نفت می‌فروشیم، دلار درمی‌آوریم؛ چرا آخر این زنجیره سفره مردم خالی‌تر می‌شود؟

گروه انرژی یک روایت تصویری از چرخه درآمدهای نفتی، تراستی‌ها، خزانه، کسری بودجه، بانک مرکزی و نقدینگی، یک سؤال ساده اما سنگین را دوباره روی میز گذاشته است: اگر کشور صاحب نفت و درآمد ارزی است، چرا اختلال در مدیریت این منابع باید سرانجام با تورم، کاهش ارزش ریال و کوچک‌شدن سفره خانوار تسویه شود؟ مسئله فقط ارزفروش خیابان نیست؛ باید مسیر پول را از بشکه نفت تا خزانه و از خزانه تا خلق نقدینگی شفاف کرد.

به گزارش بولتن نیوز این تصاویر از یک واقعیت تلخ اقتصادی سخن می‌گویند؛ نفت از دل زمین بیرون می‌آید، فروخته می‌شود و درآمد ارزی ایجاد می‌کند، اما از همین نقطه سؤال اصلی آغاز می‌شود: این ارز دقیقاً کجا می‌رود، چگونه وصول می‌شود و چه میزان از آن در زمان مناسب در اختیار اقتصاد کشور قرار می‌گیرد؟
وقتی بخشی از فروش نفت از مسیر تراستی‌ها و شبکه‌های واسطه‌ای انجام می‌شود، دیگر اعلام تعداد بشکه‌های فروخته‌شده کافی نیست. مردم حق دارند بدانند چه میزان نفت فروخته شده، چه میزان ارز وصول شده، چه مقدار در دسترس کشور قرار گرفته و چه میزان هنوز در مسیر تسویه قرار دارد.
از سوی دیگر، اگر منابع مورد نیاز بودجه به‌موقع تأمین نشود و کسری مالی از مسیرهایی جبران شود که به افزایش پایه پولی و نقدینگی منتهی می‌شوند، نتیجه می‌تواند در قالب فشار تورمی ظاهر شود. بنابراین صورت مسئله را نمی‌توان صرفاً به چند معامله‌گر ارز در خیابان تقلیل داد.

دلار را در خیابان جست‌وجو نکنید؛ حساب نفت را باز کنید
برخورد با اخلال و معاملات غیرقانونی وظیفه دستگاه‌های مسئول است، اما سؤال بزرگ‌تر پابرجاست: اگر منشأ بخشی از فشار پولی و ارزی در بالادست اقتصاد قرار دارد، برخورد در پایین‌دست چگونه قرار است آن را درمان کند؟
شفافیت باید از نقطه فروش نفت آغاز شود: قرارداد، خریدار یا واسطه، تضمین، مبلغ وصول‌شده، محل نگهداری منابع و نحوه بازگشت آن به چرخه اقتصادی.
همزمان باید یک صورت‌حساب دیگر نیز منتشر شود: کسری بودجه چه میزان بوده، از چه منابعی جبران شده و سهم هر مسیر در افزایش نقدینگی چه مقدار بوده است؟
اینجا دیگر پاسخ‌هایی مانند «شرایط تحریم است» یا «بازار ارز ملتهب شده» کافی نیست. تحریم واقعیت اقتصاد کشور است؛ سؤال این است که در همین شرایط، ساختار داخلی چه میزان از شوک خارجی را مهار و چه میزان آن را به ریال و قیمت کالاها منتقل می‌کند؟
عدد بدهید؛ مردم هزینه ابهام را می‌پردازند
بولتن نیوز در پرونده «دفاع از ریال» یک مطالبه روشن را دنبال خواهد کرد:
پول نفت را از لحظه فروش تا لحظه ورود به چرخه اقتصاد کشور، عدد به عدد شفاف کنید؛ سپس نشان دهید کسری بودجه و نقدینگی از کجا ایجاد شده و چرا نتیجه نهایی باید در قیمت دلار و سفره مردم ظاهر شود.
اگر این زنجیره سالم است، اسناد و اعداد آن را منتشر کنید.
و اگر جایی از زنجیره نشتی دارد، مسئله را باید همان‌جا حل کرد؛ نه اینکه آخر خط، تمام صورت‌حساب را مقابل مردم گذاشت.
مردم نباید تاوان مسیری را بدهند که حتی نمی‌توانند ببینند پول نفت کشورشان در آن چگونه حرکت می‌کند.