تحریم را بزرگنمایی نکنیم

افزایش شدید و پرنوسان نرخ ارز در چند هفته اخیر موجب کاهش شدید ارزش ریال شده است و برخی مسئولان مدعی نه تنها نمی‌توانند ـ یا نمی‌خواهند ـ به این اوضاع خاتمه دهند بلکه طلبکار هم هستند و با فرافکنی سعی دارند خود را از تقصیر سقوط حدود 40 درصدی ارزش ریال در هفته‌ای که گذشت، مبرا جلوه دهند.

به عقیده اقتصاددانان برجسته و برخی کارشناسان، 20 درصد وضعیت پیش‌آمده متأثر از تحریم‌هاست و 80 درصد باقی به دلیل سوءمدیریت. این وضعیت در حالی به وجود آمده است که به رغم تحریم‌های شدید اقتصادی، قیمت نفت در حد بسیار مناسبی است و کافی بود کمی شمّ اقتصادی و علم آن و هم‌‌چنین تفکر مناسب در تیم اقتصادی‌ دولت وجود داشت تا با نفت بشکه ای بیش از 100 دلاری، دچار کوچک‌ترین مشکلی نشویم.

البته تأسف‌بارتر و شگفت انگیزتر از قیمت 3400 تومانی دلاری که هفته پیش از آن، کمتر از 2500 تومان در بازار آزاد ارز معامله می‌شد، بی‌تفاوتی مجموعه دولت به این موضوع و واکنش ندادن به آن بود. این بی‌خیالی مفرط و سپس، فرافکنی مقصر اصلی اوضاع ارز، موجب بی‌اعتمادی شهروندان و نگرانی از آینده شد.

این موضوع، هم‌چنین عدم توانایی کسی که شعار «ما می‌توانیم» از زبانش نمی‌افتاد در مهار یک مشکل تا تبدیل شدن آن به بحران را نیز اثبات کرد. کاهش ساعتی ارزش پول ملی کشور در برابر دلار در حالی که این ارز در پایین‌ترین حد ارزش خود در 4 ماه اخیر قرار دارد، موجب کاهش قدرت خرید مردم و به ویژه اقشار آسیب‌پذیر جامعه شده و کسانی که با اجرای مناسب و دقیق مرحله نخست هدفمندی یارانه ها در اواخر سال 89 و نیمه اول سال 90، به وضعیت اقتصادی خود رسیدگی مختصری کرده و مهم‌تر از آن، به اجرای عدالت بسیار امیدوار شده بودند، با مسائل و مشکلاتی به مراتب بیش‌تر از قبل دچار شدند.

این وضع البته با بی‌تدبیری دولت به اوج رسید و در حالی که بانک مرکزی می‌توانست با بخش ناچیزی از یکصد میلیارد دلاری که به عنوان ذخیره ارزی در اختیار دارد، اوضاع ارزی کشور را آرام کند، انگار که هیچ اتفاقی نیفتاده عکس‌العملی نشان نداد! فشل بودن بانک مرکزی و این ادعای وزرای امور اقتصادی و دارایی و صنعت و تجارت که ارز جزء محدوده اختیارات ما نیست، این موضوع را به نظر می آورد که تیم اقتصادی رئیس‌جمهور ظاهراً برای رفع مشکلات این‌چنینی که ممکن است به بحران منجر شود، برنامه ندارند و نمی‌دانند یا نمی‌خواهند یا نمی‌توانند آن را تدبیر کنند.

در واقع اقتصاد مملکت را نه تنها نمی‌توانند به خوبی در آستانه گرفتار شدن از خطر دور کنند؛ بل ممکن است با دست روی دست گذاشتن و فقط تماشاگر بودن، آن را محکم‌تر به دره هُل دهند.

این وضعیت و تکرار آن در آینده ممکن است موجب بی‌اعتمادی مردم به دولت و لطمه دیدن بیش‌تر اقتصاد کشور شود زیرا مسؤولانی که اتفاقاً در چنین زمان‌هایی باید توان رفع مشکلات را نشان دهند، با توطئه خواندن همه موارد، فرافکنی و مسؤولیت‌گریزی و متهم کردن این و آن و پیامک و تحریم و... ضعف مفرط‌شان را توجیه می‌کنند.