بوي خوش زندگي

اين روزها فيلم ساختن براي تماشاگر بي‌حوصله سينماي ايران كار سختي شده است. معلوم نيست او با چه فيلمي ارتباط برقرار مي‌كند؟ خيلي‌ها مي‌گويند فيلم طنز دوست دارند، اما ناگهان چند فيلم كه براساس همين فرمول ساخته شده با شكست مواجه مي‌شوند.

عده‌اي مي‌گويند اين مخاطب تحت‌تاثير فيلم‌هاي روز سينماي دنيا كه اين روزها در كنار پياده‌روها بسادگي يافت مي‌شود، به دنبال فيلم‌هاي تفكر برانگيز و فاخر است.




حاصل اين نوع نگاه هم به ساخت فيلم‌هايي منجر مي‌شود كه در زمان نمايش عمومي به زحمت مي‌فروشند. علت شكست هردو گروه از اين فيلم‌ها هرچه باشد، در يك نكته مشترك است و آن دوري اين فيلم‌ها از مفهومي به نام «زندگي» است. مفهوم زندگي نه به‌معناي «روزمرگي» و پرداختن به لحظات آرام و ملال‌آور زندگي، بلكه به معناي روح قالبي كه در زندگي اكثر ما وجود دارد؛ روحي كه گاه تلخ، گاه شيرين و گاه ملال آور است. اينها همان عناصري است كه وجود آن در فيلم «لطفا مزاحم نشويد» سبب شده تا فيلم به اثري پويا و زنده تبديل شود.


اين اثر كه اولين ساخته بلند سينمايي «محسن عبدالوهاب» است، 3 داستان موازي را با هم روايت مي‌كند. داستان اول زندگي يك روزنامه نگار است كه حالا به كار اجراي مسابقه‌اي ساده و عامه‌پسند مي‌پردازد و به دليل حضور در مقابل دوربين تلويزيون، مجبور به رعايت مسائلي است كه از نظر همسرش آزاردهنده است. داستان دوم زندگي يك روحاني مشهدي را به تصوير مي‌كشد كه به تهران آمده و يك دفتر ازدواج و طلاق را اداره مي‌كند. روزي دزدي به او دستبرد مي‌زند و چند شناسنامه، پول و تلفن همراه او را مي‌دزدد. تماس‌هاي تلفني روحاني با اين دزد و ارتباط او با چند مشتري سمج و پيگيرش ماجراهاي اين قسمت را شكل مي‌دهد. قصه سوم درباره زن و شوهري پا به سن گذاشته است كه قرار است فردي براي تعمير تلويزيون آنها به خانه‌شان بيايد. حضور اين تعميركار در خانه آنها مشكلات و مسائلي را برايشان به وجود مي‌آورد.

محسن عبدالوهاب با «رخشان بني‌اعتماد» همكاري كرده و فيلم او نيز متاثر از سبك و سياق و نگاه خاص بني‌اعتماد در فيلمسازي است؛ سبكي كه در آن توجه به واقعيت‌هاي اجتماعي مهم‌ترين دليل ساختن يك فيلم است. البته برخلاف شيوه كاري بني‌اعتماد، لطفا مزاحم نشويد فيلمي شيك و زيباست و شباهتي به فيلم‌هايي همچون: روسري آبي، گيلانه، زير پوست شهر و... ندارد اما همچنان واقع‌گرايي فيلم حفظ شده است.


«دوربين روي دست» در اين فيلم تمهيدي است كه هم فيلم را به واقعيت نزديك كرده و هم سبب شده تا در زمان ساخت فيلم صرفه‌جويي صورت گيرد و فيلم در مدت كمتري و با سهولت بيشتري ـ آن هم در شهري مانند تهران ـ ساخته شود. حتي مي‌توان اين حركت‌هاي دوربين را به ضعف و تزلزل زندگي شخصيت‌هاي داستان نيز تشبيه كرد.

 بهرام و روشنك زوجي هستند كه در ماه‌هاي اول زندگي دچار اختلاف شده‌اند و اين اختلاف زندگي آنها را در چند قدمي نابودي قرار داده است. روحاني داستان هم بتازگي از شهرستان به تهران آمده و حالا بابت هزار و يك جور هزينه زندگي در شهر تهران بدهكار و گرفتار شده است. گرفتاري اصلي او اين است كه نمي‌تواند برخلاف وجدان و اعتقادش كار كند. هدايت هاشمي بازي جذابي در اين بخش از خود ارائه كرده كه از شدت واقعي بودن، نسبت به تمامي بازي‌هاي فيلم يك سر و گردن بالاتر است؛ البته در كليت فيلم اين بازي‌هاي خوب به اغلب بازيگران قابل تعميم است و حتي بازيگران نقش‌هاي پيرزن، راننده تاكسي و... نيز بازي‌هاي خوبي از خود ارائه كرده‌اند.



 بازي «حامد بهداد» هم در فيلم يك نمونه مثال‌زدني از هنر «بازي گرفتن» عبدالوهاب از بازيگران فيلم است. علت اين استنباط هم اين است كه بهداد در اغلب فيلم‌هايش و براي ايفاي نقش اغلب شخصيت‌ها خودش را در چارچوبي خاص قرار مي‌دهد و تقريبا يك تيپ ثابت را تكرار مي‌كند كه حتي در عالم واقعيت و پشت دوربين نيز همان‌گونه است، اما در اين فيلم در اغلب صحنه‌ها هنر بازيگري او به كار گرفته شده و حشو و زوائد از بازي او حذف شده است. پايان داستان و جايي كه بهداد فرزندش را در خانه پيرمرد و پير زن جا مي‌گذارد و سپس بعد از چند دقيقه باز مي‌گردد، نكته قابل تاملي در شخصيت‌پردازي او به عنوان فردي معتاد و بي‌مسووليت نسبت به خانواده‌اش است.




 كاركرد اين صحنه به همان اندازه در فيلم مهم است كه زنگ موبايل روحاني كه نواي موسيقي متن سريال امام علي(ع) است. سينما از كنار هم قرار گرفتن همين جزئيات دقيق شكل مي‌گيرد. جزئياتي كه بشدت رنگ و بوي زندگي واقعي را دارد و تماشاي آن براي هر مخاطبي لذتبخش است.