خصوصیسازی ایرانخودرو یا بازی با عنوان مدیران؟ صندلی محفوظ، مسئولیت اجرایی حذف!
گروه اقتصادی: صورتجلسه شماره ۸۹۰ هیئتمدیره ایرانخودرو، مورخ ۱۸ آبان ۱۴۰۵، یک پرسش جدی را دوباره روی میز گذاشته است: آیا تغییر وضعیت اعضای هیئتمدیره از موظف به غیرموظف، گامی در مسیر اصلاح مدیریت و اجرای مقررات حاکمیت شرکتی است یا صرفاً تغییری در عنوان و مسئولیت اجرایی افراد؟ وقتی عضو هیئتمدیره همچنان در ساختار تصمیمگیری حضور دارد، اما دیگر عضو موظف نیست، سهامداران حق دارند بدانند چه چیزی در اداره شرکت تغییر کرده است. خصوصیسازی قرار نبود تنها نام مدیران و عنوان صندلیهایشان را عوض کند؛ قرار بود پاسخگویی، بهرهوری و انضباط مالی را به ایرانخودرو بازگرداند.
به گزارش بولتننیوز، در تازهترین صورتجلسه هیئتمدیره شرکت ایرانخودرو، تصمیمی به ثبت رسیده که شاید در ظاهر یک تغییر اداری معمولی به نظر برسد، اما در متن پرونده پرحاشیه خصوصیسازی این شرکت، پرسشهای مهمی درباره ساختار مدیریت و مسئولیتپذیری ایجاد میکند.
بر اساس صورتجلسه شماره ۸۹۰، مورخ ۱۸ آبان ۱۴۰۵، هیئتمدیره ایرانخودرو تصویب کرده است که عبدالله سلطانیثانی، نماینده شرکت خدمات گستر صبا انرژی، با استناد به تبصره یک ماده چهار دستورالعمل حاکمیت شرکتی ناشران ثبتشده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار، از عضو موظف به عضو غیرموظف هیئتمدیره تغییر وضعیت دهد.
یعنی چه؟ یعنی عضو هیئتمدیره همچنان عضو هیئتمدیره است، اما دیگر در جایگاه عضو موظف قرار ندارد!
البته این تغییر بهخودیخود غیرقانونی نیست و ممکن است دقیقاً برای رعایت مقررات حاکمیت شرکتی انجام شده باشد. اما قانونی بودن یک تصمیم، پاسخ همه پرسشهای مربوط به آثار اقتصادی و مدیریتی آن نیست.
خصوصیسازی با تغییر عنوان مدیران محقق نمیشود!
از روزی که مدیریت ایرانخودرو به بخش خصوصی واگذار شد، انتظار میرفت اصلاح ساختار مدیریتی، افزایش بهرهوری، کنترل هزینهها، ارتقای کیفیت خودرو و شفافیت قراردادها به معیار اصلی ارزیابی مدیران تبدیل شود.
اکنون پرسش این است که تغییر عنوان یک عضو هیئتمدیره چه نسبتی با تحقق این اهداف دارد؟
آیا اختیارات اجرایی او به فرد دیگری منتقل شده است؟
آیا مسئولیت نظارت و پاسخگویی در هیئتمدیره تغییر کرده است؟
آیا این تصمیم صرفاً برای انطباق با مقررات اتخاذ شده یا بخشی از اصلاح گستردهتر ساختار مدیریتی است؟
اگر تصمیمی درست و ضروری اتخاذ شده، چه اشکالی دارد که مدیران ایرانخودرو آثار واقعی آن را برای سهامداران توضیح دهند؟
صندلی باقی میماند؛ پاسخگویی چه میشود؟
عضو غیرموظف، عضو تشریفاتی نیست.
او همچنان در هیئتمدیره حضور دارد، در تصمیمات آن مشارکت میکند و مسئولیتهای قانونی ناشی از عضویت در هیئتمدیره نیز بهطور کلی از او ساقط نمیشود.
بنابراین نباید تصور کرد که تغییر وضعیت از موظف به غیرموظف، به معنای خروج از ساختار قدرت یا رفع مسئولیت قانونی است.
اما همین مسئله، پرسش مهمتری ایجاد میکند:
وقتی اختیارات اجرایی یک عضو تغییر میکند، سازوکار پاسخگویی او در برابر تصمیمات کلان شرکت چگونه تعریف میشود؟
سهامداران حق دارند بدانند چه کسی مسئول تصمیمات اجرایی است، چه کسی بر آن تصمیمات نظارت میکند و در صورت بروز خسارت، مسئولیت هر بخش از مدیریت چگونه مشخص خواهد شد.
ایرانخودرو ملک شخصی هیچ گروه مدیریتی نیست
شرکت ایرانخودرو، صرفنظر از ترکیب سهامداران و مدیرانش، یک بنگاه بزرگ اقتصادی با آثار مستقیم بر صنعت، اشتغال، بازار خودرو و حقوق سهامداران است.
هیچ مدیری نباید تصور کند که با تغییر عنوان سازمانی، پرسشهای مربوط به عملکرد اقتصادی شرکت نیز کنار گذاشته میشود.
خصوصیسازی زمانی قابل دفاع است که مدیریت شرکت در برابر نتایج تصمیمات خود پاسخگو باشد.
اگر هزینه تولید کاهش یافته، باید در صورتهای مالی دیده شود.
اگر بهرهوری افزایش یافته، باید در آمار تولید و عملکرد عملیاتی مشخص باشد.
اگر ساختار مدیریتی اصلاح شده، باید آثار آن در شفافیت تصمیمات و کاهش هزینههای غیرضروری قابل اندازهگیری باشد.
مردم با تغییر عنوان مدیران، خودروی باکیفیتتر تحویل نمیگیرند؛ سهامداران هم با جابهجایی صندلیها به سود واقعی نمیرسند.
از صورتجلسه ۸۹۰ تا پرسش درباره نظارت بر قراردادها
یکی از حساسترین مسائل در ساختار مدیریتی ایرانخودرو، موضوع معاملات با اشخاص وابسته و روابط احتمالی میان سهامداران، مدیران و تأمینکنندگان قطعات است.
این مسئله پیشتر نیز در مباحث مربوط به واگذاری مدیریت ایرانخودرو مطرح شده و نیازمند شفافیت مستمر است.
حال باید پرسید آیا تغییر وضعیت اعضای هیئتمدیره، تأثیری بر سازوکار بررسی و تصویب معاملات مهم شرکت دارد؟
چه کسانی درباره قراردادهای کلان تصمیم میگیرند؟
در معاملات احتمالی با اشخاص وابسته، چه سازوکاری برای شناسایی و مدیریت تعارض منافع وجود دارد؟
و آیا گزارشهای مالی شرکت به اندازه کافی روشن میکند که منافع همه سهامداران در این تصمیمات رعایت شده است؟
این پرسشها اتهام به شخص یا مجموعهای نیست؛ مطالبه شفافیت از شرکتی است که عملکرد آن بر اقتصاد و صنعت کشور اثر میگذارد.
سازمان بورس فقط ثبت صورتجلسه را میخواهد یا پاسخگویی واقعی را؟
در صورتجلسه مورد بحث، هیئتمدیره ایرانخودرو بهصراحت به مقررات حاکمیت شرکتی استناد کرده است.
همچنین اعضای هیئتمدیره و مدیرعامل، با امضای صورتجلسه، تعهد کردهاند که فاقد پیشینه کیفری بوده و مشمول ممنوعیتهای قانونی مربوط به تصدی سمت و اشتغال همزمان نباشند.
این تعهدات اهمیت دارند؛ اما پرسش اساسی آن است که اجرای مقررات حاکمیت شرکتی چگونه در عمل ارزیابی میشود؟
آیا صرف درج یک عبارت در صورتجلسه کافی است یا باید آثار آن در ترکیب مسئولیتها، استقلال نظارت و کیفیت تصمیمات مدیریتی نیز مشخص باشد؟
سازمان بورس و مدیران ایرانخودرو باید درباره نحوه رعایت این الزامات، پاسخ روشن و قابل بررسی ارائه کنند.
آقایان مدیر! مردم نتیجه خصوصیسازی را میخواهند، نه صورتجلسههای تازه!
بحث بر سر یک نام یا یک صندلی نیست.
مسئله این است که خصوصیسازی ایرانخودرو باید به اصلاح واقعی مدیریت و عملکرد اقتصادی منجر شود.
اگر قرار باشد هر تغییر مدیریتی با عنوان اصلاح ساختار معرفی شود، اما نتیجه آن برای سهامداران و مصرفکنندگان روشن نباشد، طبیعی است که افکار عمومی درباره دستاوردهای خصوصیسازی سؤال کند.
از مدیران ایرانخودرو انتظار میرود بهجای اکتفا به ثبت تغییرات اداری، گزارشی روشن از آثار این تصمیمات ارائه کنند.
چه چیزی در ساختار قدرت تغییر کرده است؟ چه کسی مسئول اجراست؟ چه کسی نظارت میکند؟ و مهمتر از همه، حاصل این تغییرات برای تولید، کیفیت، هزینه تمامشده و حقوق سهامداران چه بوده است؟
بولتننیوز معتقد است معیار قضاوت درباره خصوصیسازی ایرانخودرو نه نام مدیران است و نه عنوان صندلیهای آنان؛ بلکه عملکرد واقعی، انضباط مالی، شفافیت قراردادها و رضایت مردم است.
خصوصیسازی اگر قرار است فقط در صورتجلسهها دیده شود و نه در کیفیت خودرو و حسابهای شرکت، باید درباره معنای واقعی آن دوباره سؤال کرد.
بولتننیوز آماده انتشار پاسخها و مستندات مدیران ایرانخودرو و نهادهای نظارتی درباره این پرسشهاست.

شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.
bultannews@gmail.com