تبلیغات زودهنگام انتخاباتی خوب یا بد؟

هنوز تا اسفندماه و روز برگزاري انتخابات نهمين دوره مجلس شوراي اسلامي فرصت زيادي باقي مانده است، اما اين روزها بازار تبليغات علني و غيرعلني كانديداهاي احتمالي، براي ورود به عرصه انتخابات جنب و جوش زودهنگامي پيدا كرده است.

اين كه بگوييم تبليغات و فعاليت‌هاي زودهنگام در ايران هميشه وجود داشته شايد كلام غريبي نباشد، اما اين اتفاق در شرايطي در حال رخ‌دادن است كه برخي از كانديداها با ورود زودهنگام در اين گود و ميدان، سعي دارند با اعلام عمومي، توانمندي‌هاي خود را بزرگنمايي و قابليت‌هاي رقيب را زير سوال ببرند. كه اين خود به مثابه دويدن پيش از به صدا در آمدن سوت آغاز رقابت است.

مجلس شوراي اسلامي يكي از قواي مهم كشور در بحث قانونگذاري و نظارت بر حسن اجراي آن است و كساني كه به اين قوه راه پيدا مي‌كنند بايد بر مبناي وزن و جايگاهي كه اين قوه به آنان مي‌بخشد، تصميماتي را اتخاذ نمايند كه حركت شتابان نظام به سمت پيشرفت، اعتلا و عدالت را فراهم آورد. اما مفهوم كلي قوه مقننه در ذهن بعضي از رقباي انتخاباتي رنگ و بوي ديگري گرفته و به يكباره اين دسته از كانديداها قصد دارند از كنار روش‌هاي متعدد تبليغاتي اعم از ديد و بازديد، حضور در فضاي مجازي، نصب بنرهاي قدرداني و تشكر يا دادن مهماني اعم از افطاري يا حضور در مساجد و خلاصه به هر ترتيب به خانه ملتي راه يابند كه بنا‌ست در پشت صندلي‌هاي سبز آن به تصويب قوانيني بپردازند كه گرهي از مشكلات مردم و تمشيت امور كشور بگشايد.

بر اساس اخباري كه سايت‌هاي خبري از شروع زودهنگام تبليغاتي براي حضور در مجلس نهم در برخي شهرهاي كوچك و بزرگ كشور داده‌اند، برخي از نمايندگان فعلي مجلس و رقباي انتخاباتي آنها كه بعضا از سمت‌هاي دولتي خود استعفا داده‌اند، فرصت را تا اسفندماه غنيمت شمرده و تلاش مي‌كنند با هزينه‌هاي گزاف در ميان مردم براي خودشان جايگاهي دست و پا كنند و عرصه خدمت‌رساني به مردم را با رنگ و بوي داد و ستدي و بده‌بستان، آميخته كنند.

تبليغات از چه نوع؟

شيوه‌هاي تبليغاتي قبل از موعد قانوني، همراه با فناوري‌هاي روز و توانمندي‌هاي اجتماعي كانديداها تعاريف جداگانه‌اي بر حسب سليقه مردم در حوزه‌هاي انتخابيه پيدا كرده است.
بنا بر اطلاعات دريافتي تعدادي از كانديداها بخصوص در شهرهاي كوچك با راه‌انداختن ستادهاي مردمي در تدارك مهماني‌هايي در مناسبت‌هاي مختلف هستند و با سرزدن به همشهريان يا با حضور در اماكن مختلف، اعياد و عزاداري‌ها «خودي» به مردم نشان مي‌دهند، اين كانديداها حتي بحث هديه‌دادن و كمك نقدي به اقشار مختلف را در دستور كار خود قرار داده‌اند و با جنب و جوش در حال مهياكردن زمينه براي حضور قطعي خود در انتخابات آينده و راهيابي به مجلس نهم هستند.
برخي نيز با بهره‌گيري از تخصص‌هاي خود از جمله خدمات پزشكي به ارائه سرويس به مردم پرداخته‌اند و حتي با توزيع مبالغي در ميان محرومان قول مساعد براي ساخت بيمارستان يا تحت پوشش قراردادن اقشار بي‌بضاعت توسط بهزيستي را به مردم حوزه‌هاي انتخابيه مي‌دهند.
تعدادي هم با نصب پلاكاردهاي بزرگ در سطح شهرها از زبان مردم از اقداماتي كه در طول مدت خدمتشان در مجلس يا دستگاه‌هاي دولتي داشته‌اند قدرداني مي‌كنند يا با چاپ تقويم و پوسترهاي گرانقيمت با طرح‌هاي گرافيكي خاص به همراه چاپ عكسي از خودشان در قطعات كوچك آنها را به صورت هداياي دم‌‌دستي به هر دوست و آشنا و رهگذران مي‌دهند.

بيژن نوباوه، نماينده تهران عقيده دارد كه اين‌گونه تبليغات بخصوص در شهرهاي كوچك در همه دوره‌هاي برگزاري انتخابات‌ها وجود داشته است و كانديداها بر حسب نياز منطقه و حوزه انتخابيه‌اي كه قصد دارند از آن به مجلس راه يابند، با انجام اين شيوه‌ها دست روي مشكلاتي مي‌گذارند كه هنوز حل نشده است.
شيوه‌هاي متنوع اتخاذي از سوي برخي كانديداهاي اين دوره به فضاي اينترنتي كشور هم كشيده شده و برخي به راه‌اندازي انواع و اقسام سايت‌ها و وبلاگ‌ها پرداخته و ‌با انتشار پيامك‌هاي متنوع‌ در تكاپوي معرفي خود به مردم هستند‌
وي استفاده از احساسات مردم را كار غيراخلاقي عنوان كرد و يادآور شد: مردم آگاه در كشور بايد با اين شيوه‌ها برخورد عقلاني كنند.

البته شيوه‌هاي اتخاذي از سوي برخي كانديداهاي اين دوره به فضاي اينترنتي كشور هم كشيده شده و برخي با راه‌اندازي انواع و اقسام سايت‌ها و وبلاگ‌ها به درج نظرات و اقدامات خود به عنوان مديران سابق پرداخته‌اند، اين افراد حتي در مناسبت‌هاي متفاوت با انتشار پيامك‌هاي متنوع اعم از تبريك عيد يا تسليت ايام سوگواري و ارسال آنها به تلفن‌هاي همراه يا صندوق‌هاي پست الكترونيكي در تكاپوي معرفي خود به مردم هستند.

محمدمهدي شهرياري، نماينده بجنورد تبليغات زودهنگام برخي كانديداها در شهرهاي كوچك را ناشي از بهره‌گيري برخي مديران مستعفي دستگاه‌هاي اجرايي از امكانات بيت‌المال مي‌داند و تاكيد دارد كه اين افراد با برگزاري سخنراني‌ها، بازديدها و ... كاري مي‌كنند كه نمايندگان فعلي اين شهرها نيز به صورت ناخواسته به اين وادي كشيده شوند.
وي تاكيد كرد: البته به سبب تبليغات زودهنگام برخي رقباي انتخاباتي، هرگونه اقدام مهم و اجرايي نمايندگان متاسفانه به عنوان تبليغ محسوب مي‌شود و همين امر موجب نوعي نگراني در ميان مردم شده است.
در عين حال كانديداهاي رقيب و كساني كه قصد دارند امسال راهي به مجلس باز كنند نيز به قوانين انتخاباتي اعتراض دارند و آن را تبعيض‌آميز مي‌دانند.

اين افراد مي‌گويند، چطور نمايندگان فعلي مي‌توانند به بزرگنمايي اقداماتشان قبل از فصل تبليغات پرداخته و به هر بهانه‌اي در سطح شهر به نصب پلاكارد آن هم بدون آن كه شائبه كار تبليغاتي متوجه آنان شود، بپردازند، اما كانديداهاي ديگر با توجه به محدوديت‌هاي قانوني تنها مجاز به رعايت زمان درج‌شده در قانون هستند.

چرا با تخلفات برخورد نمي‌شود؟

در شرايطي كه موضوع تبليغات زودهنگام انتخاباتي به صراحت در شهرها و روستاهاي كشور در حال فراگيرشدن است برخي نيز از عدم قاطعيت دستگاه‌هاي اجرايي بخصوص وزارت كشور نسبت به اين پديده انتقاد مي‌كنند.
عسگر جلاليان، نماينده دير و كنگان با اشاره به اين‌كه براساس قانون هرگونه تبليغات انتخاباتي پيش از موعد مقرر و قانوني ممنوع است، تاكيد دارد افرادي متاسفانه با استفاده از خلأ نظارتي در دستگاه‌هاي اجرايي قانون را دور مي‌زنند.

وي با دعوت همگاني به رعايت اخلاق انتخاباتي افزود: همه بايد تلاش كنيم كه كسي سوءاستفاده نكند و خلاف قانون انجام ندهد.
وي در اين زمينه به نقش رسانه‌هاي گروهي نيز اشاره كرد و گفت: بايد در اين زمينه حساسيت‌هايي ايجاد شود تا زمينه‌هاي سوءاستفاده از بين برود و در مجلس آينده افراد كارشناس و مقتدر براي منافع كشور حضور پيدا كنند.

از سوي ديگر مسوولان نظارتي ازجمله عباسعلي كدخدايي، سخنگوي شوراي نگهبان در گفت‌وگو با رسانه‌ها در خصوص تبليغات انتخاباتي اعلام كرد: احزاب و جريان‌هاي سياسي بايد در چارچوب قوانين و مقررات به تبليغ بپردازند و فعاليت انتخاباتي زودهنگام احزاب اگر جنبه تبليغاتي نداشته باشد در چارچوب قانون منع قانوني ندارد.
محمود عباس‌زاده مشكيني، مديركل سابق سياسي وزارت كشور نيز در خصوص تبليغات زودهنگام انتخاباتي، اقدام برخي چهره‌ها را مصداق بارز قانون‌گريزي دانست و تاكيد كرد براساس قانون اين روش‌ها با برخورد سياسي، قضايي و انتظامي روبه‌رو خواهد شد.

وي يادآور شد كه اين رفتارها باعث رويگرداني مردم از اين گونه افراد مي‌شود و هرگونه تبليغات خارج از چارچوب زماني و قواعد تعيين شده تخلف قانوني است. وي قضاوت مردم را بهترين ميزان دانست.
از سوي ديگر مقامات و مسوولان محلي در استان‌هاي كوچك و بزرگ نيز خواستار پرهيز از تبليغات زودهنگام شده و آن را جرم مسلم عنوان كرده‌اند.
اين مقامات با تكيه بر قوانين جاري، بر نقش رسانه‌ها در اين خصوص و اطلاع‌رساني بموقع در زمينه تبليغات زودهنگام برخي از كانديداهايي كه به قانون‌شكني‌ روي آورده‌اند، پرداختند و البته قضاوت نهايي مردم براي اين انتخابات را مهم دانستند.

تبليغات زودرس، خسران به كشور

حال با گذشت يك دوره سخت سياسي در انتخابات دوره گذشته كشور اين طور به نظر مي‌رسد كه تبليغات زودهنگام فضاي آرام كشور را كه به دور از هيجانات كاذب سياسي در حال حركت است با مانع جدي روبه‌رو خواهد كرد و توصيه‌هاي رهبر معظم انقلاب درخصوص عدم ورود زودهنگام به مقوله انتخابات را ناديده مي‌گيرد و امكانات و انرژي كشور را ضايع مي‌كند.