داستان دو روایت از تابستان پیش رو؛ خاموشی‌ها کمتر می‌شود یا بیشتر؟

گروه اقتصادی: این روزها شهروندان در میان دو گزاره کاملاً متفاوت از وضعیت برق در تابستان جاری سرگردان مانده‌اند؛ یکی هشدار افزایش قطعی‌ها را می‌دهد و دیگری وعده کاهش خاموشی‌ها را. پرسش اینجاست که حقیقت ماجرا چیست و کدام یک از این دو مقام عالی‌رتبه را باید معیار تصمیم‌گیری جمعی دانست؟

به گزارش بولتن نیوز ماجرا از دو اظهارنظر تقریباً هم‌زمان اما در دو سوی یک طیف آغاز شد. سقاب اصفهانی، معاون رئیس‌جمهور، در سخنانی با اشاره به خسارت‌های ناشی از جنگ، از ضرورت صرفه‌جویی در مصرف انرژی برای دو سال آینده گفت و تأکید کرد که احتمالاً امسال قطعی برق بیشتر از تابستان سال گذشته خواهد بود. او با این هشدار، تصویری از یک بحران قریب‌الوقوع ترسیم کرد و شهروندان را برای شرایط دشوارتر از سال قبل آماده ساخت.

درست در همان حال و با فاصله‌ای اندک، وزیر نیرو از زاویه‌ای دیگر به موضوع نگریست. او با وجود تأیید خسارت‌های جنگ، این نوید را داد که احتمالاً تابستان امسال خاموشی‌های برق کمتر از سال گذشته خواهد بود. وزیر نیرو بدین ترتیب نه تنها بحران را تأیید نکرد، بلکه از بهبود نسبی شرایط خبر داد و افق روشن‌تری پیش روی مردم قرار داد.

شهروندی که از یک سو هشدار معاون رئیس‌جمهور را می‌شنود و از سوی دیگر وعده وزیر نیرو را، حق دارد بپرسد: واقعاً حقیقت چیست؟ کدام یک از این دو مقام عالی‌رتبه دولت را باید ملاک عمل قرار داد؟ آیا آمار و برآوردهای کارشناسی تنها در اختیار یک نهاد است و دیگری از سر حدس سخن می‌گوید، یا آنکه هر دو به داده‌های یکسانی دسترسی دارند اما بنا به ملاحظاتی متفاوت، روایت‌هایی متضاد ارائه می‌کنند؟

چنین دوگانگی در اظهارات رسمی، اعتماد عمومی را که سرمایه اصلی هر حکومت در شرایط بحرانی است، هدف می‌گیرد. وقتی قرار باشد مردم بر اساس اطلاعات رسمی، تصمیمی جمعی برای مدیریت مصرف یا برنامه‌ریزی معیشتی خود بگیرند، تحویل یک حقیقت واحد، اولین و بدیهی‌ترین انتظار است. اگر معاون رئیس‌جمهور از افزایش قطعی‌ها می‌گوید، خانواده‌ها خود را برای روزهای سخت‌تر آماده می‌کنند، کسب‌وکارها تمهیدات اضطراری می‌اندیشند و چه‌بسا سرمایه‌گذاری‌های خرد و کلان تحت تأثیر این پیش‌بینی قرار گیرد. اما اگر وزیر نیرو وعده کاهش خاموشی‌ها را می‌دهد، همان خانواده و همان فعال اقتصادی برنامه‌ای متفاوت خواهد چید. در این میانه، خطای محاسباتی ناشی از اطلاعات متناقض، هزینه‌ای است که مستقیماً از جیب و روان مردم پرداخت می‌شود.

شاید بخشی از این تعارض به تعریف متفاوت «خسارت‌های جنگ» برگردد. ممکن است معاون رئیس‌جمهور با نگاهی کلان‌تر و با در نظر گرفتن تبعات غیرمستقیم و زنجیره‌ای آسیب‌ها، وضعیت را بحرانی‌تر برآورد کرده باشد و وزیر نیرو، هم‌اکنون بر اساس تعمیرات انجام‌شده و سناریوهای مدیریت بار، خوش‌بین‌تر سخن بگوید. اما این توجیه هرگز از بار مسئولیت یک صدا شدن دولت نمی‌کاهد. هماهنگی در پیام، نخستین گام در جلب همراهی عمومی برای هر طرح صرفه‌جویی یا مدیریت بحران است. وقتی یک مقام از صرفه‌جویی دوساله می‌گوید و دیگری از تابستانی کمدردسرتر، جامعه نمی‌داند کدام مسیر را بپیماید و این تردید، خود عاملی برای هدررفت انرژی و منابع خواهد شد.

در نهایت، آنچه مردم نیاز دارند، نه شیرینی وعده‌های خوش‌بینانه است و نه تلخی هشدارهای بدبینانه، بلکه یک حقیقت شفاف و واحد است که بر اساس آن بتوان یک تصمیم جمعی درست گرفت. انتظار می‌رود دولت هرچه سریع‌تر با تشکیل جلسه‌ای هماهنگ، روایت رسمی و واحدی از وضعیت برق تابستان ارائه دهد و از این پس، هر اظهارنظری پیش از بیان، با سنجه‌های کارشناسی و وفاق درون‌دولتی محک زده شود. زیرا تا زمانی که حقیقت از پشت دو پنجره متفاوت به جامعه مخابره شود، نه صرفه‌جویی دو ساله محقق خواهد شد و نه خاموشی‌های کمتر، و تنها اعتماد عمومی است که قربانی این ناهماهنگی می‌شود.