استان فارس در ۱۴۰۴؛ پیشران چندوجهی اقتصاد ایران در صنعت، کشاورزی و گردشگری

گروه اقتصادی، استان فارس به عنوان یکی از مهم‌ترین قطب‌های اقتصادی کشور، در سال ۱۴۰۴ با اتکا به تنوع بی‌نظیر در صنایع، معادن، کشاورزی و گردشگری، نقش تعیین‌کننده‌ای در تولید ملی و صادرات غیرنفتی ایفا کرده است. بررسی جامع عملکرد این استان نشان می‌دهد فارس همچنان یکی از استان‌های راهبردی در تأمین امنیت غذایی، توسعه صنعتی و جذب گردشگر داخلی و خارجی است.

به گزارش بولتن نیوز، استان فارس با برخورداری از زیرساخت‌های صنعتی گسترده، در سال ۱۴۰۴ یکی از قطب‌های مهم صنعتی کشور محسوب می‌شود. شهرک‌های صنعتی متعدد از جمله شهرک صنعتی بزرگ شیراز، منطقه ویژه اقتصادی شیراز و شهرک صنعتی مرودشت، مهم‌ترین مراکز تولیدی استان را شکل می‌دهند.

مهم‌ترین صنایع فعال استان شامل صنایع پتروشیمی، پالایشگاهی، الکترونیک، صنایع غذایی، داروسازی و سیمان است. مجتمع پتروشیمی شیراز به عنوان یکی از بزرگ‌ترین واحدهای تولیدی کشور، سالانه حدود ۳ میلیون تن محصولات پتروشیمی شامل آمونیاک و اوره تولید کرده است. همچنین پالایشگاه شیراز با ظرفیت پالایش حدود ۴۰ هزار بشکه در روز از مراکز کلیدی انرژی استان به شمار می‌رود.

در حوزه صنایع غذایی نیز کارخانه‌های بزرگ تولید لبنیات، روغن نباتی و کنسروجات فعال هستند و سهم قابل توجهی در تأمین بازار داخلی دارند. تولیدات صنعتی استان در مجموع در سال ۱۴۰۴ به بیش از ۱۰ میلیون تن انواع محصولات صنعتی برآورد می‌شود.

معادن؛ ظرفیت‌های مغفول اما راهبردی

فارس یکی از استان‌های دارای ذخایر معدنی متنوع در کشور است. مهم‌ترین معادن این استان شامل معادن سنگ آهک، گچ، مرمریت، دولومیت، مس و خاک نسوز هستند.

از جمله معادن شاخص می‌توان به معدن سنگ آهک مرودشت، معادن سنگ تزئینی نی‌ریز و معادن گچ فیروزآباد اشاره کرد. این معادن نقش مهمی در تأمین مواد اولیه صنایع ساختمانی و صادرات سنگ دارند.

در سال ۱۴۰۴، میزان استخراج مواد معدنی در استان فارس حدود ۵۰ میلیون تن برآورد شده که بخش عمده آن مربوط به سنگ‌های ساختمانی و مواد اولیه سیمان است. توسعه فرآوری مواد معدنی همچنان یکی از چالش‌های این بخش محسوب می‌شود.

کشاورزی؛ قلب تپنده تولید و امنیت غذایی

استان فارس به دلیل تنوع اقلیمی، یکی از مهم‌ترین قطب‌های کشاورزی کشور است. محصولات عمده شامل گندم، جو، ذرت، برنج، مرکبات، انگور، انار و خرما هستند.

در سال ۱۴۰۴، تولید گندم استان به بیش از ۲ میلیون تن رسید که فارس را در زمره استان‌های برتر تولید این محصول قرار داد. همچنین تولید محصولات باغی از جمله انگور و مرکبات حدود ۳ میلیون تن برآورد شده است.

شهرستان‌های مرودشت، کازرون، داراب و جهرم از مهم‌ترین مراکز تولید محصولات کشاورزی هستند. استان فارس همچنین در تولید محصولات استراتژیکی مانند گوجه‌فرنگی و پیاز نیز سهم قابل توجهی دارد.

دامداری و محصولات دامی؛ مکمل زنجیره غذایی

بخش دامداری در فارس نقش مهمی در تأمین گوشت و لبنیات کشور ایفا می‌کند. تولیدات شامل گوشت قرمز، گوشت مرغ، شیر و فرآورده‌های لبنی است.

در سال ۱۴۰۴، تولید شیر در استان به حدود ۱ میلیون تن و تولید گوشت قرمز به بیش از ۱۰۰ هزار تن رسید. همچنین تولید گوشت مرغ حدود ۳۰۰ هزار تن برآورد شده است.

دامداری‌های صنعتی در اطراف شیراز و شهرستان‌هایی مانند آباده و اقلید متمرکز هستند و به‌صورت مدرن فعالیت می‌کنند.

منسوجات، فرش و صنایع دستی؛ میراث اقتصادی و فرهنگی

فارس یکی از مراکز مهم تولید فرش دستباف، گلیم و صنایع دستی در کشور است. قالی‌بافی در مناطق عشایری قشقایی و روستاهای استان رونق دارد و محصولات آن به بازارهای جهانی صادر می‌شود.

تولید سالانه فرش دستباف استان در سال ۱۴۰۴ حدود ۵۰۰ هزار مترمربع برآورد شده است. صنایع دستی دیگر مانند خاتم‌کاری، منبت‌کاری و سفال نیز سهم مهمی در اشتغال‌زایی دارند.

گردشگری؛ موتور محرک اقتصاد خدماتی

استان فارس به دلیل پیشینه تاریخی و فرهنگی غنی، یکی از مهم‌ترین مقاصد گردشگری ایران است. آثار جهانی مانند تخت جمشید و پاسارگاد، سالانه میلیون‌ها گردشگر را جذب می‌کنند.

در سال ۱۴۰۴، تعداد گردشگران داخلی و خارجی استان بیش از ۵ میلیون نفر برآورد شده است. شهر شیراز به عنوان مرکز استان، با جاذبه‌هایی مانند حافظیه، سعدیه و باغ ارم، محور اصلی گردشگری محسوب می‌شود.

درآمد حاصل از گردشگری در این سال حدود ۲۰ هزار میلیارد تومان تخمین زده می‌شود که سهم قابل توجهی در اقتصاد خدماتی استان دارد.

تجارت، گمرک و ترانزیت کالا

استان فارس به دلیل موقعیت جغرافیایی، دسترسی مستقیم به مرزهای بین‌المللی ندارد، اما از طریق بنادر جنوبی کشور به ویژه استان بوشهر و هرمزگان به تجارت خارجی متصل است.

گمرک شیراز به عنوان مهم‌ترین مرکز صادراتی استان، در سال ۱۴۰۴ حدود ۲ میلیون تن کالا به ارزش تقریبی ۱.۵ میلیارد دلار صادرات داشته است. محصولات صادراتی شامل محصولات کشاورزی، پتروشیمی و صنایع دستی بوده‌اند.

همچنین حجم ترانزیت کالا از مسیرهای استان به دلیل قرارگیری در کریدورهای داخلی کشور، قابل توجه و در حدود ۱۰ میلیون تن برآورد می‌شود.

چشم‌انداز اقتصادی فارس در سال ۱۴۰۵

با توجه به روند رشد تولید در بخش‌های مختلف، انتظار می‌رود استان فارس در سال ۱۴۰۵ با تمرکز بر توسعه صنایع دانش‌بنیان، افزایش بهره‌وری در کشاورزی و تکمیل زنجیره ارزش در بخش معدن، مسیر رشد اقتصادی پایدارتری را تجربه کند. گسترش زیرساخت‌های گردشگری و جذب سرمایه‌گذاری داخلی و خارجی نیز می‌تواند به افزایش سهم این استان در تولید ناخالص داخلی کشور منجر شود. همچنین توسعه صادرات غیرنفتی، به‌ویژه در حوزه محصولات کشاورزی و پتروشیمی، چشم‌انداز مثبتی برای بهبود تراز تجاری استان ترسیم می‌کند.