ایران با طلای ترکیه چه می کند؟

بولتن نیوز: این سوالی است که موسسه بیوُند بِرایک با نگاهی گذرا به آخرین ارقام تجاری ترکیه مطرح می کند.

با توجه به اطلاعات منتشر شده توسط مرکز آمار ترکیه (Turk Stat)، تجارت ترکیه با ایران در ماه مه با رشد بسیار شدید 513.2 درصدی به سطح 1.7میلیارد دلار رسید. بخش عمده ای از این افزایش مربوط به صادرات طلا به همسایه شرقی ترکیه یعنی ایران است. در واقع معادل 1.4میلیارد دلار طلا به ایران صادر شده که حدود 84 درصد از کل تجارت ترکیه با این کشور را در بر می گیرد.


جریان از چه قرار است ؟

در یک کلام - تحریم ها و نفت.
در ماه های اخیر، قدرت های غربی، به ویژه ایالات متحده و اتحادیه اروپا، تحریم های مالی علیه رژیم اسلامی سخت ترکرده اند تا از این طریق ایران را وادار به کاهش و یا توقف فعالیت های غنی سازی اورانیوم کنند.


در ماه مارس ارتباط ایران، با شبکه های جهانی نقل و انتقال مالی سویفت، به کلی قطع شد. اقدامی که به طور موثر انجام هر گونه نقل و انتقال مالی بین المللی با این کشور را مسدود کرد.

تهران برای باز گرداندن ارز حاصل از صادرات نفت خام - یعنی اصلی ترین صادرات ارزآور و نیروی حیاتی اقتصاد این کشور – به ایران تلاش می کند از این رو در راستای تلاش برای دور زدن تحریم های بین المللی و پرداخت هزینه های رو به افزایش مواد غذایی خود، به شیوه های جایگزین پرداخت نقدی متوسل شده و سایر ارزها و فلزات قیمتی از جمله طلا ؛ یوان چین و روپیه هند را در قبال پول نفت می پذیرد.

گوکان آکسو، نایب رئیس تاسیسات تصفیه طلای استانبول، یکی از بزرگترین شرکت های استخراج و تصفیه طلای ترکیه گفته: ایران بسیار مشتاق است تا سهم طلای موجود در خزانۀ کل خود را افزایش دهد. وی می افزاید: " همیشه می توان طلا را بدون کاهش ارزش به پول نقد تبدیل کرد."



صادرات طلای ترکیه به ایران، بخشی ازاین داستان است. همانطور که مرکز آمار ترکیه خود نیز اشاره کرده ، صادرات طلا با "هدف صادرات غیر نقدی" صورت گرفته است. به عبارت ساده تر: این طلا ها به جای دلار های نفتی به ایران ارسال می شود

به گفتۀ وزارت انرژی ترکیه ؛ ایران با تامین حدود 40 درصد از نفت ترکیه بزرگترین تامین کننده انرژی فسیلی این کشور است . با اینکه ترکیه واردات نفت خود از ایران را به دلیل فشارهای ایالات متحده و اتحادیه اروپا به شدت کاهش داده اما بعید است که این میزان را به صفر برساند . به گزارش اخیر گلدمن ساکس این کشور در ازای هر بشکه نفت خام ایران حدود 6 دلار کمتر از نفت خام برنت پول می پردازد.


به گفتۀ اگورگورسز، ستون نویس اقتصادی و مالی در روزنامۀ اقتصادی رادیکال ترکیه،تنها بین ماه های مارس و مه سال جاری ترکیه 58 تن طلا به ایران صادر کرده است.

گورسز گفت : "من خود در ماه مارس روند حرکت این موج را به عینه دیدم ، وقتی که صادرات طلا در مقایسه با ماه مارس سال2011 تا 36 برابر افزایش یافت. " وی افزود " و اکنون منتظرم که این روند ادامه یابد. ایران عملاً 3 میلیارد دلار از ذخایرارزی خود را از طریق عملیات مالی با ترکیه به طلا تبدیل کرده و با این ترفند تحریم ها را دور زده است."

کسری تجاری ترکیه در ماه مه در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته معادل 1.6 میلیارد دلار کمتر شده و کسری تجاری این کشور برای سال منتهی به ماه مه در مقایسه با مدت مشابه در سال گذشته نیز ؛ معادل 8.3 میلیارد دلارکاهش نشان می دهد.
    

روز سه شنبه 20 تیرماه روزنامه وطن امروز نیز در گزارشی، نگرانی صنف طلا و کارفرمایان صنعت طلا وجواهر را از ورود بی رویه و با کیفیت پایین طلای ترکیه به ایران مطرح کرده بود .
در این گزارش با عنوان طلاي كم‌عيار تركيه در بازار  آمده است:


جام مارلیک را جواهرسازان ایرانی حدود 2500 سال پیش ساختند، با این حال طلا و جواهرسازی در ایران قدمت 7 هزار ساله دارد چرا که اولین جواهرسازان جهان، ایرانی بوده‌اند. در این میان گنجینه جواهرسازی ایران در موزه بانک مرکزی بهترین نمونه برای این ادعاست. حال کشوری که سرآمد جواهرسازی در دنیا بوده و هم‌اکنون نیز بهترین جواهرسازان و اساتید بنام و زبردست در این صنعت را داراست، چند سالی است که از مصنوعات طلای خارجی آن هم نه از نوع مرغوب که از نمونه‌های بی‌کیفیت و کم‌عیارش استفاده می‌کند طوری که عیار برخی طلاهای خارجی موجود در بازار به 9 گرم هم نمی‌رسد.

سهم 5/2درصدی مصرف از واردات طلا

دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت طلا، جواهر و نقره استان تهران به این اعداد، میزان گردش مالی سالانه صنعت طلا و جواهر جهان را هم اضافه می‌کند و با بیان اینكه حجم گردش مالی این صنعت هر سال حدود یکهزار میلیارد دلار است سهم بازار مصرف ایران را از آن 5/3 درصد عنوان مي‌كند. به گفته حسین پنداروند، بازار ایران در خوشبینانه‌ترین حالت جزو 5 مصرف‌کننده اول طلا و جواهر دنیاست. پنداروند از تسخیر بازار مصرف ایران از سوی مصنوعات طلای خارجی کشورهای ترکیه، تایلند، هندوستان و هنگ‌کنگ خبر می‌دهد. بر اساس آمارهای اعلامی هم‌اکنون کشور هندوستان سالانه از تراش سنگ‌های قیمتی 50 میلیارد دلار درآمد دارد که 80 درصد این کار توسط مشاغل خانگی صورت می‌گیرد. علاوه بر این، اروپا 40 درصد از درآمدهای خود را از این محل تامین می‌کند و چین نیز یکصد میلیون شغل خانگی در بخش تراش سنگ راه‌اندازی کرده است. دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت طلا، جواهر و نقره استان تهران با بیان اینکه واردات انگیزه را از تولیدکننده ایرانی گرفته و 70 درصد بازار مصرف کشور در اختیار مصنوعات طلای خارجی است، اضافه می‌کند: صنعت طلا و جواهرسازی ایران به تنفس مصنوعی رسیده و در این میان ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز باید فرصت را از دست ندهد و حداقل در سال تولید ملی از ادامه این روند جلوگیری کند. وی با استناد به نظر کارشناسی شهرام میرآخورلو، مدیرکل دفتر کالاهای فلزی و معدنی سازمان حمایت مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان می‌گوید: مصنوعات طلای وارداتی فاقد عیار استاندارد هستند طوری که طلاهای 750یا همان 18 عیار تنها از عیار 300 برخوردار بوده‌اند که در بازار به مصرف‌کنندگان فروخته می‌شود.

طلاها بی‌کیفیت می‌شوند

به گفته پنداروند، اگرچه واردات مصنوعات طلای خارجی با عیار پایین و قیمت ناچیز برای فروشنده خارجی از یکسو و واردکنندگان منفعت‌طلب، سود آنچنانی دارد اما چون اینگونه طلاها پس از مدتی از چرخه مصرف به چرخه تولید بازمی‌گردند روی عیار طلاهای داخلی تاثیر منفی خواهد گذاشت. وی با تصریح اینکه ورود مصنوعات طلای خارجی به هر شکل و عنوان ممنوع است، سهم تولید داخلی از بازار مصرف را یک درصد بیان می‌کند که آن هم در حال منفی شدن است. به گفته این استاد جواهرساز، از آنجا که نگاه مصرف‌کننده ایرانی به طلا و جواهر نگاه سرمایه‌ای است، دولت موظف است علاوه بر حمایت از تولیدکننده داخلی و ساماندهی بازار از ورود و فروش مصنوعات طلای خارجی جلوگیری کند. به اعتقاد پنداروند، کشش برای خرید مصنوعات طلای خارجی در سال‌های اخیر افزایش پیدا کرده که البته فروشندگان ایرانی هم بی‌تقصیر نیستند. وی با اشاره به اینکه ترکیه، ایران را بازار هدف طلاهای بی‌کیفیت خود قرار داده، خاطرنشان می‌کند: این کشور کار چندانی روی مصنوعات طلا انجام نمی‌دهد بلکه به کمک تکنولوژی و تیراژ بالای تولید، بازار ایران را در اختیار گرفته و مصنوعات با عیار پایین خود را سوی ایران گسیل می‌کند.

جواهرسازان ایرانی ماشین ندارند

دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت طلا، جواهر و نقره استان تهران در ادامه گفت‌وگوی خود با «وطن‌امروز» از وجود 6 هزار واحد تولیدی طلا، جواهر و نقره در کشور خبر می‌دهد که صنایع جانبی دیگری نیز از جمله آبکاری، قابسازی، تجزیه طلا، قلمزنی، مرصع‌کاری و تراش سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی با آن در ارتباط کامل هستند. پنداروند دست‌ساخته‌های جواهرسازان ایرانی را در دنیا بی‌نظیر و کم‌نظیر می‌داند که طرح‌های ابتکاری و خلاقانه آنها در جهان عرضه می‌شود طوری که توانمندی‌های داخلی و بین‌المللی این صنعت بر اساس تحقیقات میدانی به اثبات رسیده و مسؤولان‌ امر نیز بازار مصرف را بازدید کرده‌اند. وی سپس نبود تکنولوژی و ماشین‌آلات را پاشنه آشیل صنعت طلا و جواهرسازی کشور برمی‌شمرد و تاکید می‌کند: جواهرسازان ایرانی چنانچه به تکنولوژی و دستگاه‌های روز طلا و جواهرسازی دنیا تجهیز شوند، این صنعت در کشور تحول عظیمی پیدا می‌کند. پنداروند اعتقاد دارد با آورده 15 میلیون تومانی می‌توان یک شغل جواهرسازی راه‌اندازی کرد. وی با اشاره به ورود طلای سفید و ماشین‌آلات صنعت طلا و جواهرسازی از سال 1345 به ایران تصریح می‌کند: جواهرسازان ایرانی تا دهه 60 شمسی صادرکننده مصنوعات خود به جهان بودند، آن هم زمانی که ترکیه چیزی به نام صنعت جواهرسازی نداشت.

صدور 1244 کدرهگیری استاندارد

دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت طلا، جواهر و نقره استان تهران درباره ساماندهی واحدهای تولیدی این صنعت هم اظهار می‌دارد: از ابتدای کار تا امروز (17 تیرماه) یکهزار و 244 کدرهگیری استاندارد برای تولیدکنندگان صنعت طلا و جواهرسازی صادر شده است. پنداروند صدور این کد را به منزله پالایش و شناسایی دقیق تولیدکنندگان می‌داند که از سوی انجمن صنفی به اداره استاندارد و تحقیقات صنعتی استان تهران معرفی می‌شوند. به گفته وی، واحدهای تولیدی دارای کدرهگیری مسؤول‌ همه گارانتی‌ها، مصنوعات و محصولات طلا و جواهر خود هستند در حالی که هیچ‌یک از مصنوعات طلای خارجی کدرهگیری نداشته و قاچاق هستند. پنداروند با اشاره به رقم 15 هزار واحد فروش طلا و جواهر در کشور که با جمع تولیدکنندگان این صنعت، جمعیت زیادی را تشکیل می‌دهند، اعتقاد دارد در صورتی که تعامل خوبی میان این صنف صورت گیرد به‌طور‌ قطع هیچ مصرف‌کننده‌ ایرانی، طلای قاچاق بی‌کیفیت خارجی را نخواهد خرید. این جواهرساز ایرانی از ارائه‌ پیشنهادی خبر می‌دهد که در صورت تحقق آن، واحدهای تولیدی طلا و جواهر ایرانی بتوانند با ساخت مصنوعات طلای با عیار 9 و 14 همچنان که در دنیا مرسوم است، از ورود مصنوعات بدلی طلا به کشور جلوگیری کنند. پنداروند با گله‌مندی از عدم مستندسازی دستاوردها و طرح‌های ماندگار این صنعت که البته آن را متوجه انجمن زیرمجموعه خود می‌داند، از مسؤولان‌ می‌خواهد همچون گذشته به این رسته، نگاه تزئینی در حد یک گل‌فروشی نداشته باشند بلکه باور کنند این رسته یکی از بخش‌های مهم صنعتی کشور است.