افتخاري كه ممكن است فاجعه ملی شود
ماجرا از يك نامه شروع شد! نامهاي كه در واقع به قصد ديگري نوشته شده بود، ولي پرده از ماجرايي برداشت كه ميتواند پيامدهاي بسيار ناگواري درپي داشته باشد.
به گزارش خبرنگار ايسنا، در روزهايي كه مجيد نامجو - وزير نيرو، بار ديگر زير سايه طرح استيضاح مجدد با انتقادات بهارستاننشينها دست وپنجه نرم ميكرد، پرويز فتاح - وزير سابق نيرو، در حمايت از همرزم قديمي و جانشين فعلياش دست به قلم شد و به نكتهاي اشاره كرد كه در روزهاي داغ استيضاح كمتر مورد توجه قرار گرفت.
فتاح در اين نامه براي تشريح عمق وضعيت نامناسب مالي وزارت نيرو از پروژهاي مثال زد كه لقب يكي از افتخارات ملي را يدك ميكشد. پروژهاي كه به گفته فتاح "در صورت عدم حمايت هاي مالي در روزهاي آينده از يک پروژه افتخارآميز مهندسي و آبي به يک فاجعه محيط زيستي و ملي تبديل خواهد شد و از همين رو حساسيت هاي مديريتي مورد نظر بايستي بيش از پيش مورد توجه قرار گيرد."
فتاح البته به همين هشدار بسنده نكرد و در ادامه نامهاي به رييسجمهور نوشت و در اين نامه با ذكر جزئيات مسايلي كه سد گتوند و دست خوزستان را تهديد ميكند، از شخص رييسجمهور درخواست كمك و اختصاص منابعي براي حل اين مشكل كرد.
هشدارهاي اوليه، مقاصد شخصي يا خيرخواهانه ؟!
اما هشدارهاي فتاح ذهن کساني که اخبار صنعت آب و برق را دنبال ميکنند را به چند ماه پيش برد؛ زماني که سد گتوند از همان روزهاي ابتدايي قبل از آبگيري نيز با حاشيه روبرو شده بود.
در آن روزها گفته ميشد سازند گچساران يا گنبدهاي نمکي در منطقه مورد نظر براي آبگيري سد وجود دارد که درصورت آبگيري گتوند، مشکلات اساسي را براي کارون و دشت خوزستان به وجود خواهد آورد.
اين كارشناسان معتقد بودند آبگيري سد گتوند به دليل وجود گنبدهاي نمكي در درياچه سد موجب ميشود آب رودخانه كارون را در پايين دست اين سد روستاها و شهرهاي حدفاصل شوشتر، ملاثاني، اهواز و آبادان از حداقل استانداردهاي بهداشتي خارج و آب شرب و كشاورزي مردم را در شرايط نابساماني قرار دهد.
البته در آن زمان در پاسخ به شايعات اوليه اين فرضيه از سوي مسئولان مطرح شد که اين شايعات هيچ گونه پايه علمي ندارد و تخيلات برخي روزنامهنگاران محلي است که باتوجه به مقاصد شخصي آن را مطرح ميکنند.
در واپسين روزهايي که به آبگيري سد باقي مانده بود، شرکت توسعه منابع آب و نيروي ايران به عنوان مجري تمام سدها و نيروگاههاي برق آبي کشور نشستي خبري برگزار کرد تا نگرانيها را از افتتاح گتوند برطرف کند. مسئولان آبنيرو درحالي از خبرنگاران براي نشست خبري آبگيري بلندترين سد خاكي كشور دعوت كرده بودند كه سئوالات حاشيهاي پيرامون اين سد علاوه بر طولاني شدن نشست، منجر به پاسخگويي مديرعامل اين شركت به حاشيهها شد كه با "تهمت" دانستن موضوعات مطرح شده در اين زمينه، گفت: براي گرفتن پاسخ عملي به اين ادعاها كافي است 48 ساعت صبر كنيد تا با آبگيري سد گتوند و به وسيله دستگاههاي كنترل كيفيت موجود در پروژه كه باوجود تحريمهايي كه وجود داشت، از بهترين ابزارهاي كنترل كيفي در جهان هستند، همهچيز براي شما روشن شود.
وي همچنين با تاكيد بر اينكه "با قاطعيت اعلام ميكنم كه با آبگيري سد گتوند كيفيت آب كارون نهتنها بدتر نخواهد شد، بلكه به ميزان قابل توجهي بهبود خواهد يافت"، تصريح كرد: از روز اول متوجه اين سازند نمكي بودهايم و بهطور مداوم مشاور و كارفرماي پروژه اين مطلب را مورد بحث قرار داده و صاحبنظران داخلي و خارجي روي آن نظر دادهاند تا بالاخره بهترين راهكار براي مقابله با اين مساله ديده شده است.
افتخاري كه ممكن است "فاجعه ملي" شود
به گزارش ايسنا، درحالي که پس از آبگيري گتوند به عنوان بلندترين سد خاکي کشور همهچيز مثبت و خوب به نظر مي رسيد، اکنون با گذشت بيش از سه ماه از آبگيري اين سد، اخبار خوبي از گتوند به گوش نميرسد. پيگيريهاي ايسنا از روند اجرايي اين طرح بزرگ ملي حاكي از آن است که عمليات اجرايي در اين سد از اواسط مردادماه تقريبا متوقف شده و باتوجه به بدهيهاي سنگين به پيمانکاران و پرسنل اجرايي، کارگاههاي گتوند عملا به حالت نيمه تعطيل درآمده است و پيمانكاران تمايلي به ادامه فعاليت ندارند.
اين درحالي است که تاکنون بيش از 357 ميليون متر مکعب آب در مخزن سد گتوند عليا ذخيره شده و ذخيره آب کنوني درياچه معادل دو برابر سد کرج در استان تهران است و در عين حال مخزن سد گنجايش 14 برابر مقدار کنوني، معادل پنج ميليارد متر مکعب آب را دارد.
عمليات ساخت سد و نيروگاه گتوند عليا از بزرگترين پروژه هاي عمراني کشور است و بايد طبق برنامه از پيش تعيين شده بعد از آب گيري رسمي که چند ماه پيش انجام شد، در جبهه هاي متعدد کاري بويژه سازند گچساران فعاليت هاي زيادي با جديت استمرار پيدا ميکرد، اما به دليل عدم پرداخت تعهدات مالي از طرف کارفرما دچار کندي عمليات و تعطيلي نسبي شد.
از سوي ديگر، بررسيها نشان ميدهد که تا زمان پرداخت منظم اعتبارات لازم، پروژه با راندمان بالا در حال انجام بوده، اما اکنون بهخاطر نبود منابع مالي اين طرح با بدهي چهارصد ميليارد توماني مواجه است.
بخشي از درياچه سد گتوند در معرض کوه هايي با خاک نمکي قرار دارد كه ذخيره آب اين قسمت بهوسيله ديوار حائل سازند گچساران از مخزن آب شيرين درياچه اصلي جدا شده است، اما به دليل نيمهتعطيل شدن امور اجرايي طرح، ساخت ديوار حائل نيمه کاره رها شده و با توجه به آغاز فصل سرما و آغاز سيلاب هاي کارون از نيمه آذر ماه، چيزي تا رسيدن سطح آب درياچه تا ارتفاع ديوار حائل باقي نمانده و اگر به هر دليلي تراز آب درياچه سد از تراز پوشش اجرا شده بالاتر رود ـ که خصوصا به دليل فصل جاري بسيار محتمل است ـ علاوه بر از بين رفتن بخش زيادي از پوشش اجرا شده بر روي سازند گچساران، آب با نمک تماس مستقيم ايجاد مي کند و بروز مشکلات جدي در کيفيت آب مخزن دور از انتظار نيست.
همچنين ارتفاع ديوار حائل سازند گچساران از ارتفاع دريچه خروجي سد کوتاه تر است و امکان تخليه آب براي خود سد گتوند هم فراهم نيست. هرچند كه شنيدهها حاكي از آن است كه با اعتبار 200 ميليارد تومان طرح دوباره قابل راه اندازي خواهد بود كه البته شروع مجدد پروژه، انرژي و زمان زيادي مي برد، ولي چاره اي جز اين نيست، زيرا از بين رفتن کيفيت آب رودخانه کارون تنها يکبار اتفاق مي افتد.
گتوند زير سايه مشکلات مالي
درحال حاضر به نظر مي رسد مهمترين مشکلي که "گتوند" با آن دست وپنجه نرم مي کند مسايل مالي است.
در حالي که قرار بود آبگيري مرحله دوم سد گتوند تا آبان ماه انجام شود، مجري طرح سد و نيروگاه گتوند عليا از تاخير در مرحله دوم آبگيري اين سد به دليل مشکلات مالي خبر داده است.
کريم شيباني اعلام کرده است که مرحله دوم آبگيري سد گتوند عليا به دليل مشکلات مالي و عدم تکميل پوشش سازند نمکي واقع در مخزن سد، فعلا انجام نميشود.
مجري طرح با تصريح اين كه "شرايط پروژه از اين بابت خوب نيست و با مشکلات مالي روبه رو هستيم"، پيش نياز مرحله دوم آبگيري را تکميل پوشش سازند نمکي (گچساران) موجود در مخزن سد دانست و اظهار داشت: اين پوشش هنوز به طور کامل ايجاد نشده و عمليات اجرايي ساخت اين پوشش با رکود مواجه و در حال حاضر کار با حداقل امکانات در حال انجام است.
به گزارش ايسنا، در شرايطي كه تنها خبر خوشحال كنندهاي كه در روزهاي اخير از گتوند به گوش ميرسد اعلام خبر "نصب موفقيت آميز آخرين روتور فاز نخست نيروگاه" اين پروژه بوده، پيگيريها نشان ميدهد كه هنوز براي مرحله دوم آبگيري کار زيادي صورت نگرفته و بايد همكلام با مسئولين اين طرح ابراز اميدواري كرد كه با پيگيريهايي که در حال انجام است و بهتر شدن شرايط مالي، هر چه زودتر مقدمات تكميل آبگيري اين پروژه عظيم و تاثيرگذار فراهم شود.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com
