داروسازی دانا؛ سود افزایش یافت، ۱۶۲۲ میلیارد تومان تسهیلات سررسیدگذشت؛ چه کسی گره گردش پول و تولید د
گروه اجتماعی بررسی صورتهای مالی و گزارش حسابرس مستقل شرکت داروسازی دانا نشان میدهد مسئله این شرکت فراتر از رشد فروش و سود است. انباشت مطالبات ناشی از فروش اعتباری، بهویژه به اشخاص وابسته، افزایش هزینههای مالی، تسهیلات سررسیدگذشته و آثار تغییر نرخ ارز بر مواد اولیه، زنجیرهای از مشکلات بههمپیوسته ایجاد کرده که حل آن به تصمیمات هماهنگ مدیریتی، بانکی و تنظیمگری نیاز دارد. بولتننیوز در این گزارش به دنبال مقصرسازی نیست؛ مسئله این است که چرا منابع حاصل از فروش دارو بهموقع به چرخه تولید بازنمیگردد و برای اصلاح این وضعیت چه تصمیمی باید گرفته شود؟
به گزارش بولتننیوز، اسناد مالی شرکت داروسازی دانا با نماد «ددانا» یک پرسش اساسی را پیش روی مدیران صنعت دارو، شبکه بانکی و سازمان غذا و دارو قرار میدهد: چگونه میتوان در شرکتی که درآمد و سود آن رشد قابل توجهی داشته، همزمان با مشکلات وصول مطالبات، افزایش هزینههای مالی و تسهیلات سررسیدگذشته مواجه بود؟
پاسخ این پرسش صرفاً در ترازنامه یک شرکت پیدا نمیشود. ساختار فروش اعتباری، نحوه تسویه شرکتهای پخش، تأخیر در پرداخت مطالبات، سیاستهای قیمتگذاری، تأمین ارز و هزینه سرمایه در گردش، حلقههای یک زنجیرهاند. اصلاح یکی بدون توجه به سایر حلقهها ممکن است تنها فشار مالی را از بخشی به بخش دیگر منتقل کند.
۱. هشدار حسابرس؛ فروش انجام شده، اما پول به چرخه تولید بازنگشته است
در بند پنجم گزارش بررسی اجمالی حسابرس مستقل داروسازی دانا برای دوره ششماهه منتهی به ۳۱ خرداد ۱۴۰۵، به مشکلات نقدینگی ناشی از فروش اعتباری و وصولنشدن مطالبات مشتریان، عمدتاً اشخاص وابسته، اشاره شده است.
چه کسانی هزینه ناکارآمدی نظام سلامت را به حساب رهبری و حاکمیت مینویسند؟
آقای سیفی! گره پخش رازی با تدبیر شما باز میشود
ارز دارو را دادید؛ حساب داروی تحویلشده به مردم کجاست؟
دارو هست، پول نیست؛ سود شرکتهای پخش بالا میرود، بیمارستانها پشت در انبار میمانند!
پته گمرکی مجوز ورود است، نه شناسنامه سلامت؛ چه کسی اصالت لوازم آرایشی را تضمین میکند؟
دارو هست، پول نیست؛ سود شرکتهای پخش بالا میرود، بیمارستانها پشت در انبار میمانند!
پرونده پخش هجرت؛ چرا با تصمیمات مالی نادرست، سلامت جامعه را به خطر میاندازید؟
دارو در بازار سودآور است، اما پول در زنجیره درمان نمیچرخد؛ وزارت بهداشت پاسخ دهد!
حسابرس تصریح کرده که شرکت در نتیجه این وضعیت به دریافت تسهیلات بانکی روی آورده و حدود ۱۶۲۲ میلیارد تومان از تسهیلات آن سررسیدگذشته شده است.
این رقم صرفاً یک بدهی بانکی نیست؛ نشانهای از اختلال در زمانبندی ورود و خروج منابع مالی شرکت است.
وقتی داروساز مواد اولیه را با منابع نقد یا اعتباری تأمین میکند، هزینه تولید را میپردازد، محصول را تحویل میدهد، اما وجه فروش در موعد مناسب وصول نمیشود، برای آغاز چرخه بعدی تولید ناچار به تأمین مالی تازه خواهد بود.
نتیجه میتواند افزایش هزینه مالی، کاهش قدرت خرید مواد اولیه و محدود شدن امکان سرمایهگذاری در خطوط تولید باشد.
مسئله اصلی این نیست که چرا شرکت تسهیلات گرفته است؛ مسئله این است که چرا فروش انجامشده نتوانسته در موعد مناسب منابع مورد نیاز تولید بعدی را تأمین کند.
مدیریت داروسازی دانا باید با ارائه جدول سنی مطالبات، مشخص کند چه میزان از فروش اعتباری در سررسید وصول میشود، چه میزان تأخیر دارد و برنامه بازگشت این منابع چیست.
۲. معاملات اشخاص وابسته؛ اصلاح سازوکار تسویه، نه صرفاً مطالبه وصول پول
اشاره حسابرس به مطالبات عمدتاً مرتبط با اشخاص وابسته، اهمیت موضوع را دوچندان میکند.
معاملات میان شرکتهای یک گروه اقتصادی لزوماً غیرمتعارف نیست؛ در صنعت دارو نیز ارتباط تولیدکننده و شرکت پخش میتواند بخشی از ساختار طبیعی فعالیت باشد.
اما وابستگی سازمانی نباید باعث شود انضباط پرداخت، ارزیابی اعتبار مشتری و مسئولیت وصول مطالبات تضعیف شود.
در این بخش سه اقدام مشخص ضرورت دارد:
- تعیین سقف اعتبار و مهلت تسویه برای هر شرکت خریدار، بر اساس توان واقعی پرداخت.
- تهیه برنامه وصول مطالبات معوق و گزارش دورهای اجرای آن به هیئتمدیره.
- بررسی امکان تسویه و تهاتر قانونی مطالبات و بدهیهای درونگروهی، بدون انتقال صوری بدهی یا پنهان کردن مشکلات نقدینگی.
چنانچه بخشی از مطالبات ناشی از تأخیر پرداخت در بیمارستانها، بیمهها یا شرکتهای پخش باشد، راهحل نباید به فشار یکطرفه بر تولیدکننده یا توزیعکننده محدود شود.
باید منشأ تأخیر شناسایی و زمانبندی تسویه در کل زنجیره اصلاح شود.
۳. تسهیلات سررسیدگذشته؛ هزینه مالی نباید جای سرمایه تولید را بگیرد
وجود حدود ۱۶۲۲ میلیارد تومان تسهیلات سررسیدگذشته، ضرورت بررسی فوری ساختار تأمین مالی داروسازی دانا را مطرح میکند.
ادامه تأمین سرمایه در گردش از طریق تسهیلات کوتاهمدت، در شرایطی که وصول مطالبات طولانی شده، میتواند شرکت را در چرخه تمدید بدهی و افزایش هزینه مالی قرار دهد.
برای خروج از این وضعیت، مدیریت شرکت و بانکهای تأمینکننده منابع باید بر اساس جریان نقد واقعی، برنامه مشخصی برای تعیین تکلیف بدهیها تدوین کنند.
این برنامه باید شامل زمانبندی وصول مطالبات، بازپرداخت تسهیلات، کنترل هزینههای مالی و تأمین سرمایه در گردش متناسب با نیاز تولید باشد.
استمهال بدهی بدون اصلاح وصول مطالبات، مشکل را به آینده منتقل میکند. از سوی دیگر، فشار برای بازپرداخت فوری بدون توجه به نیاز تولید نیز میتواند به تأمین دارو آسیب بزند.
راهحل، بازسازی همزمان جریان وصول مطالبات و ساختار بازپرداخت بدهی است؛ نه افزایش بیپایان تسهیلات و نه توقف منابع مورد نیاز کارخانه.
۴. اثر ۹۷۷ میلیارد تومانی تغییر نرخ ارز؛ سیاست قیمتگذاری باید با واقعیت تولید هماهنگ شود
در بند چهارم گزارش حسابرس، آثار تغییر نرخ ارز مواد اولیه وارداتی از ارز ترجیحی به توافقی مورد توجه قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، حدود ۹۷۷ میلیارد تومان مابهالتفاوت نرخ ارز در بهای تمامشده محصولات تولیدی و پرداختنیهای تجاری شرکت منظور شده است.
این موضوع نشان میدهد تغییر سیاست ارزی تنها یک تصمیم در حوزه تخصیص ارز نیست؛ مستقیماً بر بهای تمامشده، نیاز نقدینگی و تعهدات مالی تولیدکننده اثر میگذارد.
اگر هزینه مواد اولیه افزایش یابد، اما زمان تأمین ارز، تأیید قیمت محصولات و دریافت مطالبات با یکدیگر هماهنگ نباشند، فشار مالی به چرخه تولید منتقل میشود.
از سازمان غذا و دارو و بانک مرکزی انتظار میرود آثار تصمیمات ارزی و قیمتگذاری را در کنار یکدیگر ارزیابی کنند.
تعیین قیمت دارو بدون توجه به هزینه واقعی تولید میتواند استمرار تولید را دشوار کند؛ در مقابل، افزایش قیمت بدون بررسی مقدار تولید، بهرهوری و سهم پرداختی بیمار نیز پاسخ کاملی به مشکلات صنعت نیست.
راهحل، ایجاد سازوکاری است که تغییر هزینه مواد اولیه، اصلاح قیمت مصوب، تأمین سرمایه در گردش و حمایت بیمهای از بیمار را بهصورت هماهنگ مدیریت کند.
۵. افزایش قیمت دارو؛ نتیجه باید در تولید واقعی و دسترسی بیمار دیده شود
در سند افشای تغییر قیمت محصولات داروسازی دانا، افزایش نرخ تعدادی از محصولات با تاریخ مؤثر ۲۸ مرداد ۱۴۰۵ ثبت شده است.
برخی نمونههای این تغییرات عبارتاند از:

این ارقام مربوط به قیمت تأمینکننده به شرکت پخش است و الزاماً معادل افزایش قیمت پرداختی بیمار نیست.
پرسش کارشناسی این است که پس از اصلاح قیمت، چه تغییری در مقدار تولید، ظرفیت فعال خطوط، تأمین مواد اولیه و عرضه مستمر محصولات ایجاد شده است؟
اگر افزایش نرخ موجب جبران هزینههای تولید و استمرار عرضه شده، این نتیجه باید با آمار تولید و توزیع نشان داده شود.
اگر با وجود اصلاح قیمت، کمبود نقدینگی و دشواری تأمین مواد اولیه ادامه یافته، باید مشخص شود منابع مالی در کدام بخش از زنجیره متوقف شدهاند.
مجوز افزایش قیمت نباید پایان فرآیند تنظیمگری باشد؛ باید آغاز ارزیابی نتیجه آن بر تولید، کیفیت و دسترسی بیماران باشد.
۶. رشد سود و افزایش مطالبات؛ عملکرد شرکت باید با جریان نقد سنجیده شود
اطلاعات بررسیشده از عملکرد ۹ماهه داروسازی دانا از رشد قابل توجه درآمد و سود حکایت دارد. اما برای ارزیابی دقیق عملکرد، رشد سود باید در کنار جریان نقد عملیاتی، وصول مطالبات، هزینههای مالی و مقدار تولید بررسی شود.
سود حسابداری و نقدینگی دو مفهوم متفاوتاند.
ممکن است شرکتی از نظر فروش و سود عملکرد مثبتی داشته باشد، اما به دلیل تأخیر در وصول مطالبات، برای خرید مواد اولیه و پرداخت هزینههای جاری با محدودیت نقدینگی مواجه شود.
از اینرو، صرف اعلام رشد سود نمیتواند معیار نهایی موفقیت مدیریت باشد.
مدیریت شرکت باید روشن کند چه سهمی از رشد درآمد ناشی از افزایش مقدار فروش و چه سهمی ناشی از اصلاح قیمت محصولات بوده است؛ همچنین چه میزان از سود گزارششده به منابع نقد قابل استفاده برای تولید تبدیل شده است.
۷. راهحل ریشهای؛ تشکیل کارگروه اصلاح گردش مالی زنجیره دارو
پرونده داروسازی دانا فرصتی برای بررسی یک مشکل ساختاری در صنعت دارو است.
پیشنهاد مشخص بولتننیوز، بررسی مشترک این پرونده با حضور مدیریت شرکت، شرکتهای پخش طرف معامله، بانکهای تأمینکننده تسهیلات، سازمان غذا و دارو و نمایندگان دستگاههای مسئول پرداخت مطالبات درمانی است.
این بررسی باید به پنج خروجی قابل اندازهگیری منتهی شود:
اول؛ تعیین جدول دقیق مطالبات، بدهکاران، سررسیدها و برنامه وصول وجوه.
دوم؛ ارائه برنامه تعیین تکلیف تسهیلات سررسیدگذشته، متناسب با جریان نقد و نیاز سرمایه در گردش.
سوم؛ مشخص شدن سهم تغییر نرخ ارز و اصلاح قیمت محصولات در افزایش هزینه تولید و درآمد شرکت.
چهارم؛ ارائه آمار مقدار تولید، ظرفیت فعال، موجودی مواد اولیه و عرضه محصولات ضروری، پیش و پس از اصلاح قیمتها.
پنجم؛ تعیین مسئول اجرایی و مهلت مشخص برای هر اقدام اصلاحی، همراه با گزارش پیشرفت به مراجع ذیربط.
چنین فرآیندی میتواند بهجای انتقال مسئولیت میان تولیدکننده، شرکت پخش، بانک و دستگاه تنظیمگر، مسیر حل مسئله را مشخص کند.
۸. وزارت بهداشت و بانک مرکزی؛ اصلاح مالی زنجیره دارو بدون هماهنگی ممکن نیست
تجربه مشکلات مالی شرکتهای تولید و پخش دارو نشان میدهد که تصمیمات یک دستگاه میتواند بر عملکرد چند حلقه دیگر اثر بگذارد.
وقتی مطالبات مراکز درمانی با تأخیر پرداخت میشود، شرکت پخش در تسویه با تولیدکننده دچار مشکل میشود. تولیدکننده برای جبران کمبود نقدینگی تسهیلات میگیرد و افزایش هزینه مالی ممکن است فشار تازهای بر بهای تمامشده وارد کند.
در چنین ساختاری، اصلاح قیمت دارو بهتنهایی مشکل را حل نمیکند.
وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو، بانک مرکزی و دستگاههای مسئول پرداخت بدهیهای درمانی باید آثار تصمیمات خود را بر کل زنجیره بررسی کنند.
ملاک موفقیت نیز باید روشن باشد: کاهش زمان وصول مطالبات، کنترل هزینه تأمین مالی، حفظ تولید و جلوگیری از افزایش غیرضروری هزینه درمان مردم.
سخن پایانی؛ داروسازی دانا یک پرونده مالی صرف نیست
گزارش حسابرس داروسازی دانا، بهویژه درباره مطالبات اشخاص وابسته، تسهیلات سررسیدگذشته و آثار تغییر نرخ ارز، مسائل مشخصی را پیش روی مدیریت شرکت و نهادهای مسئول قرار داده است.
این مسائل با اعلام رشد فروش و سود حل نمیشوند؛ همانطور که با انتقاد از یک مدیر یا یک شرکت نیز نمیتوان مشکل ساختاری گردش پول در صنعت دارو را برطرف کرد.
در شرایطی که کشورمان برای حفظ تولید و تأمین پایدار دارو به منابع مالی، مدیریت دقیق و هماهنگی نهادی نیاز دارد، باقی ماندن سرمایه در مطالبات وصولنشده و افزایش هزینه تأمین مالی، مسئلهای است که باید برای آن راهحل اجرایی ارائه شود.
بولتننیوز از مدیریت داروسازی دانا، سازمان غذا و دارو و بانکهای مرتبط انتظار دارد بهجای پاسخهای کلی، برنامهای زمانبندیشده برای اصلاح گردش نقدینگی، تعیین تکلیف مطالبات و حفظ تولید ارائه کنند.
مسئله نهایی روشن است:
پول فروش دارو باید بهموقع به تولید بازگردد، هزینه مالی باید کنترل شود و نتیجه تصمیمات اقتصادی باید در دسترسی پایدار مردم به دارو دیده شود.
این همان معیاری است که میتوان با آن عملکرد واقعی مدیران و سیاستگذاران صنعت دارو را سنجید.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com