نقش لابی اماراتی ـ صهیونیستی در تهدید اخیر ترامپ علیه عمان چیست؟

به گزارش بولتن نیوز به نقل از ایسنا، در روزهای اخیر، تهدیدهای مطرح‌شده از سوی «دونالد ترامپ» علیه عمان در رابطه با وضعیت تنگه هرمز، واکنش‌های گسترده‌ای را در رسانه‌های منطقه‌ای و بین‌المللی به همراه داشته است. بسیاری از تحلیل‌گران معتقدند که این مواضع در چارچوب تحولات پس از جنگ اخیر در منطقه به ویژه موضوع کنترل و مدیریت امنیت تنگه هرمز و تلاش برای بازتعریف معادلات ژئوپلیتیکی خلیج فارس قابل ارزیابی است.

عمان طی چند ماه‌ اخیر تلاش کرده ضمن حفظ سیاست سنتی بی‌طرفی و میانجی‌گری، از ورود مستقیم به تنش‌های نظامی منطقه‌ای خودداری کند؛ رویکردی که به نظر می‌رسد با انتظارات آمریکا در تضاد قرار گرفته و زمینه‌ساز افزایش فشارهای سیاسی و رسانه‌ای علیه مسقط شده است.

ایران و عمان در یک تفاهم مشترک بر ضرورت تهیه و تدوین سازوکاری حقوقی در چارچوب منافع دو کشور به شکلی که حقوق دریاها و تعاملات بین‌المللی را خدشه دار نکند تحت الشعاع تحولات منطقه پس از جنگ اخیر، تاکید دارند. سفر اخیر سیدعباس عراقچی به عمان که به دعوت پادشاهی عمان انجام شد، بر این ضرورت جامه عمل پوشاند  و دو کشور پس از آن چند جلسه کاری حقوقی و سیاسی در سطح معاونان وزیران خارجه برگزار کردند. 

به نظر می‌آید صدای این جلسات و پیگیری این حقوق در سطوح مختلف ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی به گوش آمریکا و دیگر کشورها رسیده است که با واکنش شدید و تند رئیس جمهور آمریکا و دیگر مقامات این کشور روبه‌رو شده است. 

دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا  روز چهارشنبه هفته گذشته در نشست ماهانه کابینه خود، درباره اینکه آیا توافقی را می پذیرد که بر اساس آن عمان کنترل مشترک تنگه هرمز را در دست داشته باشد یا نه؟ گفت: «عمان مثل بقیه رفتار خواهد کرد وگرنه مجبور می‌شویم آن‌ها را منفجر کنیم. این تنگه باید برای همه باز باشد و هیچ‌کس نباید آن را کنترل کند. او حتی مدعی نظارت ایالات متحده بر تنگه هرمز شد.

«جواد میرگلوی بیات»، کارشناس مسائل عمان، در گفت‌وگو با ایسنا در رابطه با تهدیدهای اخیر ترامپ علیه عمان با بیان اینکه ریشه این تهدیدها را بید در حوادث اخیر منطقه، جنگ اخیر و مسئله تنگه هرمز ارزیابی کنیم گفت: عمان برخی اقدامات حداقلی را در ارتباط با رژیم حقوقی و مسائل فنی تنگه هرمز مدنظر دارد و سفر اخیر آقای غریب‌آبادی به مسقط و اعلام برگزاری نشست‌های فنی و حقوقی نیز در همین چارچوب قابل تحلیل است.

وی با بیان اینکه عمان اساساً قبل از جنگ اخیر نه تمایل به چنین کنش‌گری داشت و نه توان ورود به این سطح از معادلات سیاسی و حقوقی و امنیتی گفت: مسقط همواره تلاش کرده با همه طرف‌های درگیر در منطقه تعامل مثبت داشته باشد و واقعاً تمایلی به تعامل منفی ندارد؛ به‌ویژه اینکه این پرونده تا پیش از جنگ اخیر اساساً ارتباط مستقیمی با عمان نداشت و برخلاف پرونده یمن، مستقیماً بر امنیت ملی این کشور تاثیرگذار نبود. عمان همواره خود را مستقل از این پرونده می‌دانست و بیشتر نقش میانجی را دنبال می‌کرد.

میرگلوی بیات خاطرنشان کرد: جنگ اخیر باعث شد عمان نیز تا حدودی وارد معادلات منطقه‌ای شود، اما این کشور همچنان بازی‌ساز نیست. در دکترین سیاست خارجی عمان نیز سابقه‌ای وجود ندارد که طی دو یا سه دهه اخیر در منازعات منطقه‌ای در چنین سطحی ورود کرده باشد. با این حال، این بار در سطح فنی و حقوقی وارد موضوع شده و همین همکاری حداقلی نیز مورد رضایت آمریکا و شخص ترامپ نیست.

وی تاکید کرد: فشار آمریکا علیه عمان را نباید صرفاً بر اساس مواضع حقوقی این کشور درباره تنگه هرمز تحلیل کرد، بلکه باید فراتر از آن نگاه کرد. به احتمال زیاد آمریکا در جریان جنگ اخیر انتظار همکاری‌های بیشتری از عمان داشته است. عمان نه پایگاه نظامی در اختیار آمریکا قرار داد، نه حریم هوایی و نه حریم دریایی خود را در اختیار واشنگتن گذاشت و همین مساله برای آمریکایی‌ها قابل قبول نبود.

این تحلیل‌گر مسائل منطقه و عمان تصریح کرد: آمریکا احتمالاً انتظار داشت عمان برای حفظ امنیت تنگه هرمز تحرک نظامی بیشتری داشته باشد یا حتی زمینه حضور و تحرک بیشتر نیروهای آمریکایی را در جنوب تنگه هرمز فراهم کند، اما عمان نه تنها چنین همکاری‌ای نکرد بلکه تا حدی به سمت مشروعیت‌بخشی به مباحث فنی و حقوقی مرتبط با تنگه هرمز نیز حرکت کرد.

وی با اشاره به اهمیت ژئوپلیتیکی شبه‌جزیره «مسندم» عمان گفت: اگر آمریکا بتواند در منطقه مسندم حضور و استقرار زمینی پیدا کند، در معادلات تنگه هرمز دست برتر خواهد داشت، چرا که ژئوپلیتیک بر فناوری غلبه دارد و ناوها و تجهیزات دریایی نمی‌توانند جای موقعیت‌های ژئوپلتیک را بگیرند.

میرگلوی بیات ادامه داد: اگر آمریکایی‌ها بتوانند از خاک عمان برای استقرار و تجهیز نیروهای خود استفاده کنند، طبیعتاً تحرک نظامی بیشتری در تنگه هرمز خواهند داشت، اما به نظر می‌رسد عمان در برابر چنین خواسته‌ای محتاط عمل می‌کند.

وی درباره واکنش کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به این مساله گفت: کشورهای عربی حوزه خلیج فارس در عمل از تحت فشار قرار گرفتن عمان ناراضی نیستند و در پشت پرده از آن استقبال می‌کنند، حتی برخی از آنها معتقدند عمان طی دو دهه اخیر در پرونده‌های مهم منطقه‌ای همراهی کامل با آنها نداشته است. این کشورها نه ابزار دیپلماتیک کافی برای مقابله با فشارهای آمریکا دارند، نه توان نظامی لازم و نه حتی انگیزه جدی برای ایستادن مقابل ترامپ.

جواد میرگلوی‌بیات اضافه کرد: در گفت‌وگوی آقای عراقچی با آقای بدر البوسعیدی وزیر امور خارجه باید پیشنهاد طرح امنیتی و نظامی برای حمایت و حفاظت از سلطنت عمان مطرح شود. معتقدم عمان در معرض جدی فتنه اماراتی و صهیونیستی با حمایت آمریکا است، از مدت‌ها قبل به این مساله اشاره کردم که مسیر ۵ سال گذشته سلطنت عمان مورد پذیرش رژیم صهیونیستی و نوچه منطقه‌ای‌اش (امارات) نخواهد بود.

این کارشناس مسائل منطقه خاطرنشان کرد: در تهدید ترامپ علیه عمان قطعا لابی اماراتی ـ صهیونیستی نقش دارند. امارات از دیرباز چشم طمع به خاک عمان در رابطه با مسندم داشت، و امروز ترامپ که در باتلاق تنگه هرمز گیر افتاده از هر طرحی برای تسلط روی تنگه هرمز استفاده می‌کند، و به احتمال زیاد لابی اماراتی ـ صهیونیستی مسندم عمان را برای او توجیه کردند.