خاطره شنيدني محمود حكيمي از ديدار با شهيد رجايي

جشنواره كتاب «سلام»، خاطره‌اي را از ديدار و همكاري با شهيد رجايي به ياد محمود حكيمي انداخت كه به اصلاح و بازنويسي كتب تاريخي دوره راهنمايي پس از انقلاب اشاره داشت.

سيزدهمين جشنواره كتاب سلام، عصر روز گذشته در تالار اجتماعات سازمان پژوهش و برنامه‌ريزي وزارت آموزش و پرورش برگزار شد و در حالي كه ميزبانان، خود از شهر مقدس قم به پايتخت سفر كرده بودند، ميزباني را در حق نويسندگان، شاعران و ناشران حوزه كودك و نوجوانان تمام كردند.


اين مراسم نيز مانند ساير برنامه‌هاي فرهنگي با حاشيه‌هاي جالب توجه و خواندني همراه بود كه شايد جذاب‌ترين و شنيدني‌ترين آن مربوط به خاطره‌اي باشد كه محمود حكيمي، يكي از سه پيشكسوت تجليل شده در اين مراسم تعريف كرد.

وقتي مجري در يك متن نسبتاً طولاني، نام محمود حكيمي را براي تجليل قرائت كرد و او را به جايگاه فراخواند، اين نويسنده پيشكسوت براي بيان يك خاطره ابراز تمايل كرد. او گفت كه خاطره‌اش مربوط به سال 58 و در طبقه چهارم همان ساختماني است كه سالن اجتماعات در طبقه هشتم‌اش واقع شده است؛ جايي كه به دعوت شهيد رجايي قرار بوده كتب تاريخ دوره راهنمايي بازنويسي و اصلاح شود.

حكيمي گفت: زمان زيادي نداشتيم. گمانم 12 ارديبهشت 58 بود و بايد كتاب‌ها تا اول مهر آن سال، بازنگري مي‌شدند. من در يك دوره بسيار فشرده، كتاب‌هاي تاريخ پايه‌هاي اول، دوم و سوم را با حذف بخش‌هاي مربوط به تمجيد و ستايش از سلطنت پهلوي بازنويسي كردم. هر بخش از كار كه تمام مي‌شد، شهيد رجايي بلافاصله آن بخش را ويرايش مي‌كرد و به چاپخانه مي‌فرستاد.
پس از ذكر اين خاطره، مجري در شوخي با محمود حكيمي گفت: پس شما اين بلا را سر كتاب تاريخ بچه‌هاي راهنمايي آورده‌ايد!


درادامه بیوگرافی محمود حکیمی را با هم میخوانیم :

در نهم شهريورماه 1323 خورشيدي در تهران و در يك خانواده‌ي مذهبي به دنيا آمد. نخستين آموزه‌هاي ديني را در هيات‌هاي مذهبي و در نشست‌هاي ديني مسجد لرزاده آموخت.حكيمي از سال 1348 تا 1352 در دانشسراي عالي( دانشگاه تربيت معلم) به تحصيل در رشته‌ي آموزش زبان انگليسي پرداخت.
پژوهش‌هاي پيوسته‌ي حكيمي در زمينه‌ي تاريخ اسلام و زندگاني حضرت محمد(ص) و خاندان پاكش باعث شد كه او بتواند مقاله‌هاي بسياري در اين زمينه‌ها در نشريه‌هاي گوناگون به چاپ برساند. او در سال 1382 به خاطر نگارش ده‌ها مقاله و چاپ دو كتاب پيرامون زندگاني امام حسين(ع) و قيام عاشورا، به عنوان خادم فرهنگ عاشورا شناخته شد و لوح تقدير از وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي دريافت كرد. او در پنجمين جشنواره‌ي شهيد رجايي نيز به عنوان پيشكسوت برگزيده‌ي ملي در محور هنري و ادبي شناخته شد و از رياست جمهوري لوح تقدير دريافت كرد.
فهرست آثار
حكيمي از پركارترين نويسندگان كتاب كودك و نوجوان است. برخي از آثار او، مانند مجموعه‌ي 22 جلدي تاريخ تمدن ويژه‌ي نوجوانان و داستان‌هايي از زندگاني امبركبير از شمارگان بالايي برخوردار شده‌اند. در ادامه گزيده‌اي از آثار تاليفي و ترجمه‌اي او فهرست شده است.
اسلام و تاريخ اسلام
1. سيره و شخصيت حضرت محمد(ص). شركت سهامي انتشار، چاپ اول، 1361
2. نگاهي زندگاني پيشواي آزادگان حضرت امام حسين(ع). انتشارات موسسه‌ي اميرالمومنين قم، چاپ چهاردهم، 1367
3. زندگاني حضرت زينب(س). انتشارات موسسه‌ي اميرالمومنين قم، چاپ دوزادهم، 1371
4. اسلام و مساله گرسنگي. نشر جهان‌آرا، چاپ اول، 1358، چاپ دوم، 1359
5. شهداي فخ. نشر جهان‌آرا، چاپ اول، 1353
6. سلحشوران علوي. دارالتبليغ اسلامي، چاپ اول، 1357
7. داستان‌هايي از زندگي حضرت محمد(ص). نشر نامك، چاپ اول، 1374
8. داستان‌هايي از زندگي امام حسين(ع). نشر نامك، چاپ اول، 1381
9.. داستان‌هايي از زتندگي امام سجاد(ع). نشر نامك، چاپ اول، 1379
10. داستان‌هايي از زندگي امام علي(ع). نشر نامك، چاپ اول، 1375
11. داستان‌هايي از زندگي حضرت فاطمه(س). نشر نامك، چاپ اول،1380
12. علي(ع) انسان كامل. دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ دوم، 1380
داستان ديني
1. وجدان. دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ اول، 1368، چاپ هجدهم، 1378
2. به سوي ساحل. انتشارات اميرالمومنين، چاپ اول، 1362، چاپ هشتم، 1365
3. داستان‌هاي آموزنده براي كودكان. انتشارات اميد، چاپ اول، 1352، چاپ دوم، 1362
4. پيام‌آور محبت. انجام كتاب، چاپ اول، 1365، چاپ دوم، 1367
5. عبدالله دريايي و عبدالله زميني. فرجام كتاب، چاپ اول، 1365، چاپ دوم، 1367
6. طاغوت. انتشارات جهان‌آرا، چاپ اول، 1365، چاپ پنجم، 1362
7. سروده‌هاي رهايي. انتشارات جهان‌آرا، چاپ اول، 1356، چاپ پنجم، 1362
8. پيكار سرنوشت. انتشارات جهان‌آرا، چاپ اول، 1357، چاپ پنجم، 1362
9. در سرزمين يخبندان. انتشارات اميد، چاپ اول، 1353، چاپ پنجم، 1365
10. فرار از ظلمت. انتشارات اميد، چاپ اول، 1362، چاپ پنجم، 1365
11. غرور و قدرت. انتشارات اميد، چاپ اول، 1361، چاپ سوم، 1362
12. فلسطين آزاد مي‌شود. انتشارات شفق، چاپ اول، 1354، چاپ هفتم، 1365
13. سوگند مقدس. دارالتبليغ اسلامي، چاپ اول، 1355، چاپ دوزادهم از انتشارات اميد، 1367
14. پرواز به سوي سياره‌ي آزادي. انتشارات اميد، چاپ اول، 1361، چاپ دوزادهم، 1365
15. قهرمان كيست. انتشرات شفق، چاپ اول، 1360، چاپ پنجم 1365
16. مسلمان شجاع. نشر جهان‌آرا، چاپ اول، 1358، چاپ دوم، 1361
17. نقاب‌دار جوان. انتشارات قلم، چاپ اول، 1364، چاپ پنجم، 1365
18. اشراف زاده‌ قهرمان. انتشارات انجام كتاب، چاپ اول، 1365، چاپ پنجم، 1363
تاريخي و سياسي
1. تاريخ تمدن يا داستان زندگي انسان(مجموعه 22 جلدي تاريخ براي نوجوانان). شركت سهامي انتشار، چاپ شانزدهم، 1383
2. همراه با سياحان، جهان‌گردان و مسافران تاريخ. نشر آرون، چاپ اول، 1382
3. داستان‌هايي از زندگي اميركبير. دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ سي و هفتم، 1384
4. بحران‌هاي عصر ما(حوادث قرن 19 و 20 ميلادي). انتشارات اميركبير، چاپ سوم 1377
5. ناپلئون بناپارت. انتشارات اميركبير، چاپ اول، 1367، چاپ سوم، 1377
6. ايران در عصر ناصرالدين‌ شاه. شركت انتشارات قلم، چاپ دوم، 1379
7. از تاريخ بياموزيم. انتشارات خرم، چاپ اول، 1370، چاپ دوم، 1372
8. هزار و يك حكايت تاريخي(4 جلدي). انتشارات قلم، چاپ ششم، 1379
9. داستان‌هايي از عصر رضاشاه. انتشارات قلم، چاپ اول، 1365، چاپ اسوم 1379
10. سيري در خاطرات سياسي رجال ايران. نشر پيدايش، چاپ اول، 1371
11. كاشفان و سياحان. انجام كتاب، چاپ اول، 1379
12. نگاهي به حوادث تاريخي جهان(دو جلد). انتشارات مفيد، چاپ اول، 1356، چاپ دوم، 1361
13. نهضت‌هاي آزادي‌بخش آفريقا. انتشارات نسل جوان قم، چاپ اول، 1358
14. ريشه‌هاي ما زنده‌اند: داستان مردم فلسطين(5 جلدي). انتشارات اميد، چاپ اول، 1358، چاپ سوم، 1362
15. غرب بيمار است. دارالتبليغ اسلامي، چاپ اول، 1352
16. ديدني‌هاي جهان. دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ اول، 1370
17. ماشين قدرت و اختناق. انتشارات اميركبير. چاپ اول، 1365 ، چاپ دوم، 1366
18.آشنايي با شخصيت شهيد مدرس. انتشارات اميد، چاپ اول، 1358
19. يادداشت‌هايي در بين راه. انتشارات اميد، چاپ سوم، 1358
20. لطيفه‌هاي سياسي. نشر خرم، چاپ اول، 1370، چاپ سوم، 1373
21. خودروشنفكربيني. نشر تبليغ، چاپ اول، 1361، چاپ دوم، 1364
22. زنجيرها. انجام كتاب، چاپ اول، 1358، چاپ پنجم، 1366
23. با پيشگامان آزادي: دكتر مصدق. انتشارات قلم، چاپ دوم، 1383
24. با پيشگامان آزادي: علامه دهخدا. انتشارات قلم، چاپ اول، 1383
25. با پيشگامان آزادي: سيد عبدالحسين لاري. انتشارات قلم، چاپ اول، 1383
26. رودخانه خروشان عشق: زندگي‌نامه دكتر فاطمي. انتشارات قلم، چاپ دوم، 1384
27. راه بازرگان. انتشارات قم، چاپ اول، 1383
علمي
1. انسان، ميكروسكوپ‌ها، موجودات زنده. فرجام كتاب، چاپ اول، 1371، چاپ سوم، 1374
2. شگفتي‌هاي جهان حيوانات. انجام كتاب، چاپ اول، 1369
3. اختراعات بزرگ. دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ اول، 1370، چاپ سوم، 1373
4. دانشمندان بزرگ. دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ اول، 1370، چاپ سوم، 1373
5. انسان و الكترونيك. دارالتبليغ اسلامي، چاپ اول، 1352
6. شگفتي‌هاي جهان پرندگان. دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ اول، 1369، چاپ سوم، 1373
7. بدن انسان. دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ اول، 1379
8. هزار و يك پرسش و پاسخ علمي(دوره‌ي 6 جلدي). انتشارات قلم، چاپ اول، 1376، چاپ هشتم، 1381
9. شناخت بيماري‌ها. دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ اول، 1371، چاپ پنجم، 1378
10. حس ششم. نشر خرم، چاپ اول، 1371
11. شگفتي‌هاي جهان خلقت. انجام كتاب، چاپ اول، 1370، چاپ سوم، 1374
12. هنر زندگي. انتشارات ولي عصر، چاپ اول، 1382، چاپ دوم، 1383
13. زرافه. دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ اول، 1370
14. خزندگان. دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ اول، 1371
15. شگفتي‌هاي دريا. انجام كتاب، چاپ اول، 1374
16. شگفتي‌هاي آسمان. انجام كتاب، چاپ اول، 1374
كليات و ادبيات
1. ماخذشناسي و روش تحقيق. تربيت معلم بلال حبشي، چاپ اول، 1379
2. دانش‌نامه نوين براي كودكان و نوجوانان(دوره‌ي چهار جلدي). دفتر نشر فرهنگ اسلامي. چاپ اول، 1370، چاپ سوم، 1374
3. دانش‌نامه علوم و هنر(دوره‌ي 2 جلدي). نشر حرير، چاپ اول، 1382
4. جهان‌بيني و حكمت فردوسي. دفتر نشر فرهنگ اسلامي. چاپ اول، 1370، چاپ سوم، 1374
5. مباني ادبيات كودك و نوجوان(دوره‌ي 3 جلدي). نشر اردن، چاپ اول، 1382، چاپ سوم، 1384
6. ادبيات كودك و نوجوان. دفتر نشر فرهنگ اسلامي، چاپ اول، 1363
7. در مدرسه‌ي مولانا. انتشارات قلم، چاپ سوم، 1383
8. در مدرسه‌ي حكيم توس. انتشارات قلم، چاپ سوم، 1383
9. در مدرسه‌ي پير نيشابور. انتشارات قلم، چاپ دوم، 1382
10. در مدرسه‌ي سعدي شيرازي. انتشارات قلم، چاپ دوم، 1382
11. در مدرسه‌ي ناصر خسرو قبادياني. انتشارات قلم، چاپ اول، 1383
12. در مدرسه‌ي علامه اقبال لاهوري. انتشارات قلم. چاپ اول، 1381
تعليم و تربيت
1. آموزش و پرورش خودكامگان. شركت سهامي انتشار، چاپ سوم، 1379
2. آموزش كودكان نابينا. آموزشگاه خزائلي، 1368
3. كودك و نوجوان(مجموعه‌ي پنج جلدي). انتشارات انجام كتاب، چاپ اول، 1359، چاپ پنجم، 1363
4. تعليم و تربيت دبستان و قبل از دبستان. نشر مجد، چاپ اول، 1373
مقاله‌هاي حكيمي در جزيره‌ي دانش
1. محمد(ص) در دانش‌نامه‌ي جزيره
2. ميرزا حسن رشديه، بنيان‌گذار مدرسه‌هاي نوين در ايران
3. ناصرخسرو قبادياني در دانش‌نامه‌ي جزيره
4. دكتر محمد مصدق در دانش‌نامه‌ي جزيره
مقاله‌هاي حكيمي در نشريه‌هاي ديگر
پس از انقلاب اسلامي مقاله‌ها و گفت و گوهاي بسياري از محمود حكيمي در نشريه‌هاي گوناگون در زمينه‌ي تاريخ اسلام، زندگاني ائمه‌ي اطهار، تعليم و تربيت و علوم و هنر به چاپ رسيده است. برخي از آن نشريه‌ها عبارت اند از: ماهنامه‌ي آموزش و پرورش(مهر و اسفند 1358)، معلم و خانواده(آبان و دي 1358)، هفته‌نامه‌ي آيينه(29 خرداد 1375)، روزنامه‌ي خرداد(30 مرداد 1378)، فصلنامه‌ي ادبي شاهد(آذر 1375)، روزنامه‌ي همشهري(21 دي 1380)، كتاب هفته(29 خرداد 1375، 15 شهريور 1379، 29 خرداد 1380، 3 دي 1380، 28 ارديبهشت 1381، 25 آبان 1381، 23 ارديبهشت، 1382، 22 فروردين، 1383)، روزنامه‌ي جام جم، اعتماد ملي و همشهري در سال‌هاي 1384 و 1385 و بسياري ديگر. برخي از نوشته‌هاي حكيمي و نوشته‌هايي كه پيرامون شخصيت او در نشريه‌هاي گوناگون منتشر شده است:
1. حكيمي از نگاه محمدرضا سرشار
2. وزير روزنامه‌نگار: نگاهي به تاريخ مطبوعات ايران
3. قيام تحريم تنباكو و مقدمات مشروطيت
4. پنج روحاني مشروطه‌خواه
5. محلاتي، چشم و چراغ حوزه ميرزاي شيرازي
6. روحانيون مشروطه‌خواه: آيت الله محمدكاظم خراساني
7. ناييني، پرچمدار بزرگ آزادي و كرامت انساني
8. دفاع از آبرو و اموال مسلمين از اهم واجبات است
9. شليك بر ملت به منزله‌ي اطاعت از يزيد است