یک نفس تازه برای اقتصاد ایران؛ از پایان التهاب تا شروع بازسازی واقعی و وصل اینترنت بین الملل

گروه اقتصادی، آتش‌بس دو هفته‌ای در جنگ بین ایران و امریکا و اسرائیل و امید به صلحی پایدار، فرصتی کم‌سابقه پیش روی اقتصاد ایران گذاشته است؛ فرصتی برای بازگشت ثبات به بازار، احیای کسب‌وکارها و مهم‌تر از همه، مقابله با رانت و سوءاستفاده‌هایی که از مدتها قبل از شروع روزهای بحران، فشار را بر دوش مردم سنگین‌تر کرده‌اند.

به گزارش بولتن نیوز،  بعد از روزهایی که خبرهای تلخ و نااطمینانی جنگ، بازار و زندگی مردم را تحت فشار قرار داده بود، حالا آتش‌بس—هرچند اگر موقت هم باشد—می‌تواند یک «نفس تازه» برای اقتصاد ایران باشد. این توقف کوتاه در تنش‌ها، فقط یک خبر سیاسی نیست؛ یک فرصت واقعی برای تغییر حال و هوای اقتصاد و معیشت مردم است.

اقتصاد ایران در این مقطع، بیش از هر چیز به «اقدام سریع» نیاز دارد. بازارها منتظر نشانه هستند؛ نشانه‌ای از اینکه قرار است شرایط بهتر شود. اولین و ساده‌ترین پیام، می‌تواند بازگشت کامل اینترنت بین‌الملل باشد. برای میلیون‌ها نفر، اینترنت فقط یک ابزار نیست، محل کار و درآمد است. وصل شدن دوباره به اقتصاد جهانی، می‌تواند خیلی سریع جریان زندگی را برای بسیاری از خانواده‌ها به حالت عادی برگرداند.

در کنار آن، حمایت فوری از کسب‌وکارها ضروری است. بسیاری از واحدهای کوچک و متوسط در این مدت آسیب دیدند؛ از کمبود مواد اولیه تا افت فروش. اگر همین حالا دست آن‌ها گرفته شود—با وام‌های کوتاه‌مدت، تعویق مالیات و تسهیل واردات مواد اولیه—خیلی زود می‌توانند دوباره به چرخه تولید برگردند و بازار را تکان دهند.

اما واقعیت این است که فقط حمایت کافی نیست. مردم انتظار دارند در کنار این حمایت‌ها، یک اتفاق مهم دیگر هم بیفتد: برخورد جدی با رانت و سوءاستفاده.

در روزهای بحران، همیشه عده‌ای هستند که از شرایط به نفع خود استفاده می‌کنند. امروز یکی از مطالبات جدی، رسیدگی فوری به پرونده‌های رفع تعهدات ارزی و شفاف‌سازی عملکرد شرکت‌هایی است که در این حوزه فعالیت می‌کنند. اگر این بخش سامان پیدا کند، هم منابع کشور حفظ می‌شود و هم اعتماد عمومی تقویت خواهد شد.

از سوی دیگر، بررسی دقیق عملکرد شرکت‌های بزرگ صنعتی—از پتروشیمی‌ها و فولادی‌ها گرفته تا واردکنندگان کالاهای اساسی—باید در دستور کار قرار بگیرد. هرگونه احتکار، گران‌فروشی یا سوءاستفاده از شرایط جنگی، باید بدون اغماض پیگیری شود. مردم به‌درستی می‌پرسند چرا در سخت‌ترین شرایط، برخی سودهای کلان می‌برند؟

در همین راستا، برخورد با سوءمدیریت‌ها هم اهمیت زیادی دارد. بخشی از مشکلات امروز، نتیجه تصمیم‌های نادرست و ناکارآمدی در برخی بخش‌هاست. اگر این روند اصلاح شود، حتی بدون منابع جدید، می‌توان بخشی از فشار اقتصادی را کاهش داد.

نکته مهم دیگر، جلوگیری از سوءاستفاده شرکت ها و سرمایه‌داران بزرگ از فضای مبهم اقتصادی است. در شرایطی که بازار دچار نوسان است، نبود نظارت کافی می‌تواند به افزایش نابرابری و بی‌اعتمادی منجر شود. شفافیت و پاسخ‌گویی، در اینجا نقش کلیدی دارد.

در کنار همه این‌ها، بازگشت آرامش به بازار شاید مهم‌ترین دستاورد کوتاه‌مدت این آتش‌بس باشد. اگر قیمت‌ها کمی ثبات پیدا کنند، اگر مردم بتوانند با خیال راحت‌تر خرید کنند و اگر کسب‌وکارها دوباره برنامه‌ریزی کنند، همین تغییرات کوچک می‌تواند حال عمومی جامعه را بهتر کند.

واقعیت این است که مردم انتظار معجزه ندارند؛ انتظار دارند نشانه‌های واقعی از بهبود ببینند. اینکه همزمان با تلاش برای رونق اقتصادی، با فساد و رانت هم برخورد می‌شود. اینکه فشار فقط روی دوش مردم نیست.

این آتش‌بس، هرچقدر هم کوتاه باشد، می‌تواند شروع یک مسیر جدید باشد؛ مسیری که در آن، اقتصاد کشور با تصمیم‌های درست، به سمت ثبات و رشد حرکت کند.