ایجاد شبکه مجازی نخبگان کشورهای اسلامی

وزیر علوم، تحقیقات و فناوری طرح راه اندازی شبکه مجازی نخبگان در کشورهای اسلامی و شبکه کتابخانه های دیجیتالی بین کشورهای اسلامی را در کنفرانس وزرای آموزش عالی کشورهای جهان اسلام پیشنهاد کرد.

به گزارش مهر، دکتر محمد مهدی زاهدی در چهارمین نشسن وزرای آموزش عالی کشورهای اسلامی گفت: از دیرباز کشورهای توسعه یافته غربی جهت نیل به اهداف توسعه طلبانه و منافع خود سعی در استعمار و بهره کشی از کشورهای دیگر داشته اند و جهت رسیدن به این هدف همواره سعی کرده اند کشورهای تحت سلطه خود را از جهات گوناگون در عقب ماندگی نگاه داشته و از پیشرفت و توسعه آنها جلوگیری کنند. برخی از کشورهای اسلامی نیز در گذشته (و حتی هم اکنون) از این امر مستثنی نبوده و به همین جهت خسارات بیشمار و جبران ناپذیری را متحمل شده اند و به ویژه از نظر علم و فناوری در جایگاه نامطلوبی قرار گرفته و با کشورهای غربی قابل قیاس نیستند به طوری که حتی در رتبه بندی علمی دانشگاههای جهان که در سال جاری توسط دانشگاه شانگهای کشور چین برگزار شده است، نیز جایگاه بسیار اندکی را از بین 500 دانشگاه برتر به خود اختصاص داده اند.

وی افزود: از آنجایی که علم و فناوری در دنیای امروز یکی از ابزارهای قدرتمند در تعاملات بین کشورها به شمار می رود و می تواند نقش مهمی را در عرصه تعاملات منطقه ای و جهانی به خود اختصاص دهد، باید به همان اندازه نیز به آنها بها داده شود و تمامی کشورهای اسلامی باید سعی کنند در این زمینه خود را به بهترین وجه تقویت و مجهز کرده و به جایگاه واقعی خود در جهان دست یابند.

وزیر علوم اظهار داشت: در چشم انداز 1441 سازمان کنفرانس اسلامی تاکید شده که کشورهای اسلامی باید به حدی از تکامل و پیشرفت علمی برسند که جزء کشورهای پیشرو در زمینه علم وفناوری محسوب شوند اما ما کشورهای اسلامی با حفظ هوشیاری خود زمینه ایجاد امت یکپارچه اسلامی را فراهم کرده و توطئه دشمنان را ناکام گذاریم.

وی افزود: هم اکنون کشور ایران دارای 2 هزار و 162 مرکز آموزش عالی و پژوهش است که در این مراکز قریب به 50 هزار عضو هیات علمی مشغول به تدریس و تحقیق هستند. مراکز فوق وظیفه آموزش حدود 3 میلیون و 500 هزار دانشجو در مقاطع کاردانی، کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکتری تخصصی را بر عهده دارند. همچنین انتظار می رود در سال جاری 13000 مقاله تدوین شده توسط محققان ایرانی در مجلات ISI و به همین میزان در سایر مجلات علمی-پژوهشی به چاپ برسد.

زاهدی اظهار داشت: در حال حاضر کشور ایران در علومی چون فناوری نانو، علوم پزشکی به ویژه فناوری سلولهای بنیادی، داروسازی، انرژی صلح آمیز هسته ای، برخی شاخه های علوم پایه و صنایع هوا فضا جزو کشورهای پیشرو است. این پیشرفتها فقط با اتکا و اعتماد بر نیروهای داخلی تحقق یافته و می تواند نمونه موفقی باشد که به ما نشان دهد کشورهای اسلامی می توانند فقط با اتکا بر خود به پیشرفت های چشمگیری دست یابند.

وی با بیان اینکه ایران در برنامه های چهارم و پنجم توسعه خود تأکید ویژه ای بر گسترش علوم و فناوری کرده است گفت: برای دستیابی به اهداف چشم انداز 1441، حرکات جهشی در زمینه های مختلف مخصوصا در زمینه علم و فناوری اجتناب ناپذیر است که لازمه این امر افزایش تعاملات علمی بین کشورهای اسلامی است.

وزیر علوم گفت: فعالیتهای زیادی در سالهای اخیر توسط ایران صورت گرفته است که می توان به عنوان مثال به همکاری ایران با سازمان کنفرانس اسلامی در ایجاد نهاد رتبه بندی دانشگاههای جهان اسلام، ایجاد پایگاه استنادی علوم جهان اسلام (ISC) در مرکز منطقه ای اطلاع رسانی علوم و فناوری شیراز، مصوبات اخیر COMSTECH در خصوص ایجاد شبکه های دانشگاههای مجازی، نانو فناوری و پارکهای علم و فناوری در بین کشورهای اسلامی توسط جمهوری اسلامی ایران اشاره کرد.

وی با اشاره به سایر فعالیتهای ایران در راستای همکاری با کشورهای اسلامی افزود: در مورد ایجاد شبکه های نانو فناوری، پارکهای علم و فناوری و دانشگاه مجازی در سطح کشورهای اسلامی که در اجلاس COMSTECH 15-13 فروردین 1387 مطرح شد، ایران فعالیتهای خود را آغاز کرده است.

زاهدی اضافه کرد: در مورد برگزاری المپیادهای علمی دانش آموزی و دانشجویی نیز ایران از سال 1375 اقدام به برگزاری المپیادهای علمی ملی کرده است که پس از چندین دوره المپیاد ریاضی و از امسال المپیاد شیمی آن به صورت بین المللی برگزار شده است. سال آینده دهمین المپیاد بین المللی ریاضی و دومین المپیاد بین المللی شیمی دانشجویی در ماه جولای سال 2009 میلادی برگزار خواهد شد که این المپیادها می توانند به عنوان پایه مناسبی جهت ایجاد رقابتهای علمی سالم در بین کشورهای اسلامی مورد استفاده قرار گیرد.

وی گفت: در صورت شرکت کردن اکثریت کشورهای عضو سازمان می توان این امر را به گونه ای برنامه ریزی کرد تا المپیادها به صورت گردشی هر سال در یکی از کشورهای اسلامی برگزار شود.

وزیر علوم در این کنفرانس به بیان پیشنهاداتی در جهت همکاری کشورهای اسلامی پرداخت و گفت: سازمان کنفرانس اسلامی فرآیندی را جهت پیشرفت هرچه بیشتر علمی کشورهای عضو در سیستم خود پیش بینی کند که طی آن هر ساله حداقل 10 قرارداد عمده و 30 پروژه مشترک مرتبط با قراردادها در حوزه علم و فناوری بین کشورهای اسلامی منعقد شود. بانک توسعه اسلامی نیز باید به منظور پیشبرد هرچه بهتر و سریعتر این گونه قرار دادها بودجه ای را به آنها اختصاص دهد.

وی افزود: در هر رشته علمی یکی از کشورهای اسلامی مجله ای تخصصی و معتبر منتشر کند که اعضای هیئت تحریریه آن از دانشمندان بنام تمامی کشورهای اسلامی باشند.

زاهدی اظهار داشت: نخبگان کشورهای اسلامی و بانک توسعه اسلامی اقدام به پشتیبانی از ایجاد "شبکه پارک های علم و فناوری"، "شبکه نانو فناوری" و "دانشگاه مجازی کشورهای اسلامی" که توسط جمهوری اسلامی ایران آغاز شده است، کنند.

وی افزود: کشورهای اسلامی می توانند با ایجاد یک "شبکه مجازی مشترک بین نخبگان کشورها" زمینه افزایش تبادلات علمی بین آنان و نیز اتاق های فکری بسیار قوی را ایجاد کنند.

وزیر علوم گفت: یکی از مسائلی که اکثر نخبگان با آن مواجه می شوند مشکلات مالی مخصوصا در زمینه امور رفاهی و هزینه های تحقیقاتی است به همین خاطر پیشنهاد می شود بانک توسعه اسلامی بودجه ای را در زمینه امور رفاهی و نیز انجام پروژه های کاربردی به آنان اختصاص دهد. همچنین طرحی را به عنوان ایجاد "شبکه کتابخانه های دیجیتالی بین کشورهای اسلامی" به مرحله اجرا گذاشته شود.

وی همچنین پیشنهاد کرد: طرحی مشابه طرح "انتقال علوم از طریق متخصصان بومی" (TOKTEN ) سازمان ملل متحد توسط سازمان کنفرانس اسلامی بین کشورهای اسلامی طراحی و به اجراء در آید تا نخبگان مسلمان مهاجر بتوانند از این طریق اطلاعات خود را با مشکلات کمتری به کشورشان منتقل کنند.