به دانشجوها بگویید ریشهای شان را نتراشند!

بولتن نیوز: عزت الله شاهی (مطهری) در سال 1325 در شهر خوانسار و در خانواده­ای تنگدست چشم به جهان گشود. مبارزات بسیار و زندان­های سخت همراه با شکنجه­های دردناک، از او شخصیتی قابل توجه ساخته است که در خاطرات خود آن را به نمایش می­ گذارد. در گوشه ­ای از کتاب خاطرات زیبای او، نکته­ ای جالب نهفته است که اهمیت وحدت میان حوزه و دانشگاه را نشان می­دهد.

این خاطره که مربوط به سال 1343 است نشان می­دهد که حضرت امام خمینی (ره) از ابتدای نهضت به وحدت این دو قشر توجه ویژه داشته و با تندروی هر دو طرف نسبت به یکدیگر مخالف بوده ­اند. خواندن این خاطره با حواشی آن از زبان عزت خالی از فایده نیست:

پس از آزادی آقای خمینی (و رهایی از حصر) در فروردین 1343 علاقه­ مندان به وی از هر قشر و طبقه ­ای به دیدارش می­رفتند. ما هم به دیدارشان رفتیم.

در آن روزگار، بعضی اوقات اختلافاتی بین طبقه دانشجو و روحانی پیش می ­آمد و برخی دانشجویان، روحانیون را به عقب ماندگی و ارتجاع متهم می­کردند و برخی روحانیون نیز از دانشجویان به عناوین روشنفکر، لاابالی و بی دین یاد می­کردند. به این اختلافات توسط عناصر نفوذی ساواک دامن زده می­ شد و هر از گاهی کدورت­ها و ناراحتی­ها بالا می­گرفت.

در یکی از دیدارهایمان با آقای خمینی در قم، عده ­ای دانشجو برای ملاقات با ایشان به آنجا آمدند. یکی از روحانیون رفت و درگوشی به آقای خمینی گفت که بهترین موقعیت است که شما اینها را نصیحت کنید. ایشان گفتند که من چیزی از اینها نمی­ بینم که بخواهم اینها را نصیحت بکنم. این آقا دوباره تاکید کرد: «نه آقا! الان بهترین موقعیته! الان اگر شما حرف بزنید حرف شما نافذ است.» آقای خمینی پرسید: «من چه به آنها بگویم؟!» آن روحانی گفت: «بگو ریششان را نتراشند.» آقای خمینی ضمن یک نگاه تند به آن روحانی، سکوت معناداری کردند و چیزی نگفتند. (برعکس آن خواسته) آقای خمینی خیلی با دانشجویان گرم گرفتند و خوش و بش کردند. همین رفتارهای ایشان باعث شد که این دو طیف روشنفکر و روحانی مقداری به هم نزدیک شوند.

مشاهده این صحنه الهام بخش نوعی فعالیت جدید در ما شد. من به اتفاق چند تن از دوستان مبارزم مثل امیر لشکری و احمد کروبی، گروهی را به وجود آوردیم و نامش را «جبهه آزادیبخش ملی ایران» نهادیم و بعد به نام گروه­ های مختلف اعلامیه صادر می ­کردیم. به عنوان نمونه به نام «دانشجویان مسلمان دانشگاه تهران و سایر دانشگاه­ ها» اعلامیه صادر می ­کردیم و بر فعالیت ­های روحانیون صحه می­ گذاشتیم و نیز به نام «روحانیون» بیانیه منتشر می­ کردیم و از دانشجویان تقدیر و تشکر می­ کردیم. اگر طلبه­ ای را در قم می­ گرفتند، به نام «دانشجو» اعلامیه صادر و از آن طلبه حمایت می ­کردیم. اگر اتفاقی برای دانشگاه می ­افتاد و درگیری در صحن دانشگاه روی می ­داد، همین کار را با نام «روحانیون» انجام می­ دادیم. حتی اگر به دانشجویان چپی هم حمله می ­شد، ما با چپ و مارکسیست بودن آنها کاری نداشتیم به همین بهانه اطلاعیه منتشر می ­کردیم. بدین طریق می ­خواستیم یک نوع ائتلاف فکری و قلبی بین دو قشر ایجاد کنیم. این روند تا سال 50 ادامه داشت و ما در پی هر واقعه و حادثه اعلامیه­ های مجهول و مجعول این چنینی صادر می­ کردیم.

مجتبی شایسته ­نیا

منبع: خاطرات عزت شاهی، دفتر ادبیات انقلاب اسلامی، صص 33 تا 34