همسریابی اینترنتی با چراغ خاموش

چندی است که بحث ازدواج اینترنتی و همسریابی آنلاین در کشور ما بعد تازه ای به خود گرفته است. درصد این نوع ازدواج ها رو به افزایش است و تبعات آن در زندگی روزمره ناشی از این ازدواج ها کاملاً مشهود است. در حال حاضر در کشور ما 39 سایت همسریابی فعالیت می کنند که در این بین دو بنگاه همسریابی اینترنتی نیز به صورت اسلامی تاسیس شده اند و این درحالی است که سوءاستفاده ها و آسیب های اجتماعی ایجاد شده در این زمینه نگرانی های جدی را در مورد شکل گیری یک بحران اجتماعی در آینده موجب شده است.

سایت فردا در گزارشی به نحوه شکل گیری این نوع ازدواج ها پرداخت. به گزارش فردا ازدواج اینترنتی و همسریابی آنلاین برای نخستین بار در فرانسه و در یکی از شهرهای اطراف پاریس شکل گرفت. آن هم در شرایطی که نزدیک به دو دهه از فعالیت موسسات همسریابی می گذشت و این موسسات به فعالیت خود شکل روشن تری داده بودند. از آن روز برخی از آنها به بنگاه های اقتصادی تبدیل شده و به این دلیل برای بازاریابی و کسب درآمد بیشتر دامنه فعالیت خود را به اینترنت نیز کشاندند. در ایران نیز هرچند استقبال از سایت های غیررسمی همسریابی اینترنتی در میان کاربران به شدت افزایش یافته است اما این پدیده در کشور ما سابقه ای سه ساله دارد و هنوز مدت زمان زیادی از تاسیس و راه اندازی نخستین بنگاه های همسریابی اینترنتی نمی گذرد. با این همه تعداد این سایت ها و مراکز همسریابی مجازی و اینترنتی در حال حاضر در کشور ما به 39 سایت می رسد که بر اساس تحقیق صورت گرفته توسط سازمان ملی جوانان به نظر می رسد تمایل به ازدواج اینترنتی و استفاده از سایت های همسریابی در حالی از سوی جامعه شناسان و آسیب شناسان اجتماعی نوعی بحران به شمار می رود که در شرایط فعلی و بر اساس آمار اداره کل مطالعات اجتماعی و بررسی های اجتماعی ناجا، 63 الی 68 درصد چت روم ها در اختیار جوانان قرار دارند و در این میان جوانان ایرانی حتی گوی سبقت را از آمریکایی ها و کانادایی ها هم ربوده اند. از سوی دیگر گفته می شود محتوای 48 درصد این چت روم ها را اطلاعاتی چون عکس در برگرفته و همین مساله تاثیرپذیری نوجوانان و جوانان را افزایش می دهد.
این اتفاق به گفته دکتر امان الله قرایی مقدم، آسیب شناس خانواده ویژه افرادی است که در جامعه شتاب زندگی می کنند و از آداب و رسوم آشنایی و ازدواج به صورت سنتی فاصله گرفته اند. آسیب شناسان اجتماعی اینگونه آشنایی ها را که به ازدواج منجر می شود چندان موفق ارزیابی نمی کنند.
همانگونه که قرایی مقدم تاکید می کند: «بررسی ها نشان می دهند چون دوستی ها و آشنایی های اینترنتی تعهدی میان افراد به وجود نمی آورد می تواند خیلی زود به جدایی منجر شود. از سوی دیگر شناختی که از این طریق شکل می گیرد چندان کامل و حتی مناسب نیست.» این کارشناس اجتماعی ازدواج هایی را که به واسطه سایت های همسریابی اینترنتی صورت می گیرد همچون تجربه ازدواج های دانشجویی ناموفق می داند و می افزاید: «ازدواج باید با آگاهی و درک عمیق صورت بگیرد. چون تحقیقات نشان می دهد ازدواج های اینترنتی اگر هم اتفاق بیفتند از روی عقل و منطق نیستند.»
هرچند که در حال حاضر از میان 39 سایت همسریابی اینترنتی دو سایت با عنوان سایت همسریابی اسلامی به فعالیت می پردازند اما به گفته متخصصان و کارشناسان فرهنگی و اجتماعی چنین توجیهی نیز نمی تواند فعالیت این سایت ها را با تایید همراه سازد. چندی پیش جواد آرین منش، نایب رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی در این باره گفته بود: «بعید به نظر می رسد سایت های اینترنتی با انگیزه های الهی و شرعی به دختران و پسران اطلاعاتی درباره ازدواج و خانواده ارائه دهند.» با این همه فعالیت سایت های همسریابی حتی اگر به مذاق کارشناسان، متخصصان و مسوولان اجتماعی و فرهنگی هم خوش نیاید در حال حاضر با امکانات منحصر به فردی چون آلبوم تصاویر، تالارهای گفت وگو و چت روم ها ادامه دارد و این اتفاقی است که در کشورهای اروپایی نیز شاهد شکل گیری و رواج آن هستیم با این تفاوت که در این جوامع طرفین پس از اینکه تصمیم به ازدواج گرفتند شرایط خود را صادقانه بیان و با هم ازدواج می کنند. اما در کشور ما هنوز فرهنگ استفاده مناسب از چنین فضایی وجود ندارد و به نظر می رسد اینگونه آشنایی در موارد بسیاری با دروغ و فریب همراهند. شاید از این روست که کارشناسان در زمینه فروپاشی خانواده به مسوولان درباره ظهور و رواج پدیده ای به نام همسریابی اینترنتی نیز هشدار می دهند و آن را از جمله عوامل بروز اختلاف میان زوج های جوان می دانند و پرونده های متعدد موجود در دادگاه های خانواده را بر این مساله گواه می گیرند.