کد خبر: ۶۸۲۵۳
تاریخ انتشار:
‍‍‍ پ پ ‍‍‍
گزارشي درباره فناوری شنود و ردگیری افرادوایمیل و تلفن همراه

ادعاي اسرائيل اشراف كامل ايران بر بازار ابزار جاسوسي اسرائيل

این شرکت اسرائیلی تجهیزات شنود ونظارت براینترنت خود را برای توزیع کننده ای درکشور دانمارک ارسال می کرد ودر آنجا کارگران بسته بندی تجهیزات را باز کرده و برچسب های آنها را برمی داشتند و بعد با بسته بندی جدید به کشورهای خاورمیانه مانند سوریه، بحرین و... ارسال می کردند...

بولتن نیوز: گزارش حاضر نشان می دهد که دولت های غرب و اسرائیل تاچه حد به دنبال فناوری هایی هستند که برای شنود و ردگیری افرادوایمیل و تلفن همراه استفاده می شود و البته خود را تافته جدابافته می دانند و تنها خود را محق به استفاده از این تکنولوژی ها می دانند و البته بر عرضه گی دولت های خود در کنترل بازار کالا و فناوری روز دنیا تاکید دارند.

زیرا محموله هایی که از اسرائیل به دانمارک ارسال می شده و از آن جا از طریق یک نفر به نام حسین به کشورهای خاورمیانه ارسال شده معلوم نیست که در کدام کشوراست و اسرائیل نگران آن است که نکند این کالاها  و سیستم های پیشرفته به دست ایران افتاده باشد و شگفت زده هستند که چگونه ممکن است چنین کالاهایی احتمالا راهی ایران شده باشد.

این گزارش که از منابعی مانند خبرگزاری بلومبرگ و سایر رسانه های غربی و رژیم صهیونیستی استفاده کرده، نشان می دهد که دولت های غربی و اسرائیل تا چه حد خود رامالک بازار و زندگی بشر می دانند و تا چه حد دیگران را از تجارت و حق دسترسی به کالاهای مختلف منع می کنند و کشورهایی مانند ایران وسوریه وبحرین و... را محق به تکنولوژی های پیشرفته نمی دانند و تنها به دنبال آن هستند که خود بر مردم جهان و کشورهای مختلف کنترل کنندو چنین کالاهایی را برای کنترل شهروندان کشورهای مختلف بسازند ودر اختیار هم پیمانان خود قرار دهند تا در کسب اطلاعات به شکل های مختلف از آن بهره ببرند.

روز 23 دسامبر (خبرگزاری بلومبرگ) نوشت:  این تشکیلات مخفی سال ها بی سرو صدا مشغول فعالیت بود. این شرکت اسرائیلی تجهیزات شنود ونظارت براینترنت خود را برای توزیع کننده ای درکشور دانمارک ارسال می کرد ودر آنجا کارگران بسته بندی تجهیزات را باز کرده و برچسب های آنها را برمی داشتند.


سپس این لوازم را برای فردی به نام "حسین" در ایران می فرستادند، یک توزیع کننده خوش برخورد فن آوری که به گفته شرکای وی در اسرائیل و دانمارک  او را تنها با نام کوچک و زبان انگلیسی بی عیب و نقصش می شناختند.

مقامات تجارت، گمرکات و دفاع اسرائیلی می گویند: سازمان های متبوع آنها نمی دانسته این سیستم های تجسس ترافیک اینترنتی که تحت نام تجاری نت اِنفورسر(Net Enforcer ) فروخته شده، به کشوری ارسال شده که رهبران آن خواهان نابودی دولت اسرائیل هستند. حکم ممنوعیت اسرائیل درمورد "تجارت با دشمن” نقض شده، حتی اگر اسناد مستدل این معاملات در دانمارک به دست نیاید.

این معاملات نشان می دهد که دولت ها تا چه اندازه در مسدود کردن روند تجارت جهانی فن آوری های نوین شنود و نفوذ اطلاعاتی بی کفایت شده اند، تجهیزات پیشرفته ای که رژیم های ... می توانند از آنها به عنوان سلاحی برای خواست خود استفاده کنند. نتایج پژوهشی که در بنگاه خبری بلومبرگ در سال جاری انجام شده نشان می دهد این تجهیزات متعلق به شرکت های غربی و شامل ابزارهای الکترونیکی رهگیری ایمیل و پیام های متنی، ثبت فعالیت های اینترنتی و ردیابی تلفن های همراه است که برای ردیابی در کشورهائی از جمله ایران، بحرین، سوریه و تونس مورد استفاده قرار گرفته است. هنوز مشخص نیست که مشتریان حسین  چه کسانی بوده اند، و یا این تکنولوژی ها چگونه در ایران به کار رفته است.

برت سلیمان، مدیر اجرایی اکسس (Access)، بنیادی غیر انتفاعی، مستقر در نیویورک که آزادی جریان اطلاعات  آنلاین را بهبود می بخشد می گوید : "این واقعیت که رژیم های جنایتکار از فن آوری های غرب برای مقاصد اطلاعاتی و نظارتی خود استفاده می کنند بیش از همه این حقیقت را آشکار می کند که چارچوب فعلی برای کنترل این تجارت، کثیف است و کارائی ندارد! مردم سوریه و ایران چقدر باید انتظار بکشند تا کنگره آمریکا و اتحادیه اروپا حرف ها را به قوانین لازم الاجرا تبدیل کند؟ "

با این حال راه های زیادی برای  مسدود کردن جریان کار این قبیل تجهیزات و فن آوری ها وجود دارد که می تواند به عنوان سلاح به کار رود اما گویا هنوز ضمانت اجرائی ندارد. بسیاری از شرکت های فروشنده تجهیزات نظارت و تجسس اطلاعات که به اینترنت متصل می شوند توانایی  کنترل مشتریان خود را دارند، و دولت ها می توانند با اعمال فشارهایی از نوع قوانین صادراتی آنها را به انجام این کار ملزم کنند.

به گفته جان اولتسیک، تحلیلگر ارشد گروه استراتژی موسسه میلفورد ، شرکت مشاوره فن آوری مستقر در ماساچوست ؛ هر وسیله ای که به اینترنت متصل است " از طریق تماس تلفنی به هرخانه می تواند اطلاعاتی در مورد آن مکان به دست دهد." وی می افزاید: " شرکت ها غالبا برای ارسال خدمات و به روز رسانی نرم افزارها با محصولاتی که تولید می کنند در ارتباط مستمر باقی می مانند ، و ضمنا می توانند به منظور تعیین مکان وسایل و تجهیزات خود، نشانی اینترنتی مشتریان خود را تفتیش کنند."

این روش پیش از این، برای ممانعت از تلاش های سوریه  در راستای دور زدن تحریم های ایالات متحده طی ناآرامی هایی که منجر به کشته شدن بیش از 5000 نفر شد موثر بوده است.

 " آیا بی خبری نعمت است؟"

مایکل نیومن ، مشاور عالی و مسئول ارشد مالی شرکت وب سنس(Websense) مستقر در سان دیگو ، سازنده نرم افزارهای فیلترینگ اینترنت  می گوید: "این شرکت آدرس اینترنتی خریداران آینده خود را به علاوه نشانی 40 هزار مشتری فعلی به طور دائم, کنترل می کند ، تا از ورود محصولات خود به کشورهائی که تحریم شده اند و یا از قرارگرفتن آنها به دست افراد سودجو پیشگیری کند.


در ماه اکتبر، شرکت وب سنس فروش محصولاتش را به دو خریدار بالقوه اش متوقف کرد ، این دو مشتری نشانی فیزیکی خود درزیربخش سوئیس و امارات متحده عربی فهرست واعلام کرده بودند، اما می خواستند محصولات فیلترینگ ما در آدرس های اینترنتی دانلود شود که شرکت ما آنها را در سوریه ردیابی کرد.

نیومن ادامه می دهد:  شرکت ها باید در این راستا گام بردارند و چنین مراحلی را طی کنند ، سوال این است که چقدر مایلید بدانید؟ و ! یا ! ندانستن نعمت است؟

شناسائی موقعیت های مکانی

این اقدامات می توانست به شرکت "سیستم های بلو کت" (Blue Coat) ؛ سازنده محصولات امنیت شبکه و فیلترینگ واقع در شهر "سانی ولی- Sunnyvale ، ایالت کلیفرنیا کمک کند. تله کامیکس (Telecomix)، گروهی که مروج آزادی آنلاین است ، اوایل سال جاری سیاهه ای از عملیات کامپیوتری را کشف کرد که نشان می داد از تجهیزات کامپیوتری شرکت فوق برای فیلتر کردن اینترنت در سوریه استفاده می شود.

شرکت بلو کُت می گوید محصولاتش به صورت غیر قانونی توسط یک توزیع کننده به کشور سوریه ارسال شده و این شرکت خبر نداشته که آنها در سوریه مشغول فعالیت هستند. استیو شیک سخنگوی این شرکت با استناد به تحقیقاتی که توسط وزارت بازرگانی در حال انجام است هر گونه اظهارنظر دیگری را درخصوص فروش تجهیزات به سوریه مردود دانست.

پیترفِین، یکی از اعضای شرکت تله کامیکس، شعبه شیکاگو می گوید: اگر شرکت بلو کُت هنگام اتصال به دستگاه هایی که مستقر شده، به آدرس های اینترنتی توجه کرده بود ، یقینا می توانست مکان های مشکوک را مشخص کند.

"ادعای عدم آگاهی و بی خبری از سوی شرکت های فروشنده این تجهیزات و فن آوری ها دیگر عذر قابل قبولی نیست." سلیمان از شرکت اکسس با تاکید بر این نکته تصریح می کند: امروزه ازفن آوری به عنوان سلاح استفاده می شود، پس باید با مراقبت هایی مشابه با یک سلاح مرگبار با آن برخورد شود و با همان ملاحظات و حساسیت ها به فروش برسد."

سرکوب خشونت بار

در این صنعت در حال رشد ، با فروشی بالغ بر 3 تا 5 میلیارد دلار ، پتانسیل نقض حقوق بشر بسیارعمیق وجدی است. تحقیقات 10 ماهه ای که توسط خبرگزاری بلومبرگ انجام شده کاربرد فن آوری های تجسسی ساخته غرب  در سرکوب خشونت آمیز ناآرامی های سیاسی توسط دولت ها در سراسر خاور میانه و شمال آفریقا را به صورت مستند نشان می دهد.

در بحرین ، مقامات از تجهیزات اروپایی برای ردیابی تلفن های همراه و پیام های متنی فعالان جنبش استفاده می کردند به نحوی که این افراد هنگام دستگیری و شکنجه با جزئیات دقیق ارتباطات تلفنی خود روبه رو می شدند. در اثنای قیام سوریه ، آمار این ساخت و سازها بالا گرفت و با مشارکت فن آوری های موجود در ایالات متحده ، فرانسه ، آلمان و ایتالیا تا مرز 17 میلیون دلار سیستم نظارت اینترنتی در سوریه ساخته شد.

مگ روجن ساک ، استاد مدعو مرکز حقوق دانشگاه جورج تاون واشنگتن ، دی سی ، و مشاور ارشد سازمان "اول حقوق بشر "، که یک سازمان غیر انتفاعی مستقر در نیویورک – واشنگتن است می گوید : "توقف این تجارت، وظیفه مشترک همه دولت ها و فعالان تجاری است. این امر به شدت فوری است. این کار به معنی بازی کردن در زمان واقعی و با پیامدهای واقعی ، با زندگی و جان افراد واقعی است. "

محدود کردن تجارت

دولت های غربی در حال حاضر در تلاشند تا این تجارت را بهترساماندهی کنند. پس ازآنکه بلومبرگ اخبار مربوط به این پروژه را در کشورسوریه فاش کرد اتحادیه اروپا فروش این فن آوری را به این کشور محدودکرده است. لایحه ای که در تاریخ هشتم دسامبر تسلیم مجلس نمایندگان ایالات متحده شد، فروش فن آوری نظارت بر اطلاعات توسط شرکت های آمریکایی به رژیم های سرکوبگر را ممنوع کرد.

جودیت ویلکوکس ، وزیر بازرگانی بریتانیا اعلام کرد : پس از انتشار گزارش بلومبرگ و اطلاع از اینکه یک شرکت بریتانیایی در سال جاری تکنولوژی ردیابی محل سکونت افراد را به ایران فروخته ...در حال بررسی اعمال نوعی محدودیت در فروش نرم افزارهای نظارتی و رهگیری تلفن های همراه به ایران و سوریه است.

با این وجود تلاش های صورت گرفته تاکنون به نتیجه نرسیده است . پس از تصویب این محدودیت درکنگره آمریکا درسال 2010 ؛ که داد و ستد دولت را با شرکت هایی که به ایران تجهیزات ایجاد اخلال درمسیر جریان آزاد اطلاعات وگفتگوی آزادانه بین شهروندان ایرانی بفروشند ممنوع کرد ؛ هیچ شرکتی در این ارتباط شناسایی نشده است. بر اساس قوانین فعلی اتحادیه اروپا ، هریک از دولت های عضو در تصمیمات صادراتی خود مختارند و همین امر موجب بروز شکاف نظارتی در این ارتباط می گردد.

توزیع کنندگان مورد اعتماد

ماریچه اسخاکه، عضو هلندی پارلمان اروپا که در صدد پیشبرد استانداردهای گسترده اتحادیه اروپاست می گوید : "در حال حاضر ، ما حتی تلاشی در این زمینه نمی کنیم. تجارت تسلیحات دیجیتال نیاز به موشکافی و تنظیم مقررات بیشتری دارد.. "

حتی زمانی که محدودیت های قانونی تعیین می شود ، باز هم دولت ها برای پیگیری فروش تجهیزات نظارت اینترنتی تقلا می کنند. اغلب ، فروشندگان تکنولوژی فروش محصولات خود را به توزیع کنندگان واگذارمی کنند، و به سادگی توسط آنها متقاعد می شوند که محصولات آنها قرار نیست به دست افرادی برسد که از آنها سوء استفاده می کنند.

محموله های تجهیزات نظارت اینترنتی که از اسرائیل به ایران حمل شده نقاط ضعف اجرایی را نشان می دهد.

هودها شارون، شرکت اسرائیلی ارتباطات محدود الوت (Allot)  ، مستقر در اسرائیل که سهام آن در بازار بورس اوراق بهادار نسداک و تلآویو معامله می شود و درفروش آن در سال گذشته بالغ بر 57 میلیون دلار گزارش شده ، سیستم های خود را به یک دلال توزیع کننده تکنولوژی مستقر در دانمارک می فروخت.

به گفته چهار نفر از کارکنان سابق شرکت های رَن تِک و آلوت ؛کارگران شرکت رَن تِک  این تجهیزات را مجدداً بسته بندی کرده و به ایران حمل می کردند ، طبق مقررات دانمارک این محموله ها قانونی محسوب می شد.

دور زدن حکم تحریم

فروش مربوط به اوایل سال 2006 از روی برگه درخواست مجوز صادرات  که از سوی  شرکت رن تک تکمیل شده و ارسال شده قابل تایید است ، هر چند نام مشتری ایرانی توسط مقامات دانمارکی که سند مذکور را به خبرگزاری بلومبرگ ارائه کردند مخدوش شده است

کارمندان سابق این شرکت ها،  فرد خریدار را به عنوان توزیع کننده تکنولوژی ، و به نام "حسین" شناسائی کرده اند.

این فروش در واقع ممنوعیت سفت و سخت اسرائیل که"تجارت با دشمن "  را ممنوع دانسته نقض می کند که شامل ارسال هر نوع محموله به مقصد ایران ، سوریه و لبنان است.

گاوریل بار ، مدیر بخش خاور میانه وزارت صنعت ، تجارت و کار اسرائیل می گوید : "این قانون همه موارد را شامل می شود . واردات ، صادرات ، مستقیم و غیر مستقیم. یک شرکت اسرائیلی تحت هیچ شرایطی مجاز نیست  با ایران داد و ستد کند. "

ناچمن شای،  نماینده پارلمان اسرائیل ، خواستار  انجام تحقیقات پارلمانی شد و وزارت دفاع این کشور نیزگفت: بررسی این گزارش آغاز شده است. سهام شرکت آلوت 5.1 درصد افت یافته و در ساعت 11:04صبح به 15 دلار و84  سنت در نیویورک  رسید، پیشتر این سهام تا 13 درصد شناور بود .

سه کارمند فروش سابق آلوت می گویند: در داخل شرکت همه  به خوبی می دانستندکه این تجهیزات  به مقصد ایران ارسال می شود. اما مقامات آلوت می گویند آنها به هیچ وجه نمی دانستند که تجهیزاتشان در راه ایران است و در حال حاضر سرگرم بررسی و رسیدگی به  امور فروش رن تک هستند.

'نقض قرارداد'

 "ما اجازه نداریم هیچگونه داد وستدی با ایران انجام دهیم "جی گالیش ، مدیر اجرایی روابط سرمایه گذار در آلوت  با تاکیدبر این نکته تصریح می کند: " اگر شرکت رن تک محصولات خود را به آنجا (ایران) حمل کرده باشد ، این امر "نقض قرارداد" محسوب  خواهد شد.

کالیش می گوید : ردیابی محصولات پس از اینکه فروخته می شوند بسیار چالش برانگیز است. اغلب مشتریان با آلوت تماس دیجیتال ندارند  و همین مسئله ردیابی الکترونیکی آنها را دشوار می کند. این شرکت صدها توزیع کننده دارد و محصولات آنها حتی برروی وبسایت eBay  نیز حهت فروش عرضه می شود.

شرکت آلوت امروز در بیانیه ای اعلام کرد که سیاست این شرکت در انطباق کامل با قوانین اسرائیلی و غیر اسرائیلی ، ازجمله کلیه قوانین و مقررات لازم الاجرای صادراتی است.

محصولاتی که توسط آلوت، نت انفورسر فروخته می شده نظارت دقیقی در شبکه ها انجام می دهد. این تکنولوژی کاربردهای مختلف تجاری دارد مانند کمک به اپراتور شبکه تلفن همراه برای اولویت دادن به نوع خاصی از ترافیک و یا از بین بردن هرزنامه ها ( ایمیل های تبلیغاتی).

تفتیش و بازرسی عمیق

اما بنا بر یافته های پژوهش بلومبرگ، این قابلیت بازرسی عمیق  و دقیق در کشورهایی مانند تونس برای تفتیش ایمیل ها نیز به کار رفته است و حتی به مقامات امنیتی اجازه می دهد تا محتوای ایمیل ها را نیز تغییردهند.  بن واگنر ، از یک موسسه دانشگاهی اروپایی در نزدیکی فلورانس ، ایتالیا که در مورد این فن آوری مطالعه کرده می گوید :  این تجهیزات حتی می تواند از استفاده فعالان جنبش ها به شکل ناشناس از وب جلوگیری کند ، که سرانجام منجر به دستگیری و شکنجه آنها در کشورهایی مانند ایران می گردد.

او می گوید: " به تصور من راهی وجود ندارد که بتوان DPI را بدون نگرانی به ایران صادر کرد.



کالیش از شرکت آلوت می گوید: این تجهیزات که از طریق شرکت رن تک –RanTek به فروش می رسد بهترین وسیله برای مدیریت ترافیک اینترنت محسوب می شود اما فاقد ظرفیت نظارت بر اینترنت در مقیاس گسترده است. مقامات RanTek  برای جستجوی نظرات و کسب اطلاعات به ایمیل ها و  مکالمات تلفنی مردم پاسخ نمی دهند.

کنترل ضعیف و اهمال آمیزمحموله های تکنولوژیک اسرائیلی ، که نیاز به مجوزهای صادراتی ندارد ،در مقایسه با محدودیت های سخت تری که در مورد فروش سلاح هایی که نیاز به مجوز ندارد اعمال می شود کاملاً مغایراست.

به گفته  رفعت اعظم ، استاد قوانین کسب و کار بین المللی در مرکز میان رشته ای  یک دانشگاه خصوصی در شهر هرزلیای اسرائیل،  شرکت هایی مانند آلوت در زمره شرکت های خوشنام و بسیار به پیروی از قوانین و مقررات پایبند هستند.

ریسک اعتباری وحیثیتی

عدم وجود قوانین محکم و بازرسی های دقیق ، مطبوعات بد و خطر آسیب های حیثیتی و اعتباری، شرکت ها را وادار کرده تا از معامله با رژیم های سرکوبگر دوری کنند.

منطقه چشمه آب معدنی سوریه برای استقرار سیستم های نظارت بر اینترنت این کشور انتخاب شد آن هم درست بعد از اینکه داستان بلومبرگ توسط روزنامه های پر تیراژ ایتالیا منتشر شد و اعتراض فعالان سوری و مدافعان آزادی اینترنت را برانگیخت و موجب شد تا بیرون دفتر مرکزی این شرکت در نزدیکی میلان تجمع کنند. این معترضان همچنین طومار آنلاینی با بیش از 10 هزار امضا توسط شرکت اکسس منتشر کرده و خواستار توقف پروژه سوریه شدند.

نماینده شرکت Qosmos مستقر در پاریس که ردیاب های بازرسی عمیق را برای نصب در شبکه سوریه در منطقه تامین کرده بود ، گفت : زمانی برای این داستان با ما تماس گرفتند که دیگر برای اعزام این تجهیزات تصمیمات لازم اتخاذ شده بود. اریک لارسون ، مدیر بازاریابی شرکت Qosmos بعداً اضافه کرد که این شرکت تمام تجهیزات مربوط به رهگیری ، مداخله و شنود را از سیستم ها خارج کرده و تنها بر کاربردهای دیگر این فن آوری ها ، ازجمله تحقیقات بازار و مدیریت شبکه تمرکز دارد.

تعلیق کسب و کار

وی گفت: " ما نمی خواهیم که در این کسب و کار حضور داشته باشیم چرا که کنترل لازم را بر فعالیت ها نداریم و مقررات نیز به اندازه کافی وجود ندارد. اگر شما از این فن آوری ها  برای ردیابی و سرکوب مخالفان ، شکنجه و قتل آنها استفاده می کنید ، پس این فن آوری به دست افراد نا اهل افتاده است."

در مورد ایران ، Adaptive Mobile Security Ltd مستقر در شهر دوبلین سیستم هایی را برای مسدود کردن و فیلتر کردن پیام های متنی پیشنهاد کرده و فروخته بود. هنگامی که برای تحقیقات بنگاه خبری بلومبرگ در مورد کسب و کار ایران سوال شد،  این شرکت اعلام کرد که تصمیم دارد انجام کسب و کار در ایران را پس از اتمام قرارداد فعلی در سال  2012 متوقف کند ، زیرا ادامه کار با ایران با توجه به جو سیاسی کنونی این کشور ممکن است به این شرکت لطمه بزند.

اقداماتی که دولت ها می توانند در پیش گیرند، شامل بررسی سوابق تجاری مشتریان خارجی است. چنانکه اگراین قبیل بازرسی ها از سوابق عمومی مشتریان در دانمارک  انجام می شد می توانست ارسال محموله  کالاهای اسرائیلی به سمت ایران را فاش کند.

در حال حاضر، پیاده کردن سیستم نظارت داخلی(خود – تنظیمی) توسط شرکت ها ممکن است برای هر گونه دستورالعمل تغییر، حیاتی باشد.

هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه ایالات متحده ، در سخنرانی 8 دسامبر خود گفت: تلاش قانونگذاران برای اعمال تحریم ها و نظارت و کنترل برصادرات،  تنها بخشی از این مسیر را هموار خواهد کرد.

کنترل از راه دور

وی ادامه داد : "در قرن بیست و یکم ، شرکت های هوشمند می بایست پیش ازآنکه درگیر منازعه و یا جنجالی شوند دست به کاری بزنند "

شرکت وب سنس معتقد است که  نظارت های داخلی این شرکت را از سقوط در ورطه تحریم های سوریه در ماه اکتبر گذشته محفوظ نگه داشته است. نیومن اضافه می کند: همچنین چنانچه خدمات و محصولات این شرکت به جائی ارسال شود که مورد نظر وب سنس نیست و چنانچه محصول فروخته شده برای سرکوب و سوء استفاده از اطلاعات به کار می رود، این شرکت می تواند از تامین به روز رسانی ها امتناع کند، و یا ارائه یک محصول را ظرف چند هفته ببندد.

نیومن می گوید: شرکت وب سنس به عنوان مثال این اقدامات را در سال 2009 در پیش گرفت ، هنگامی که متوجه شد که  دو نفر از مشتریانش در کشور یمن از این محصولات برای سانسوردولتی اینترنت استفاده می کنند.

به گفته سلیمان،  مدیر اجرایی شرکت اَکسس،  در یک مسابقه تسلیحاتی دیجیتال که برخی دولت ها در مقابل شهروندان قرار می گیرند هر عاملی که بتواندحلقه ارتباطات الکترونیکی را باز کند ، می تواند به افراد زیادی کمک کند

- با همراهی جاناتان فریزگردر تلاویو ، ورنون سیلور در رم ، و فرانسیس شوارتزکف در کپنهاگ.

ویراستاران : مارسیا مایرز ، ملیسا پوزسکی

شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.

bultannews@gmail.com

نظر شما

آخرین اخبار

پربازدید ها

پربحث ترین عناوین