پشت‌پرده رانت‌های پتروشیمی؛ بازی خطرناک با پول مردم زیر سایه جنگ

گروه انرژی: حسن ونایی، کارشناس حوزه انرژی نوشت در حالی که کشور درگیر فشارهای بیرونی و فضای جنگی است، برخی شبکه‌های پشت‌پرده در حوزه پتروشیمی، نفت و گاز، سال‌هاست از شرایط ایجادشده سوءاستفاده کرده‌اند و امروز نشانه‌های فروپاشی این چرخه معیوب به‌وضوح دیده می‌شود.
به گزارش بولتن نیوز، برخلاف روایت‌هایی که توسط برخی دلالان و واسطه‌ها منتشر می‌شود، داستان «بازداشت» و «توقیف دارایی‌ها در خارج از کشور» در بسیاری از موارد چیزی جز یک سناریوی از پیش طراحی‌شده نیست. سناریویی برای پنهان کردن یک واقعیت ساده: پول‌هایی که باید به کشور برمی‌گشت، هرگز برنگشته است.
در ماه‌های اخیر، برخی افراد فعال در این شبکه‌ها، به‌ویژه در حوزه خلیج فارس، شروع به انتشار اخبار هدفمند کرده‌اند؛ از بلوکه شدن حساب‌ها گرفته تا مصادره اموال. اما بررسی دقیق‌تر نشان می‌دهد این ادعاها بیشتر برای خرید زمان و فرار از پاسخگویی مطرح می‌شود، نه بازتاب یک واقعیت واقعی.
اما ریشه این ماجرا کجاست؟
یکی از نقاط تاریک و کمتر دیده‌شده، ساختار موسوم به «ترستی» در شبکه بانکی است. امروز تقریباً هر بانک برای خودش یک ترستی ساخته؛ یک شبکه موازی، کم‌نظارت و بعضاً کاملاً سلیقه‌ای. در این ساختار، به افراد خاص، با کارشناسی‌های غیرواقعی و بعضاً چندبرابری، خطوط اعتباری سنگین داده می‌شود.
همین افراد، با همین اسناد، در خارج از کشور اقدام به جذب پول می‌کنند؛ پولی که پشتش سند دارد، اما در عمل هیچ‌وقت به کشور برنمی‌گردد.
وقتی هم زمان پاسخگویی می‌رسد، سناریو آماده است:
«پول بلوکه شد»،
«حساب‌ها توقیف شد»،
«دارایی‌ها در خارج قفل شد.»
در حالی که بسیاری از این ادعاها بر پایه اسناد ضعیف یا حتی غیرواقعی شکل گرفته است.
از سوی دیگر، برخی بانک‌ها نیز به‌جای اصلاح مسیر، بر اساس همین کارشناسی‌های غیرواقعی، اقدام به توقیف دارایی‌هایی می‌کنند که ارزش‌گذاری آن‌ها از ابتدا محل تردید بوده است. نتیجه این روند، شکل‌گیری یک چرخه بسته از فساد است که مدام خودش را بازتولید می‌کند.
خطرناک‌تر از همه، این است که این چرخه باعث شکل‌گیری افرادی شده که با پول همین کشور، در خارج از مرزها برای خود قدرت و نفوذ ساخته‌اند؛ افرادی که امروز نه پاسخگو هستند و نه حتی حاضرند واقعیت را بپذیرند.
ادامه این روند، یعنی ادامه خروج سرمایه‌های ملی و تقویت شبکه‌هایی که عملاً خارج از هر نظارتی عمل می‌کنند.
بانک مرکزی در این میان نقش کلیدی دارد. اگر قرار است این مسیر اصلاح شود، باید ساختار ترستی‌ها از این وضعیت پراکنده خارج شده و به‌صورت کامل زیر نظر مستقیم بانک مرکزی قرار گیرد. هر فرد و هر مجموعه فعال در این حوزه باید احراز صلاحیت شود و هیچ فعالیتی خارج از چارچوب شفاف و یکپارچه انجام نشود.
اینکه هر بانکی برای خودش صرافی، راهبر و شبکه اختصاصی ایجاد کند و بعد همین شبکه‌ها به‌صورت سلیقه‌ای با افراد خاص کار کنند، دقیقاً همان مسیری است که ما را به این نقطه رسانده است.
واقعیت این است که آنچه امروز در این حوزه جریان دارد، خود یک جنگ تمام‌عیار است؛ جنگی اقتصادی علیه منابع ملی.
جنگی که پس از پایان درگیری‌های بیرونی، دولت و حاکمیت باید بدون تعلل، آن را علیه مفسدان اقتصادی آغاز کنند.
بدون تردید، با پایان شرایط جنگی، برخورد قاطع با این شبکه‌ها دیگر یک انتخاب نخواهد بود، بلکه به یک مطالبه جدی و اجتناب‌ناپذیر از سوی افکار عمومی تبدیل می‌شود؛ مطالبه‌ای برای شفافیت، پاسخگویی و پایان دادن به رانت‌هایی که سال‌ها در سایه مانده