از اصفهان تا اهواز؛ وقتی فولاد ایران زیر آتش رفت

گروه اقتصادی،فولادسازی ایران، علاوه بر تولید قابل توجه بیش از 30 میلیون تن درسال، اشتغال وسیعی دارد و کارگران زیادی به آن وابسته هستند، درآمد ارزی قابل توجهی ایجاد کرده و دولت به درآمد آن وابسته است، بسیاری از صندوق های بازنشستگی و سازمان تامین اجتماعی، صندوق بازنشستگی فولاد، بازنشستگان نظامی و... به درآمد آن وابسته هستند. بازار ارز کشور به ارز حاصل از آن وابسته است. در نتیجه فعالیت صنعت فولاد و ابعاد اجتماعی و اقتصادی و سیاسی آن بسیار حایز اهمیت است و بازسازی صنایع فولاد بعد از جنگ، یکی از ضرورت های اساسی کشور است.

به گزارش بولتن نیوز،کارشناسان در گزارش ها و مقاله های خود در رسانه های معتبر جهان، به آثار حملات آمریکا و اسرائیل به دو کارخانه بزرگ فولاد ایران اشاره کرده اند که می تواند بر توانایی تهران برای جنگ و اقتصاد ایران آسیب بزند. 

بمباران دو کارخانه بزرگ فولاد ایران، فولاد مبارکه در اصفهان و فولاد خوزستان در اهواز، واکنش شدیدی را در داخل ایران برانگیخت و این سوال مطرح است که آیا این دو کارخانه اهداف نظامی مشروع بوده‌اند یا خیر؟.

برخی استدلال کرده‌اند که این سایت‌ها، به طور مستقیم یا غیرمستقیم، به شبکه‌های اقتصادی که دولت و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی را حفظ می‌کنند، مرتبط بوده‌اند. برخی دیگر این حملات را حمله‌ای به زیرساخت‌های صنعتی غیرنظامی در کشوری می‌دانستند که پیش از این به دلیل بمباران‌های آمریکا و اسرائیل تحت فشار شدید قرار داشت.

عده ای نیز نگران اثرات بلندمدت فلج کردن تولید فولاد ایران، یکی از مهم‌ترین بخش‌های صنعتی ایران هستند.

در حالی که اقتصاد ایران به شدت به نفت متکی است، اما ایران در میان تولیدکنندگان برتر فولاد خام قرار داشته است. انجمن جهانی فولاد، تولید سالانه ایران را حدود ۳۱.۸ میلیون تن اعلام کرد. طبق گزارش‌های مرتبط با شرکت، فولاد مبارکه به تنهایی ۸۶۰ میلیون دلار (۷۴۱ میلیون یورو) درآمد صادراتی بین مارس ۲۰۲۵ و ژانویه ۲۰۲۶ ایجاد کرده است.

احیای ظرفیت صادرات ایران

حمله هوایی به کارخانه‌ای با این اندازه، بیش از نیروهای نظامی ضربه‌ای به زنجیره‌های تأمین، اشتغال صنعتی، صادرات و تولید است. فولادسازی ایران یکی از معدود بخش‌های اقتصاد ایران است که هنوز تحت تحریم‌ها وزن واقعی خود را حفظ کرده و تولید و صادرات و ارزآوری دارد. 

میزان کامل خسارت هنوز به طور مستقل مشخص نیست. آرگوس مدیا، سازمانی که بر بازارهای جهانی انرژی و کالا تمرکز دارد، گزارش داد که این حملات به تأسیسات ذخیره‌سازی و زیرساخت‌های برق در هر دو شرکت فولاد خوزستان و مبارکه آسیب رسانده است و گفت که انتظار می‌رود این حملات تولید و ظرفیت صادرات ایران را کاهش دهد.

وال استریت ژورنال گزارش داد که فولاد خوزستان عملیات خود را متوقف کرده است، در حالی که مبارکه با وجود آسیب‌ها همچنان فعال است.

ترامپ تهدید جدیدی را علیه سایت‌های انرژی ایران مطرح می‌کند

تولید فولاد نیز به شدت به تأمین مداوم برق وابسته است. اگر پست‌های برق، نیروگاه‌ها یا خطوط تولید مورد اصابت قرار گیرند، اثرات آن اغلب فراتر از واحدهای آسیب‌دیده مستقیم گسترش می‌یابد.

امید ایران به بهبود اقتصادی

یک اقتصاددان گفت: هر چه جنگ بیشتر ادامه یابد، سرمایه و منابع دولتی بیشتری به سمت درگیری و دور از مدیریت اقتصاد منحرف می‌شوند. اثرات عمیق‌تر ممکن است تنها پس از جنگ آشکارتر شوند.

ایران علاوه بر تحریم‌ها، تورم و سوءمدیریت، با خسارات جنگ نیز دست و پنجه نرم می‌کند. این منبع هشدار داد که اگر جنگ بدون تغییر سیاسی و با وجود تحریم‌ها پایان یابد، بسیاری از کارگران ماهر ممکن است کشور را ترک کنند و بهبود اقتصادی ایران را حتی دشوارتر کنند.

حملات آمریکا و اسرائیل میلیاردها دلار خسارت مستقیم وارد کرد

گزارش‌های مربوط به این حملات نشان می‌دهد که واحدهای تولید برق، بخش‌هایی از کارگاه‌های آهن و فولاد و خطوط تولید فولاد آلیاژی آسیب دیده‌اند.

خسارات مستقیم ممکن است در محدوده 5 تا 6 میلیارد دلار باشد، اما خسارت گسترده‌تر به اقتصاد ملی می‌تواند بسیار بیشتر باشد، زیرا این اختلال به ساخت و ساز، تولید و طیف وسیعی از بخش‌های پایین‌دستی گسترش می‌یابد.

این ارزیابی با اهمیت استراتژیک گسترده‌تر بخش متالورژی مطابقت دارد. 

وزارت خزانه‌داری ایالات متحده مدت‌هاست که فولاد ایران را به عنوان منبع اصلی درآمد دولت در نظر گرفته است. در سال ۲۰۲۰، نهادهای مرتبط با فولاد مبارکه را تحریم کرد و خاطرنشان ساخت که صنعت فلزات ایران میلیاردها دلار درآمد صادراتی ایجاد می‌کند.