پلنگ و شاه روباه در استان تهران

پلنگ و شاه روباه برای اولین بار در استان تهران عکسبرداری شدند

بولتن نیوز: در طول 4 سال مطالعه مستمر در خصوص شناسایی و تعیین پراکنش گوشتخواران مجموعه جاجرود که به سرپرستی مهدی چلانی صورت گرفت پلنگ و شاه روباه در این مجموعه برای اولین بار عکسبرداری شدند.

طی این بررسی ها پلنگ و شاه روباه برای اولین بار در پارک ملی خجیر مورد عکس برداری قرار گرفتند. چلانی در خصوص نحوه عکسبرداری از این گونه های منحصر بفرد گفت: ما برای شناسایی کلیه گوشتخواران مجموعه جاجرود که ترکیبی است از دو پارک ملی خجیر، سرخه حصار و یک منطقه حفاظت شده جاجرود تمام تلاش خود بکار گرفتیم تا بتوانیم با استفاده از منابع محدودی که در اختیار داشتیم و با تکیه بر قدرت نمایه یابی و شناسایی آنها علاوه بر بیان احتمال حضور گونه، مکان مناسب برای دوربین گذاری را نیز شناسایی کرده و اقدام به کارگذاری دوربین تله ای کردیم. ما در طول این طرح که در سال 1388 به پایان رسید طی مدت 4 سال موفق به یافتن بیش از 8 دسته سرگین،  بیش از 6 محل خراش و بیش از ده ها لاشه تازه و غیر تازه از طعمه پلنگ و تنها 3 دسته سرگین شاه روباه در تمامی وسعت این مجموعه شدیم. لذا با توجه به نوع روشی که ما در شناسایی محل حضور و رفتارشناسی این گونه ها در نظر گرفته بودیم بالاخره موفق شدیم با کارگذاری تنها 3 شب دوربین تله ای برای پلنگ و 5 شب  برای شاه روباه، از این گونه ها عکسبرداری کنیم . در نظر گرفتن این زمان یعنی عمق شناخت ما از زیستگاه مورد نظر و گونه های موجود در آن و دقت در روشی که ما برای شناسایی و تعیین محل پراکنش این گونه ها در نظر می گرفتیم. ما در طول این مدت بارها موفق شدیم به پلنگ نزدیک شویم اما هیچگاه موفق به رویت مستقیم آن نشدیم.  پلنگ همیشه در این مجموعه یک قدم جلوتر از ما بود و این، کار ما را با دشواری بیشتری روبرو می کرد. این در واقع همان چیزی بود که ما در طول 8 سال مطالعه پلنگ در ایران نیز تجربه کرده بودیم، بنابر این چندان برای ما تعجب آور نبود. از طرف دیگر احتمال حضور شاه روباه و نیز عکسبرداری از آن به دلیل منابع محدود و نیز محدود بودن نمایه های حاصل از آن به مراتب مشکل تر از پلنگ بود. این گزارش، اولین رکورد پلنگ  و شاه روباه در استان تهران تا سال  1387 بوده است. علاوه بر این دو گونه ما موفق به گزارش گربه وحشی، کاراکال، گربه پالاس، سمورسنگی و نیز  تخمین جمعیت کفتار در این مجموعه شدیم. که البته دو گونه اول بصورت مستقیم و گونه سوم با استفاده از دوربین های تله ای طی 6 شب مورد مشاهده قرار گرفتند. همچنین ما موفق به مشاهده مستقیم یک قلاده گربه وحشی، یک قلاده گربه پالاس، سه قلاده کاراکال، 9 قلاده کفتار، 2 قلاده گرگ، تعداد زیادی شغال، روباه، گراز، تشی، خرگوش و انواعی از سمداران منطقه شامل آهو، قوچ و میش و کل و بز شدیم.  قابل ذکر است که مجموعه جاجرود به رغم تنوع زیستی بالایی که دارد یکی از پر تعارض ترین مناطق حفاظت شده کشور قلمداد می گردد و در خصوص حضور این گونه های با ارزش در این منطقه، بجز برخی گزارشات شفاهی، هیچ مدرک دیگری وجود نداشته است. لذا جا دارد از زحمات و حمایت های بی دریغ محیطبانان فداکار این مجموعه و همه کسانی که ما را در جهت دستیابی به این نتایج یاری نمودند صمیمانه تشکر نماییم. نتیجه ی  این مطالعات ناشی از 346 شب کار میدانی و نیز بیش از 500 روز کار میدانی طی تقریبا 16 فصل بوده است. متاسفانه درست یک سال بعد از اتمام این مطالعات و بعد از تغییر مدیریت محیط زیست استان تهران این منطقه با ارزش دچار تغییرات چشمگیری شد و بر روند تخریب آن با سرعتی به مراتب بیشتر از گذشته ادامه یافت و به همان نسبت از قدت و اعمال قانون توسط محیط زیست کاسته شد. این در حالی است که ظاهرا مسولین اداره کل محیط زیست استان تهران فراموش کرده اند که می بایست تمام انرژی خود را در حفاظت از منابع ملی صرف کنند که در واقع حق مسلم نسل های آتی بشمار می رود نه اقدامات تبلیغاتی پوشالی که جز نفع شخصی هیچ منفعتی برای عموم مردم و نسل های آتی ندارد

تصویر تهیه شده از پلنگ در پارک ملی خجیر

تصویر تهیه شده از شاه روباه در مجموعه جاجرود

نویسنده و عکاس و محقق:مهدی چلانی