تئاتر مقاومت آری یا نه ؟!!

بگزارش گروه فرهنگ و هنر بولتن نیوز؛ موضوع دفاع مقدس همیشه جایگاه مهمی را در بین دیگر بخش ها داشته است.این مساله البته در زمینه ساخت فیلم و در سینما خود را بیشتر در معرض نمایش گذاشته است تا عرصه ای مثل تئاتر. شاید در بخشی از دهه هفتاد و قسمتی از سالهای دهه هشتاد شاهد رونق این موضوع در نمایشنامه ها و تئاتر بودیم اما این روند کم کم جای خود را به بخش های دیگر داد. به نظر می رسد مساله مالی نمی تواند تنها دلیل اصرار بر نبود اجرای این نوع کارها باشد بلکه دلایل فرهنگی می تواند سهم عمده ای در نگاه به این پدیده باشد. با فاصله گرفتن از سالهای جنگ و فضای آن سالها شاید این بخش هم اندک اندک در نگاه مسئولین و دست اندرکاران تئاتر کمرنگ شد و جذابیت خود را از دست داد. علاوه بر آن مردم هم با وقفه ای که از زمان جنگ تا به حال وجود داشته دیگر شاید تمایلی به تماشای چنین آثاری نداشته باشند. برگزار نشدن پیاپی جشنواره های تئاتر مقاومت به صورت هر ساله،باعث شده تا مردم هم در این زمینه دچار فراموشی شوند. کمبود سالن های تئاتری و نبود نمایشنامه های خوب در این باره نیز یکی دیگر از عوامل دور ماندن هنرمندان از این بخش است. شاید اگر سالن های نمایش برای موضوعات خاص در هر بخشی مورد توجه قرار می گرت،اکنون مخاطبان شاهد یک توازن در امور نمایشی بودند. با وجود موضوعات متعددی که در حوزه نمایش وجود دارد،نمی توان به این سالن های اندک اکتفا کرد.

از طرف دیگر حضور شهرستان ها و گروههای نمایشی را داریم که به خاطر کمبود امکانات و برگزار نشدن جشنواره ها در شهر خودشان به اجبار باید به شهر تهران سفر کنند و تا اجرایی را داشته باشند. در حالی که موضوعی مثل مقاومت اتفاقا می تواند در شهرستان ها معنا و مفهوم بیشتری را برای مخاطبان القا نماید.از این جهت هم تئاتر و به ویژه حوزه مقاومت دارای مشکلات عمده و اساسی است که باید مرود بازبینی بیشتر قرار گیرد. به نظر می رسد که راهکارهای مه باید از سوی مسئولین امر برای ارتقا در زمینه کارهای نمایشی صورت گیرد.

نکته جالب توجهی در این میان خودنمایی می کند که اصل اساسی آن را می توان در خلاقیت و نوآوری در این گروهها دانست. موضوع مقاموت با شرایط خاص خود چه از لحاظ فرهنگی و چه در نوع نگارش باید دارای مولفه ای بسیاری باشد که خلاقیت البته یکی از آن موارد به شمار می رود. ایراد عمده ای که در اکثر کارهای ی از این دست به وفور دیده می شود مربوط است به شباهت هایی که در نگارش نمایشنامه صورت می گرفت و موجب می شد تا ساختار تمام کارها به یک سمت حرکت کند. شاید اگر حواشی جنگ و مسایل اجتماع در دوران جنگ در نظر نویسندگان و کارگردان های تئاتری جلوه بیشتری پیدا می کرد،حالا تعریف صحیح تری از تئاتر مقاومت و حماسه داشتیم. به هر حال مردم ایران در طول تاریخ با جنگ های مختلفی سر و کار داشته لند و در تمام این نبردها دلیرانه شرکت جسته اند. می توان گفت ذهن مردم ما با این مسایل آشنایی دارد و برای تعریف درستی از این قضیه باید پایه های فرهنگی را در جهتی مناسب حرکت داد.   

در مجموع می توان گفت که در طی این سالها آثار مختلفی از نویسندگان و کارگردان های نام آشنا برای مخاطبان به نمایش درآمده اند که حتی برای عموم مردم هم نام های آشنایی بوده اند.این نکته بی شک تنها مربوط به تامین بودجه و هزینه نیست و علل دیگر را نیز دربرمی گیرد. علت اصلی برگزار نشدن جشنواره تئاتر مقاومت دراین سالها را می توان از جهت دیگری هم مورد بررسی قرار داد که برقراری سیاست کم شدن جشنواره ها را می توان از جمله آن دانست. تعداد بیاری از جشنواره ها که به صورت پراکنده برگزار می شدند حالا در مجموعه یک جشنواره واحد با موضوعات مشترک برگزار می شوند که اتفاقا به نظر می رسد که اقدام صحیحی نیز باشد ولی اگر تمام موضوعات مقاومت در یک جشنواره به شکل متحدالشکل اجرا شوند و این روند تا سالها به صورت یک قانون درآید،مردم ارتباط بهتری با آن برقرار می نمایند.حالا با تمام این تفاسیر سیزدهمین جشنواره تئاتر مقاومت امسال برگزار می شود اما جالب توجه اینجاست که این جشنواره پس از چهار سال وقفه برگزار می شود. در این سالها همیشه این تلاش از سوی مسئولین وجود داشته است که برای برگزاری اسن جشنواره اقدام نمایند اما گویا باید شور و حالی از درون بجوشد تا عده ای را به فعالیت در این زمینه وادار نماید.

 این جشنواره از ابتدای آذرماه 90 در تهران و در سالن هایی مانند مجموعه تئاتر شهر، تالار مولوی، تماشاخانه ایرانشهر و فرهنگسراهای تهران برگزار می شود. حال باید منتظر ماند و دید امسال مراسم و اجراهای این جشنواره با توجه به سالن های متعددی که در اختیار دارد چگونه خواهد بود.

فرناز عبادی