نوای شیپورهای سوگ؛ آنجا که کرنای گیلان برای جوانان از دست رفته می‌گرید

گروه فرهنگی بدون تردید، آیین‌های سوگواری محرم در گیلان، آینه‌ای تمام‌نما از پیوند عمیق مذهب و فرهنگ بومی این منطقه است. در این میان، «کرنا نوازی» به عنوان یکی از کهن‌ترین سنت‌های عزاداری در شرق گیلان، روایتی شنیدنی از میراث معنوی مردمانی را زنده نگه می‌دارد که سوگ را با نوایی به بلندای تاریخ گره زده‌اند.

به گزارش بولتن نیوز ،کرنای لاهیجان، سازی بادی و فاقد زبانه، روزگاری نه چندان دور، صدای زندگی روزمره مردم بود. این ساز بومی با طنین رسا و قدرتمند خود، پیش‌تر ابزاری برای خبررسانی، فراخواندن اهالی و اعلام رویدادهای مهم به شمار می‌رفت. اما با گذر زمان و تغییر سبک زندگی، کرنا امروز بیش از هر زمان دیگری در بستر مراسم عزاداری محرم شنیده می‌شود و یادگاری از آیین‌های کهن را در سوگواره‌های مذهبی طنین‌انداز می‌کند. آنچه این سنت را متمایز می‌سازد، اجرای گروهی آن است؛ جایی که گروه‌های کرناچی با ترکیبی پنج تا هشت نفره، نوایی حماسی و حزن‌انگیز را در کوچه و خیابان‌ها می‌پراکنند.

این میراث معنوی، هنوز در جغرافیای شرق گیلان نفس می‌کشد. از آستانه اشرفیه گرفته تا رحیم‌آباد، واجارگاه و کلاچای، کرنا نوازی پابرجا مانده و در ایام محرم، هوای این مناطق را آکنده از اندوهی اسرارآمیز می‌کند.

اما شاید تامل‌برانگیزترین فصل این سنت دیرینه، اجرای آن در دل آرامستان‌ها باشد. بنا بر روایت‌های شفاهی و خاطرات نسل‌های گذشته، آیین کرناچیان در گورستان‌ها، آداب خاص خود را داشته است. هرگاه دسته‌های عزادار و کرناچیان وارد گورستانی می‌شدند، بر سر مزار جوانانی که در همان سال از دنیا رفته بودند، لحظاتی توقف می‌کردند. در این مکث کوتاه اما پرمعنا، نوای کرنا نه صرفاً برای اجرای یک مراسم، که برای تسلای روح رفتگان و بازماندگان به آسمان بلند می‌شد. این اجرا در مناطقی مانند بی‌بالان و مزار امیربنده در کلاچای، قدمتی دیرینه دارد و راوی پیوند ناگسستنی موسیقی آیینی با سوگ و زندگی مردمان این خطه است.

کرنای لاهیجان، امروز نه یک ساز، که حافظ تاریخی شفاهی است؛ نوایی که اگرچه از کاربری اولیه خود فاصله گرفته، اما در قلب سوگواری‌های محرم، روح فرهنگ گیلان را فریاد می‌زند.