خبرنگار اشپیگل در بازگشت از ایران چه نوشت؟

گروه سیاسی ـ اریک فولات، خبرنگار این هفته‌نامه نوشت: عموماً نگاه یک دستی به جامعه ایران در غرب وجود دارد؛ غافل از آنکه در کشور دین سالار ایران، چیزی‌های خیلی زیادی وجود دارد که اغلب از آن‌ها صرف نظر و اغماض شده است. در این کشور غرور ملی، زنده و مطلوب است.

به گزارش بولتن نیوز، فولات نخست با طرح این پرسش که به راستی کدام هیئت دولت کدام کشور را می‌شناسیم که بیش از کابینه باراک اوباما، رئیس‌جمهور آمریکا بیشتر وزرایش از دانشگاه‌های آمریکا فارغ‌التحصیل شده باشند؟ بله، کشور جمهوری اسلامی ایران، پاسخ صحیح به این سؤال است. البته حسن روحانی، رئیس‌جمهور ایران، جزو این لیست نیست. چون او از دانشگاه حقوق گلاسکو دکترا گرفته است. در جهان مثل ایران، معدود کشورهایی هستند که غرب با پیش‌داوری و سوءتفاهم با آن‌ها رفتار کرده باشد.

اریک فولات سپس گفت: شناخت من از ایران به دوران حکومت شاهنشاهی در این کشور بازمی‌گردد. تاکنون بیش از چندین بار است که ظرف چهار دهه گذشته از ایران دیدن کرده‌ام و آخرین آن نیز همین تازگی‌ها انجام شد. من می‌توانم زمانی را به خاطر آورم که در قهوه‌خانه‌ای در شهر شیراز -محل آرامگاه حافظ، شاعر ایرانی که قویاً مورد تحسین گوته، شاعر آلمانی قرار داشت- در کنار بالش‌های کوچک و راحت نشسته بودم، نوشته‌هایی را مرور می‌کردم که شاه ایران چطور فاجعه‌آمیز، رفتار مردم را بد قضاوت کرد و ساواک، سرویس مخفی‌اش چقدر با مردم رفتار بی‌رحمانه داشت. به یاد دعوت‌نامه‌هایی افتادم که برای آیت‌الله خمینی (ره)، ناجی مردم ایران در زمان بازگشتش از تبعید در سال 1979 میلادی تنظیم شده بود و اینکه مردم چطور انقلاب اسلامی را جشن گرفتند.

وی در بخش دیگری از مطلبش نوشت: در سال 2013 من روحانی، رئیس‌جمهوری را در ایران دیدم که میانه رو بود و با انتخابش، احتمال روابط حسنه و نزدیکی با غرب قوت گرفت. اما ایران امروز به طور چشمگیری تغییر کرده است. در شهرهای آزادتر نظیر اصفهان و شیراز، کارآفرینان جوان، کافه‌های کوچک بازکرده‌اند. این روزها ترانه «زمانه در تغییر است» باب دیلِن، خواننده آمریکایی به ترانه‌ای مطلوب در ایران تبدیل شده است. همه جا به گردشگران خارجی خوشامد گفته می‌شود و با آن‌ها با مهمان‌نوازی کامل رفتار می‌شود. میلیون‌ها جوان ایرانی در دانشگاه‌ها به سر می برند. زنان آزادانه‌تر از بسیاری از کشورهای دیگر در این منطقه زندگی می‌کنند.

فولات در بخش دیگری از مقاله افزود: به رغم تحریم‌ها اما استاندارد زندگی و فرصت‌های خرید اینجا را ایران را برای زندگی راحت تر کرده است. در حال حاضر شمار قابل‌توجهی از مراکز خرید جدید با اسامی نظیر «پالادیوم» یا «مگا مال» در حال ساختند و شما می‌توانید سواری‌های «پورشه» را در مقابل خود ببینید. ...

... از این رو باید گفت که طبقه مرفه در ایران از محدودیت‌های اقتصادی موجود متضرر نشده‌اند. در غرب، بسیاری، تصویر و ذهنیت یکدستی از ایران دارند؛ تصویری که البته واقعیت ندارد. ایران، کشوری با کانون‌های مختلف قدرت است؛ به طوری که هر کدام به دیگر با ظن و تردید نگاه می‌کند. اما ایرانیان معمولی از افت اقتصادی کشور به شدت متضرر شده‌اند. طی سال‌های 2012 و 2013 میلادی تولید ناخالص داخلی ایران به طور قابل‌ملاحظه‌ای افت پیدا کرد و ریال، پول ملی این کشور، ارزش خود را به شدت در مقابل دلار از دست داد و تورم نیز حسابی افزایش یافت. در مدت زمان طولانی، کشوری که به صادرات نفت وابسته است با قطع شدید خدمات نظام تأمین اجتماعی تهدید شد. به منظور تأمین نیازهای بودجه‌ای دولت، بهای هر بشکه نفت خام که پیش‌تر 130 دلار بود ظرف چند ماه اخیر از نصف بهای قبلی نیز کمتر شد. رئیس‌جمهور روحانی بر آن است تا بزودی استانداردهای زندگی مردم را بهبود بخشد. روحانی بیش از هر چیز به یک معامله قطعی در مسئله هسته‌ای نیاز دارد. صنعت ایران مشتاقانه به دنبال پایان تحریم‌هاست تا این صنعت بار دیگر بتواند به پیش رود؛ ضمن آنکه شرکای غربی ایران نیز سراسیمه، ورود به بازار ایران را دنبال می‌کنند. امروز در بسیاری از موارد در خصوص عقد قراردادهای اولیه برای سرمایه‌گذاری مشترک در صنایع مونتاژ اتومبیل و حتی اکتشاف میدان‌های جدید نفت و گاز با طرفهای ایران مذاکره شده و اکنون تنها منتظر امضاست. در این میان عاملی که با توجه به گرایشهای سیاسی، تمامی ایرانیان را به هم پیوند می دهد،‌ افتخار به فرهنگ و نگرانی از تحقیر کشور است. در مدارس ایرانی به کودکان اینطور تدریس می شود که تاریخ ایران دستکم با تمدنهای رم یا یونان همطراز است و تمدن ایرانی در صدر فرهنگ همسایگان عرب ایران قرار دارد. اگر در غرب به اسکندر بزرگ بعنوان یک کشورگشای افسانه ای نگریسته می شود بخاطر تخریب دارایی های فرهنگی ایران بعنوان یک جنایتکار شناخته شده است. همزمان مردم ایران می دانند که این فاتح جهان در ایران مستقر می شود و با یکی از زیباترین زنان ایرانی ازدواج می‌کند. این مثال کاملی از آن چیزی است که هومن مجد نویسنده ایرانی تبار مقیم آمریکا آن را «عقده خود بزرگ بینی ما» می خواند.

اریک فولات، خبرنگار هفته‌نامه آلمانی اشپیگل در ادامه گزارش خود اظهار داشت: تقریبا بسیاری از سیاستمداران ایرانی حتی نامزدان اسبق انتخابات ریاست جمهوری که همچنان در حصر خانگی به سر می برند بر حق کشورشان در اجرای تحقیقات علمی در زمینه انرژی هسته‌ای تاکید می‌کنند. از منظر آن‌ها این حق، شامل غنی سازی اورانیوم نیز می شود. این، نگاهی است که البته اکثریت مردم ایران نیز در موردش اشتراک نظر دارند. برخلاف اسرائیل، استدلال آن‌ها (در استفاده صلح آمیز از انرژی اتمی) آن است که ایران، پیمان منع گسترش تسلیحات اتمی را امضاء کرده است. طرفهای ایرانی در مذاکرات اغلب می گویند اسرائیل بیش از یکصد کلاهک اتمی در اختیار دارد.

در این میان باراک اوباما رئیس‌جمهور آمریکا در تلاش برای لحاظ کردن حساسیتهای مقامات تهران است. او اذعان کرده است که سازمان جاسوسی آمریکا (سیا) در کودتای سال 1953 در ایران علیه محمد مصدق نخست وزیر وقت این کشور دست داشته و مرتکب اشتباهی تاریخی شده است. اوباما در آستانه تعطیلات سال نوی ایرانی، نوروز را به مردم این کشور تبریک گفت و ایران را کشوری دارای «تمدنی بزرگ» نامید. وی حتی تا کنون چندین نامه شخصی به آیت الله خامنه ای رهبر عالیقدر ایران نیز نوشته است. با وجود این همه اختلافات اما اینطور به نظر می رسد که جان کری، وزیر خارجه آمریکا در مذاکره با محمد جواد ظریف، همتای ایرانی اش که در رشته حقوق بین الملل از دانشگاه دِنوِر آمریکا فارغ التحصیل شده است از آویگدور لیبرمن، همتای خشن و بی ادب اسرائیلی اش راحت تر است. حتی ارنست مونیز وزیر انرژی آمریکا و رئیس سابق دانشگاه «انستیتو فناوری ماساچوست» نیز با علی اکبر صالحی مرد شماره دو هیات مذاکره کننده ایرانی همراه تر به نظر می رسد. تعجبی ندارد که خود صالحی نیز از همین دانشگاه که به اختصار به آن «ام آی تی» گفته می شود، فارغ التحصیل شده است. فولات گفت: چنانچه در نهایت مذاکرات اتمی به شکست بینجامد، تهران آنرا نوعی تحقیر تلقی خواهد کرد. ایران به دنبال حذف هر گونه محدودیت است و تمام انرژی خود را برای ساخت بمبی اتمی بکار گرفته است. ایران می خواهد از غرور ملی اش به عنوان حربه ای در وادار کردن ملتش به استقامت در برابر سختی ها استفاده کند. صالحی در گفتگوی اختصاصی سال 2012 اش با هفته‌نامه اشپیگل گفت: بیش از 30 سال است که ما با تحریم زندگی کرده ایم اما این تحریم‌ها ما را فوق العاده مستقل و قدرتمند کرده است. وی که در آن زمان وزیر امور خارجه بود و اکنون رئیس سازمان انرژی اتمی ایران است، افزود: ایرانیان شاید بیش از مردم اسپانیا و یونان به زندگی با سختی و مشقت عادت دارند. بنابراین ما می توانیم روی صبر مردممان حساب کنیم. شما چی؟ آیا شما در اروپا نیز می‌توانید چنین کنید؟