گهرترابر سیرجان؛ کامیون‌ها بیشتر کار می‌کنند، اما سود در پیچ جاده جا مانده است؟

گروه اقتصادی در جاده‌هایی که هر روز هزاران تن مواد معدنی به سمت کارخانه‌های فولاد جابه‌جا می‌شود، هر کیلومتر مسیر، هر ساعت توقف و هر لیتر سوخت هزینه‌ای دارد که سرانجام بر قیمت تولید اثر می‌گذارد. گهرترابر سیرجان در گزارش مالی تازه خود از رشد چشمگیر درآمد خبر داده، اما سود شرکت به همان اندازه افزایش نیافته است. حالا پرسش این است که آیا هزینه‌های حمل‌ونقل از درآمد پیشی گرفته‌اند یا سرمایه‌گذاری‌های امروز قرار است در آینده به سود تولید تمام شوند؟

به گزارش بولتن نیوز، کافی است برای لحظاتی به جاده‌های اطراف معادن بزرگ سیرجان نگاه کنیم؛ کامیون‌هایی که بار سنگین مواد معدنی را جابه‌جا می‌کنند، رانندگانی که ساعت‌های طولانی پشت فرمان هستند و ماشین‌آلاتی که توقف هرکدام می‌تواند بخشی از زنجیره حمل‌ونقل را مختل کند.

در چنین صنعتی، مدیریت فقط به معنای داشتن کامیون‌های بیشتر یا قراردادهای بزرگ‌تر نیست. هنر مدیریت آن است که بار بیشتری با هزینه منطقی‌تر، ایمنی بالاتر و توقف کمتر به مقصد برسد.

گهرترابر سیرجان یکی از مجموعه‌هایی است که در این زنجیره نقش دارد؛ مجموعه‌ای که عملکرد آن می‌تواند بر هزینه حمل مواد اولیه و محصولات صنایع معدنی و فولادی اثر بگذارد.

اما ارقام تازه شرکت، پرسشی قابل تأمل پیش روی مدیران قرار داده است.

درآمد جلو رفت، سود عقب ماند

بر اساس اطلاعات منتشرشده از عملکرد ۹ماهه گهرترابر، درآمد شرکت به حدود ۱۰ هزار و ۷۸۵ میلیارد تومان رسیده و نسبت به دوره مشابه سال گذشته ۱۳۰ درصد افزایش یافته است.

با این حال، سود خالص شرکت حدود ۹۳۸ میلیارد تومان بوده که تنها ۱۵ درصد رشد نشان می‌دهد.

به زبان ساده، اگر سال گذشته از هر ۱۰۰ تومان درآمد حدود ۱۷ تومان برای شرکت سود خالص باقی می‌ماند، امسال این رقم به کمتر از ۹ تومان رسیده است.

این اتفاق الزاماً به معنای عملکرد نامناسب نیست. شاید شرکت ناوگان خود را توسعه داده، ماشین‌آلات جدید خریده یا برای افزایش ظرفیت آینده سرمایه‌گذاری کرده باشد.

اما اگر چنین است، سهامداران و فعالان صنعت حق دارند بدانند ثمره این هزینه‌ها چه زمانی در عملکرد شرکت نمایان خواهد شد.

کامیون بیشتر، بار بیشتر یا فقط کرایه گران‌تر؟

یکی از پرسش‌های اساسی درباره شرکت‌های حمل‌ونقل معدنی این است که افزایش درآمد از کجا آمده است.

آیا تعداد سفرها افزایش یافته؟ آیا تناژ بیشتری حمل شده؟ آیا مسیرهای تازه‌ای به شبکه حمل اضافه شده یا صرفاً نرخ قراردادها بالا رفته است؟

تفاوت این موارد بسیار مهم است.

افزایش درآمد از محل جابه‌جایی بار بیشتر و بهبود بهره‌وری می‌تواند نشانه توسعه واقعی فعالیت باشد. اما اگر درآمد عمدتاً با افزایش نرخ حمل رشد کرده باشد، باید بررسی کرد این افزایش چه اثری بر هزینه تمام‌شده محصولات معدنی و فولادی گذاشته است.

در نهایت، هزینه حمل‌ونقل در همان جاده باقی نمی‌ماند؛ بخشی از آن وارد قیمت مواد اولیه و محصولات صنعتی می‌شود.

پولی که باید به چرخ کامیون‌ها کمک کند

در گزارش مالی شرکت، هزینه مالی حدود ۵۱۷ میلیارد تومان اعلام شده است.

این رقم زمانی اهمیت پیدا می‌کند که بدانیم صنعت حمل‌ونقل به سرمایه‌گذاری مستمر برای خرید تجهیزات، تعمیرات اساسی و نوسازی ناوگان نیاز دارد.

اگر این هزینه مالی حاصل سرمایه‌گذاری برای افزایش ظرفیت، کاهش مصرف سوخت و بالا بردن بهره‌وری باشد، می‌توان آن را در چارچوب برنامه توسعه شرکت ارزیابی کرد.

اما اگر هزینه تأمین منابع بدون ایجاد ظرفیت متناسب افزایش یافته باشد، لازم است مدیریت برای اصلاح ساختار مالی برنامه روشنی ارائه کند.

بنابراین پرسش بولتن نیوز این نیست که چرا گهرترابر هزینه کرده است؛ پرسش این است که هزینه‌های امروز چه دستاوردی برای تولید فردا خواهند داشت؟

راننده، ماشین‌آلات و مدیریت؛ سه ضلع یک مسیر

در صنعت حمل‌ونقل، بخش مهمی از بهره‌وری به عواملی وابسته است که همیشه در صورت‌های مالی به‌روشنی دیده نمی‌شوند.

زمان انتظار کامیون برای بارگیری، مسیرهای بدون بار در بازگشت، مصرف سوخت، خرابی تجهیزات، کیفیت تعمیرات و برنامه‌ریزی سفرها، همگی می‌توانند بر هزینه نهایی اثر بگذارند.

حتی کاهش چند ساعت توقف غیرضروری در یک ناوگان بزرگ، ظرفیت عملیاتی را افزایش می‌دهد.

از همین رو، انتظار می‌رود مدیران گهرترابر در کنار گزارش درآمد و سود، تصویری روشن از میزان حمل، بهره‌وری ناوگان، هزینه هر تن حمل در مسیرهای قابل مقایسه و برنامه نوسازی تجهیزات ارائه دهند.

این اطلاعات نشان خواهد داد رشد درآمد شرکت تا چه اندازه حاصل توسعه واقعی عملیات بوده است.

مطالبه بولتن نیوز؛ جاده باید به نفع تولید کوتاه‌تر شود

بولتن نیوز معتقد است مجموعه‌هایی مانند گهرترابر می‌توانند در کاهش هزینه‌های زنجیره معدن و فولاد نقش مؤثری داشته باشند.

هدف از طرح این پرسش‌ها، نادیده‌گرفتن تلاش مدیران، رانندگان و کارکنان شرکت نیست؛ بلکه توجه به ظرفیتی است که با مدیریت دقیق‌تر هزینه‌ها و افزایش بهره‌وری می‌تواند به اقتصاد کشور کمک کند.

انتظار می‌رود مدیریت گهرترابر درباره دلایل کاهش حاشیه سود، برنامه کنترل هزینه‌های مالی و میزان افزایش واقعی حمل بار توضیح دهد.

گهرترابر در جاده‌های معدن و فولاد حرکت می‌کند؛ اما موفقیت آن تنها با تعداد کامیون‌ها و رقم قراردادها سنجیده نمی‌شود. موفقیت واقعی زمانی است که هر سفر، هر تن بار و هر ریال سرمایه‌گذاری، ارزش بیشتری برای شرکت و تولید کشور ایجاد کند.

بولتن نیوز آمادگی دارد توضیحات مدیران گهرترابر و حسابرس قانونی شرکت را منتشر کند.