پایان صف‌های فرسایشی در مرزها؟ فرمان تازه برای سرعت‌بخشیدن به تجارت ایران

به گزارش بولتن نیوز، یک تصمیم مهم در مسیر روان‌سازی تجارت خارجی کشور ابلاغ شد؛ تصمیمی که اگر به‌درستی اجرا شود، می‌تواند از توقف طولانی کامیون‌ها در مرزها بکاهد، انتقال کالا به مقصد را سرعت ببخشد و بخشی از هزینه‌های اضافی واردات مواد اولیه و صادرات محصولات ایرانی را کاهش دهد. مصوبه جدید ستاد ملی گذر، با محوریت حمل یکسره کالا، تغییر در تشریفات گمرکی و تعیین تکلیف سریع‌تر محموله‌ها، می‌تواند گامی مؤثر برای حمایت از تولید و تجارت کشور باشد.

### از توقف در مرز تا حرکت مستقیم به مقصد

 بر اساس مصوبه ابلاغی رئیس‌جمهور، گمرکات مبادی ورودی و خروجی مجاز موظف شده‌اند با استفاده از سازوکارهای جدید، امکان انتقال کالا از مبادی ورودی به گمرک مقصد را فراهم کنند.

در این چارچوب، مرز قرار است بیش از آنکه محل توقف و انجام تشریفات طولانی باشد، به مسیر عبور و کنترل کالا تبدیل شود.

این تغییر می‌تواند برای فعالان اقتصادی، شرکت‌های حمل‌ونقل و واحدهای تولیدی که به ورود به‌موقع مواد اولیه و تجهیزات وابسته‌اند، اهمیت قابل‌توجهی داشته باشد.

### یک امتیاز مهم برای کالاهای دارای تخصیص ارز

یکی از نکات قابل‌توجه مصوبه، تبصره ۴ ماده ۲ است.

بر اساس این تبصره، الزام تقدم تاریخ ثبت سفارش یا ثبت آماری بر تاریخ صدور بارنامه، تخلیه یا قبض انبار کالاهای واردشده به اماکن گمرکی مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی و مناطق ویژه اقتصادی، در صورت داشتن تخصیص ارز، برقرار نخواهد بود.

این تصمیم می‌تواند بخشی از مشکلات زمانی و اداری فعالان اقتصادی را برطرف کند؛ مشکلاتی که گاهی موجب توقف کالا و افزایش هزینه‌های نگهداری می‌شود.

بااین‌حال، نکته مهم آن است که این تسهیل به داشتن تخصیص ارز مشروط شده و به معنای حذف کامل ضوابط ثبت سفارش یا مقررات ارزی نیست.

### صادرات سریع‌تر؛ مرز فقط محل خروج کالا

ماده ۵ مصوبه نیز تغییر مهمی را در فرآیند صادرات پیش‌بینی کرده است.

بر اساس این ماده، صادرکنندگان باید کالاهای صادراتی خود را در گمرکاتی غیر از گمرکات مبادی ورودی مجاز اظهار کنند و مرز خروج صرفاً محل کنترل نهایی و خروج کالا باشد.

چنین رویکردی در صورت فراهم‌شدن زیرساخت‌های اجرایی، می‌تواند از تمرکز تشریفات صادراتی در مرزها بکاهد و ظرفیت گذرگاه‌های تجاری کشور را افزایش دهد.

### یک تصمیم مثبت؛ اما موفقیت در گرو اجرا

در بخش دیگری از مصوبه، برای جلوگیری از توقف غیرضروری کالا، مهلت‌های مشخصی برای نمونه‌برداری، آزمایش و صدور مجوز دستگاه‌های مسئول پیش‌بینی شده است.

از جمله، دستگاه‌های مجوزدهنده مکلف شده‌اند ظرف دو ساعت پس از اعلام گمرک نسبت به آغاز نمونه‌برداری اقدام کنند. همچنین برای پاسخ‌گویی و انجام آزمایش‌ها مهلت‌های مشخصی در نظر گرفته شده است.

این بخش از مصوبه می‌تواند به کاهش بلاتکلیفی صاحبان کالا کمک کند؛ به‌ویژه در مواردی که تأخیر در دریافت مجوزها موجب افزایش هزینه‌های انبارداری و اختلال در برنامه تولید می‌شود.

### مطالبه بولتن نیوز؛ کاهش واقعی هزینه‌ها، نه صرفاً تغییر مقررات

ابلاغ این مصوبه را باید فرصتی مثبت برای اقتصاد کشور دانست؛ اما نتیجه واقعی آن زمانی مشخص خواهد شد که تولیدکنندگان، صادرکنندگان و رانندگان کامیون کاهش زمان انتظار و هزینه‌های اضافی را در عمل احساس کنند.

از نگاه بولتن نیوز، سه شاخص می‌تواند معیار موفقیت این تصمیم باشد: کاهش متوسط زمان توقف کامیون‌ها در مرزها، کوتاه‌شدن مدت ترخیص و انتقال کالا و کاهش هزینه‌های تحمیلی به صاحبان کالا.

انتظار می‌رود گمرک جمهوری اسلامی ایران و سایر دستگاه‌های مسئول، با انتشار آمارهای قابل‌اندازه‌گیری، آثار اجرای این مصوبه را برای فعالان اقتصادی روشن کنند.

تجارت روان‌تر، به معنای کاهش هزینه تولید، تقویت رقابت‌پذیری صادرات و کمک به ثبات بازار است. اکنون فرصت آن رسیده که این تصمیم از متن بخشنامه‌ها به جاده‌ها، گمرکات و خطوط تولید برسد.