دارو هست، پول نیست؛ سود شرکتهای پخش بالا میرود، بیمارستانها پشت در انبار میمانند!
گروه اجتماعی، مسئله دارو در کشورمان دیگر فقط کمبود تولید، دشواری واردات یا محدودیت منابع ارزی نیست. اکنون سخنان رئیس سازمان غذا و دارو و اسناد منتشرشده در سامانه کدال، ضرورت بررسی حلقهای دیگر از نظام سلامت را آشکار میکند؛ حلقهای که در آن دارو خریدوفروش میشود، درآمد و سود حسابداری افزایش مییابد، اما مطالبات وصولنشده نیز انباشته میشود.
به گزارش بولتننیوز، مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، اخیراً اعلام کرده است که در برخی موارد، دارو در انبار شرکتهای پخش موجود است، اما به دلیل بدهی دانشگاه علوم پزشکی، شرکت توزیعکننده از تحویل آن خودداری میکند.
او همچنین درباره هزینهشدن منابع حاصل از فروش دارو و تجهیزات پزشکی در محلهایی غیر از مصرف اصلی آنها هشدار داده است.
این اظهارات را نمیتوان صرفاً یک اختلاف مالی میان دانشگاهها و شرکتهای پخش دانست. وقتی موضوع دارو مطرح است، اختلال در پرداخت و تحویل میتواند مستقیماً استمرار خدمات درمانی را تحت تأثیر قرار دهد.
رشد ۱۹۸ درصدی فروش پخش هجرت؛ مطالبات چه شد؟
بررسی صورتهای مالی ششماهه منتهی به ۳۱ شهریور ۱۴۰۵ شرکت پخش هجرت در کدال نشان میدهد درآمد عملیاتی این شرکت از حدود ۱۲ هزار و ۴۸۸ میلیارد تومان در دوره مشابه سال گذشته به حدود ۳۷ هزار و ۲۷۲ میلیارد تومان رسیده است.
سود خالص نیز از حدود ۴۳۰ میلیارد تومان به حدود هزار و ۸۶۹ میلیارد تومان افزایش یافته است.
اما در همین صورتهای مالی، دریافتنیهای تجاری و سایر دریافتنیهای جاری شرکت در پایان شهریور ۱۴۰۵ به حدود ۳۳ هزار و ۶۲۸ میلیارد تومان رسیده؛ در حالی که رقم متناظر در پایان اسفند ۱۴۰۴ حدود ۱۷ هزار و ۷۶۵ میلیارد تومان بوده است.

به عبارت دیگر، در فاصله شش ماه، رقم دریافتنیهای جاری شرکت حدود ۸۹ درصد افزایش یافته است.
این ارقام یک واقعیت مهم را نشان میدهند: افزایش فروش و سود، الزاماً به معنای وصول بهموقع پول فروش نیست.
پرسش این است که چه سهمی از این مطالبات مربوط به دانشگاههای علوم پزشکی و بیمارستانهای دولتی است؟ چه مقدار از موعد پرداخت گذشته و چه میزان از آن وصول شده است؟
۱۲ هزار میلیارد تومان موجودی کالا؛ سهم داروی آماده تحویل چقدر است؟
در صورت وضعیت مالی پخش هجرت، موجودی مواد و کالا از حدود ۵ هزار و ۴۲۷ میلیارد تومان در پایان اسفند ۱۴۰۴ به حدود ۱۲ هزار و ۳۸۳ میلیارد تومان در پایان شهریور ۱۴۰۵ افزایش یافته است.
در مقابل، موجودی نقد شرکت از حدود ۷۲۹ میلیارد تومان به حدود ۴۳۷ میلیارد تومان کاهش یافته است.
رشد موجودی کالا بهخودیخود نشانه احتکار یا خودداری از تحویل دارو نیست؛ ممکن است نتیجه توسعه فعالیت، افزایش قیمت خرید یا برنامهریزی برای تأمین بازار باشد.
اما در شرایطی که رئیس سازمان غذا و دارو از موجودبودن دارو در انبار برخی شرکتهای پخش و مشکلات تحویل به بیمارستانها سخن میگوید، انتشار اطلاعات دقیق درباره ترکیب موجودی کالا، وضعیت اقلام ضروری و محدودیتهای اعتباری مشتریان دولتی ضرورتی جدی است.
خود شرکت از مشکل وصول مطالبات دانشگاهها میگوید
موضوع فقط برداشت از ارقام ترازنامه نیست.
شرکت پخش هجرت در گزارش تفسیری مدیریت ششماهه ۱۴۰۵، به تأثیر شرایط موجود بر دوره وصول مطالبات اشاره کرده و از اقداماتی مانند اعتبارسنجی مشتریان، تشکیل کمیته وصول مطالبات و مذاکره برای دریافت مطالبات از بخشهای دولتی و دانشگاههای علوم پزشکی خبر داده است.
بنابراین، مسئله وصول مطالبات از دانشگاهها در گزارش رسمی خود شرکت نیز مطرح شده است.
حال باید روشن شود این مذاکرات چه نتیجهای داشته و آیا مشکلات وصول مطالبات بر نحوه تأمین دارو برای مراکز درمانی اثر گذاشته است؟
پخش رازی؛ رشد فروش، اما چه میزان رشد واقعی توزیع؟
در نامه توضیحی شرکت پخش رازی به سازمان بورس نیز افزایش ۱۵ درصدی فروش در دوره مورد بررسی، با اشاره به افزایش نرخ داروها و افزایش تعدادی فروش دارو و تجهیزات توضیح داده شده است.
این شرکت همچنین افزایش سود ناخالص و تغییرات هزینههای خود را تشریح کرده است.
نکته اساسی اینجاست که در صنعت دارو، رشد مبلغ فروش را نباید بدون بررسی تعداد اقلام توزیعشده و تغییر قیمتها، معادل افزایش واقعی دسترسی مردم به دارو دانست.
شاخص عملکرد شرکت پخش دارو فقط مبلغ فروش نیست؛ باید مشخص شود چه میزان دارو، در چه زمانی و با چه کیفیتی به مقصد درمانی رسیده است.
قانون مسیر پول دارو را تعیین کرده؛ پس گره کجاست؟
ماده ۹۶ ضوابط اجرایی بودجه ۱۴۰۵، برای مصرف منابع حاصل از فروش دارو و ملزومات پزشکی دانشگاههای علوم پزشکی تکلیف مشخصی تعیین کرده است.
بر اساس این مقررات، منابع مربوط باید در مسیر تأمین همان اقلام مصرف شود و گردش مالی حساب مربوط نیز در گزارشهای مالی دانشگاهها افشا شود.
با وجود این تکلیف، اکنون رئیس سازمان غذا و دارو درباره هزینهشدن برخی منابع در محلهای دیگر هشدار میدهد.
این مسئله پاسخ روشن میخواهد.
آیا سازمانهای بیمهگر مطالبات دانشگاهها را بهموقع پرداخت کردهاند؟ آیا دانشگاهها منابع دریافتی مربوط به دارو را برای تسویه بدهی تأمینکنندگان مصرف کردهاند؟ آیا شرکتهای پخش، وصول مطالبات را شرط تحویل برخی اقلام قرار دادهاند؟ و وزارت بهداشت برای جلوگیری از اختلال در درمان چه اقدامی انجام داده است؟
وزارت بهداشت، دانشگاهها و شرکتهای پخش پاسخ دهند
بولتننیوز انتظار دارد وزارت بهداشت، سازمان غذا و دارو، دانشگاههای علوم پزشکی و شرکتهای پخش دارو، بهجای اکتفا به بیان کلی مشکلات، اطلاعات مشخص و قابل بررسی منتشر کنند.
باید معلوم شود کدام دانشگاهها با بدهی معوق مواجهاند، چه میزان از مطالبات شرکتهای پخش مربوط به مراکز دولتی است، چه اقلامی با محدودیت تحویل روبهرو شدهاند و چه برنامهای برای رفع این مشکلات وجود دارد.
همچنین ضروری است شرکتهای پخش درباره نسبت رشد ریالی فروش با رشد مقداری توزیع دارو و نحوه مدیریت مطالبات بیمارستانی توضیح دهند.
سود حسابداری کافی نیست؛ دارو باید به بیمار برسد
شرکت پخش دارو یک بنگاه اقتصادی است و برای ادامه فعالیت به نقدینگی، سودآوری و وصول مطالبات نیاز دارد. دانشگاه علوم پزشکی نیز بدون دریافت منابع مالی نمیتواند تعهدات خود را بهموقع پرداخت کند.
اما این واقعیتها نباید مسئولیت مشترک مجموعه نظام سلامت برای حفظ استمرار درمان را تحتالشعاع قرار دهد.
وقتی صورتهای مالی از رشد فروش و سود خبر میدهند و مسئولان از مشکلات تحویل دارو سخن میگویند، وقت آن است که عملکرد واقعی زنجیره تأمین دارو با معیار دسترسی بیمار سنجیده شود، نه صرفاً با ارقام درآمد و سود.
بولتننیوز این پرسش را پیش روی مسئولان قرار میدهد:
چه کسی مسئول است که داروی موجود در شبکه توزیع، به دلیل گرههای مالی و مدیریتی، پشت در بیمارستان نماند؟
پاسخ این پرسش نه در برگزاری جلسات بیشتر، بلکه در شفافشدن بدهیها، اصلاح گردش منابع و اطمینان از تحویل بهموقع دارو به مراکز درمانی است.
شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com