای محکومیت‌های مالی» با صادرکننده چک برگشتی، برخورد می‌شود.

چگونگی نقل و انتقال چک در قانون جدید

تعداد بازدید : 4

سامانه صیاد چیست؟ نحوه نقد کردن چک در قانون جدید چگونه است؟

تعداد بازدید : 3
برچسب ها: چک ، چک صیادی

شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.

bultannews@gmail.com

نظر شما
نام:
ایمیل:
* نظر :
آخرین اخبار
پربازدید ها
پربحث ترین عناوین
پرطرفدارترین