برکناری جنجالی دادستان ICC؛ کریم خان قربانی اتهامات اخلاقی یا فشارهای سیاسی؟

گروه بین الملل دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) روز گذشته در اقدامی بی‌سابقه، کریم خان، دادستان ارشد خود را از سمتش برکنار کرد. این تصمیم که پس از تأیید «سوءرفتار جدی» توسط شاخه نظارتی دادگاه اتخاذ شد، تازه‌ترین فصل از بحران‌های هویتی این نهاد قضایی بین‌المللی را رقم می‌زند.

به گزارش بولتن نیوز به گزارش منابع آگاه، اتهامات وارد شده به خان ۵۶ ساله شامل «ارتباط نامناسب با یکی از دستیاران زن» و تلاش برای ممانعت از پیگیری شکایت وی توسط آن دستیار است. کریم خان که اصالتی پاکستانی-بریتانیایی دارد، تاکنون تمامی این اتهامات را به‌شدت رد کرده و آن را «توطئه‌ای برای حذف» خود خوانده است.

اما ابعاد این برکناری فراتر از یک پرونده انضباطی است. نام کریم خان در ماه‌های اخیر به‌عنوان یکی از جنجالی‌ترین دادستان‌های بین‌المللی مطرح بود؛ او با درخواست حکم بازداشت برای بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و نیز رهبران حماس، موجی از واکنش‌های سیاسی را برانگیخت. همچنین تحقیقات او درباره نقض احتمالی حقوق بشر توسط ارتش آمریکا در افغانستان، خشم واشنگتن را برانگیخت و دولت دونالد ترامپ او را همراه با چند مقام دیگر دیوان تحت تحریم قرار داد.

حالا با کنار رفتن خان، دیوان کیفری بین‌المللی در حساسترین مقطع تاریخی خود قرار گرفته است. کشورهای عضو عمیقاً درباره نحوه مدیریت این نهاد دچار اختلاف شده‌اند و برخی تحلیلگران معتقدند که این برکناری نه تنها یک تصمیم اخلاقی، بلکه پاسخی به فشارهای سیاسی فزاینده بر این دادگاه است. یک مقام ارشد سابق دیوان که نخواست نامش فاش شود، به خبرنگار ما گفت: «این لحظه، آزمون بزرگی برای استقلال قضایی ICC است؛ اگر این نهاد نتواند از خود در برابر امواج سیاسی دفاع کند، اعتبارش برای همیشه خدشه‌دار خواهد شد.»

هنوز مشخص نیست جانشین کریم خان چه کسی خواهد بود، اما آنچه مسلم است، آینده دیوان کیفری بین‌المللی در هاله‌ای از ابهام و بی‌اعتمادی سیاسی فرو رفته است.