اسامي نامزدهای نهايي مورد ارزیابی دبيركلي اوپك اعلام شد

بولتن نيوز: کمیته ارزیابی نامزدهای دبیر کلی اوپک از صبح امروز در وین آغاز به کار کرد. این کمیته ویژه که وظیفه ارزیابی 4 نامزد دبیر کلی اوپک را بر عهده دارد قرار است نتایج ارزیابی خود را در اختیار اعضای 12 گانه این سازمان قرار دهد تا با رای نهایی این اعضاء در آذرماه سال جاری دبیر کل اوپک انتخاب شود.

ارزیابی این کمیته صرفا جهت کمک به اعضای اصلی برای انتخاب و رای نهایی می باشد و نتایج این ارزیابی به تنهایی هیچگونه پشتوانه اجرایی نخواهد داشت.

نامزدهای مورد ارزیابی در این کمیته عبارتند از غلامحسین نوذری از ایران ، ویلسون پاستور وزیر نفت اکوادور، سمیر غضبان  وزیر اسبق نفت عراق و ماجد المنیف نماینده عربستان سعودی در اوپک که در روزهای اول و دوم آبان ماه جاری در کمیته ارزیابی حضور یافته و هر یک از آنان که بتواند در اجلاس آذرماه اعضای اوپک، اکثریت آراء را به دست آورد، جایگزین البدری در این سازمان خواهد شد.

دبیر کلی اوپک در سال های اخیر از اهمیت زیادی برخوردار بوده است، زیرا اعضای این سازمان توانسته اند با همکاری و هماهنگی یکدیگر نقش اصلی را در بازار نفت و انرژی ایفا نمایند و دبیر کلی این سازمان با توجه به نقش کلیدی این سمت در پیشبرد اهداف مشترک کشورهای عضو از اهمیت شایان توجهی برخوردار است.

هر چند که ایران  نفوذ وسیعی در سطوح پایه ای این سازمان دارد و بسیاری از سمت های کلیدی اوپک را در حال حاضر متخصصان ایرانی اشغال کرده اند، تصمیم گیران صنعت نفت بر آن شده اند که نماینده خود را برای احراز سمت دبیر کلی این سازمان نیز معرفی نمایند تا این رقابت بدون حضور دومین کشور صادرکننده نفت اوپک برگزار نشود.

سازمان کشورهای صادر کننده نفت (اوپک) در سپتامبر ۱۹۶۰ میلادی در بغداد تاسیس شد. تاسیس اوپک زمانی مطرح شد که شرکت های نفتی و خریداران اصلی نفت خاورمیانه بدون مشورت با کشورهای تولید کننده نفت، قیمت نفت را پایین آورده بودند و این قیمت روند نزولی در پیش گرفته بود. در سال ۱۹۶۰ اجلاسی در بغداد تشکیل شد و ۵ کشور ایران، عربستان، عراق، ونزوئلا و کویت سازمان اوپک را پایه گذاری کردند، به طور خلاصه می توان گفت هدف اصلی این کشورها مبارزه با انحصار شرکت های نفتی بزرگ و ایجاد وحدت بین کشورهای صادر کننده نفت بود.

در سال های اخیر به خاطر مساعدت، همکاری و هماهنگی اعضای اوپک، تاثیرگذاری این سازمان در بازار نفت و قیمت ها روند به نسبت مطلوبی را در پیش گرفته و بار دیگر توجه ناظران و تحلیلگران بین المللی به اهمیت این سازمان و نقش آن در بازار نفت جلب شده است. این نهاد که در مورد نحوه بهره برداری از منابع طبیعی پایان پذیر و غیر قابل جایگزین کشورهای عضو تصمیم می گیرد، باید هر چه بیشتر تقویت شود. در این سازمان، مقام دبیر کلی از سمت های کلیدی محسوب می شود و دبیرکل توانمند، مجرب، خوشنام و کارا می تواند به اوپک تحرک بیشتری ببخشد.

ایران از ابتدای تاسیس اوپک تاکنون همیشه نقش تاثیرگذاری در تصمیمات این سازمان داشته است. به عنوان نمونه به پیشنهاد ایران در سال ۱۹۷۵ در پاریس، صندوق بین المللی اوپک با هدف کمک به کشورهای فقیر و جهان سوم تشکیل شد. کار این صندوق این بود که به کشورهای فقیر وام های کم بهره و یا بلاعوض می داد و موجودی آن در آغاز کار ۸۰۰ میلیون دلار بود؛ اما پس از گذشت دوره ای نه چندان طولانی این رقم به ۱ میلیارد و ۶۰۰ میلون دلار افزایش یافت و تاکنون همچنان به فعالیت خود جهت کمک به برخی کشورهای توسعه نیافته ادامه می دهد.

در سال 1960 که فواد روحانی از سوی ایران به مدت 3 سال (1961-1964) به عنوان دبیر کل انتخاب شد و بعد از آن مقرر شد که کشورها بر اساس حروف الفبای انگلیسی به دبیرکلی اوپک منصوب شوند، مدت زمان دبیر کلی نیز به دو سال تقلیل پیدا کرد.

بعد از انتخاب تمامی اعضای به این شیوه بار دیگر مقرر شد، دبیر کل با اجماع کشورهای عضو انتخاب شود.

حالا برای همه دنیا روشن است که اوپک سازمانی است که سیاسی‌ترین و استراتژیک‌ترین کالای جهان را مدیریت می‌کند، بنابراین تصدی پست دبیرکلی اوپک برای 12عضو آن به یک ماموریت مهم تبدیل شده است؛ اگرچه دبیرکل اوپک در تصمیم‌گیری‌های اصلی اوپک حق رای ندارد، اما زمینه سازی و همفکری برای تصمیم‌‌گیری در برهه های حساس امری است که به عهده دبیرکل این سازمان نهاده شده است. بنابراین دبیرکل اوپک علاوه بر سابقه مدیریتی در کشور خود باید از توان ویژه در دیپلماسی نفتی و تاثیرگذاری بر تصمیمات اوپک برخوردار باشد.

به نظر می رسد آنچه نقش دبیرکلی را برای ایران و دیگر کشورهای عضو اوپک و حتی سایر کشورهای جهان با اهمیت کرده است، کسب وجهه و برخورداری از این امتیاز ویژه در سطح جهانی است. از سال 1983 میلادی؛ یعنی بعد از اینکه هر کدام از کشورهای عضو اوپک توانستند برای یک بار سمت دبیرکلی اوپک را تصاحب کنند، انتخاب دبیرکل بر اساس اجماع وزرا صورت گرفته است. از آن سال تاکنون دو قدرت اول اوپک، یعنی ایران و عربستان هنوز نتوانسته اند برای بار دوم این سمت را به دست بگیرند.

از همین رو مهندس قاسمی؛ وزیر نفت ایران، برای این دوره دبیرکلی اوپک، مهندس "غلامحسن نوذری" وزیر نفت دولت نهم ایران که چهره‌ای مقبول نزد رسانه‌های جهانی و هیات‌های بین‌الملل به شمار می رود، را به عنوان نامزد ایران برای این سمت در سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک) معرفی کرده است.

همزمان با آغاز شمارش معکوس برای برگزاری نشست پیش روی وزیران نفت عضو اوپک، چهار کشور ایران، عربستان‌سعودی، عراق و اکوادور برای تصاحب صندلی دبیرکلی اوپک برنامه‌ریزی کرده‌اند.

درحالی که از سوی ایران، غلامحسین نوذری برای حضور در دبیرخانه اوپک در وین آماده شود، کابینه عراق غضبان 67 ساله را برای احراز پست دبیر کلی اوپک معرفی کرده است. وی هم‌اکنون مشاور ارشد نخست‌وزیر عراق است. غضبان در سال‌های 2004 تا 2005 میلادی وزیر نفت عراق بوده است. همچنین عراق دو بار تاکنون توانسته است سمت دبیرکلی اوپک (یک بار جانشین دبیرکل) را به خود اختصاص دهد.

این درحالی است که عربستان پیش از این مجید المنیف را برای احراز این پست معرفی کرده بود. از سوی دیگر، همزمان با آغاز رقابت ایران و عربستان سعودی، اکوادور به عنوان کوچک‌ترین تولید کننده نفت اوپک نیز در حال معرفی نامزدی برای جایگزینی با عبدالله البدری لیبیایی است و "ویلسون پاستور" وزیر نفت این کشور را برای احراز این پست معرفی کرده است. دبیرکلی اوپک بالاترین مقام اجرایی اوپک است که  هم‌اکنون در اختیار عبدالله البدری لیبیایی قرار دارد.

دوره مسؤولیت وی تا پایان سال‌جاری میلادی به پایان می‌رسد و اعضا باید گزینه جایگزینی را برای وی بیابند. اعضای اوپک قرار است در نشست آتی خود که در وین برگزار می‌شود، درباره انتخاب دبیرکل جدید اوپک بحث کنند.

در ماده 28 اساسنامه اوپک در خصوص انتخاب دبیرکل آمده است: کنفرانس، دبیرکل را برای یک دوره سه ساله منصوب خواهد کرد که این مدت تصدی ممکن است یکبار برای همین دوره زمانی تمدید شود. این انتصاب براساس معرفی نامزد توسط کشورهای عضو و پس از بررسی و مقایسه صلاحیت های نامزدها به عمل خواهد آمد.

در اساسنامه اوپک حداقل شرایط شخصی برای احراز مقام دبیرکل این گونه ذکر شده است: دارا بودن 35 سال سن، دارا بودن درجه لیسانس از دانشگاهی معتبر در یکی از رشته های حقوق، اقتصاد، علوم، مهندسی یا مدیریت بازرگانی، 15 سال تجربه که چند سال از آن باید در سمت هایی که به طور مستقیم با صنعت نفت رابطه دارند و 5 سال از آن در سمت های مدیریت یا مسئولیت های اجرایی بلند پایه صرف شده باشد. دارا بودن تجربه در شرکت های وابسته به دولت و زمینه های بین‌المللی صنعت نفت، که  مهندس نوذری؛ نماینده ایران در این دوره واجد تمامی شرایط فوق می باشد.

در مواد دیگر اساسنامه تصریح شده است: دبیرکل باید تبعه یکی از کشورهای عضو سازمان باشد و پس از انتخاب در مقر سازمان مستقر شود. دبیرکل در مقابل هیئت عامل، مسئول کلیه فعالیت های دبیرخانه خواهد بود و وظایف ادارات مختلف از طرف و تحت اجازه و مدیریت وی، انجام خواهد شد.

دبیرکل در کلیه جلسات هیئت عامل شرکت داشته و در صورتی که دبیرکل قادر به شرکت در جلسات هیئت عامل نباشد، مقام مسئول دبیرخانه در چنین جلساتی به نمایندگی از طرف دبیرکل شرکت خواهد کرد.

در ماده 29 اساسنامه اوپک نیز وظایف دبیرکل اوپک شامل سازماندهی واداره کار سازمان، مراقبت در انجام وظایف و تکالیفی که بر عهده ادارات مختلف دبیرخانه گذاشته شده است، تهیه گزارش جهت ارائه به هر جلسه هیئت عامل در مورد مسائلی که مستلزم ملاحظه و تصمیم گیری است، مطلع نمودن رئیس و سایر اعضای هیئت عامل از کلیه فعالیت های دبیرخانه و مطالعات انجام شده توسط آن و پیشرفت اقداماتی که در جهت تحقق قطعنامه های کنفرانس صورت گرفته است، مراقبت در انجام به موقع وظایفی که ممکن است کنفرانس یا هیئت عامل برعهده دبیرخانه محول نموده باشند، ذکر شده است.

ایران این بار برای دست یابی به دبیر کلی اوپک با دستی پر به میدان آمده و یکی از چهره های کارآمد صنعت نفت خود را برای تصدی این کرسی کلیدی معرفی کرده است، غلامحسین نوذری کاندیدای ایران برای سمت دبیر کل اوپک، در سال 1333 در کازرون استان فارس متولد شد. وی دارای مدارک فوق لیسانس مدیریت صنعتی از دانشگاه تهران (71-68)، مهندسی کاربردی نفت از دانشگاه صنعت نفت (68-64)، لیسانس مهندسی خاک شناسی از دانشگاه اهواز (61-55) است.

وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران در دولت نهم (88-86)، نمایندگی مجلس شورای اسلامی در دوره چهارم و پنجم (79-71)، عضو کمیسیون برنامه و بودجه مجلس شورای اسلامی (74-71)، عضو کمیسیون نفت و نایب رئیس اول کمیسیون نفت (74-71) و عضو کمیته تلفیق بودجه مجلس (79-71) سوابق سیاسی، مدیریتی و حاکمیتی مهندس نوذری را شامل می شود.

شاید سوابق اجرایی وی بتواند بیشتر نظر اعضای اوپک را جلب کند، زیرا در این سوابق مدیرعامل شرکت ملی نفت ایران (86-84)، رئیس هیئت مدیره شرکت ملی مناطق نفت خیز جنوب (86-84)، رئیس هیئت مدیره شرکت های ملی نفت و گاز پارس، نفت مرکزی، شرکت مهندسی و توسعه نفت و فلات قاره ایران (86-84)، مدیرعامل شرکت نفت مناطق مرکزی ایران (86-81)، رئیس هیئت مدیره شرکت ملی حفاری ایران (86-82)، عضو هیئت مدیره و مدیر طرح های افزایش تولید نفت خام در مهندسی و توسعه نفت (82-79) به چشم می خورد.

فعالیت های بین المللی مهندس نوذری در حوزه انرژی نیز به این شرح است: حضور موثر در تشکیل مجمع کشورهای صادر کننده گاز (GECF)، ایفای نقش سازنده در نشست وزیران اوپک، راهبری و مدیریت قوانین خصوصی سازی در صنعت نفت ایران، ایجاد و راهبری پروژه بورس نفت ایران، مدیریت و راهبری پروژه های انتقال منابع نفت و گاز کشورهای آسیای میانه به خلیج فارس، مدیریت و راه اندازی بزرگترین سامانه هوشمند سوخت در منطقه خاورمیانه، راهبری پروژه اصلاح ساختار شرکت ملی نفت ایران (طرح نصر) و حضور و ارائه مقالات و سخنرانی های متعدد در اجلاس های بین المللی حوزه نفت و گاز جهان.

برنامه‌های نامزد ایران برای دبیرکلی اوپک با تأکید بر تضمین عرضه انرژی به شرح زیر است:

• تعهد برای تأمین عرضه پیوسته انرژی جهان

• اثرگذاری مثبت بر رشد اقتصاد جهانی

• بهبود درک متقابل میان تولیدکنندگان و مصرف کنندگان

• ارتقای سطح همکاری‌ها میان اعضای اوپک و غیراوپک

• ارتقای سطح عملکرد دبیرخانه سازمان

• تضمین عرضه مطمئن نفت از سوی کشورهای عضو اوپک

(شانا)