کنترل قیمت ها همچنان عامل تضعیف سهام فولادی ها و صنایع معدنی است / آهن اسفنجی پایین تر از نرخ جهانی در بورس کالا فروخته‌ شد

گروه اقتصادی – نگاهی به وضعیت قیمت سهام صنایع فولادی، محصولات معدنی و ساختمانی و تحلیل سود و زیان آنها در ماه های دی، بهمن و اسفند 1404 نشان می دهد که در شرایط تورم بالای 45 درصد و دلار بالای 165 هزار تومان، آنچه باعث تضعیف سهام شرکت های فولادی، صنایع فلزی، صنایع ساختمانی، محصولات معدنی می شود، بخشنامه ها، قوانین و مقررات و دستورالعمل هایی است که به نوعی به کنترل قیمت منجر شده و باعث تضعیف وضعیت سهام شرکت های معدنی و فولادی می شود.

قیمت گذاری محصولات فولادی، محصولات ساختمانی و معدنی باعث می شود که سود شرکت های فولادی و صنایع معدنی کاهش یابد و سهام آنها را تضعیف کند و بازار سرمایه را تضعیف می کند. اما از سوی دیگر، به کاهش قیمت مسکن، و مصالح ساختمانی مانند میلگرد و پروفیل، منجر نشده و قیمت مسکن حتی بیش از رشد دلار، افزایش یافته و به نفع مردم نبوده بلکه رانت و فرصت بادآورده ای برای دلالان بوده است.

کارشناسان اقتصادی می گویند که بعد از موج های تورمی و رشد نقدینگی و حجم پول، قیمت همه کالاها با تاخیر و به تدریج بالا رفته و قیمت مسکن و مصالح ساختمانی، معمولا بیش از سایر کالاها و سرمایه گذاری ها و دارایی های سنتی بالا می رود و نه تنها این کنترل قیمت ها به نفع مردم و مصرف کننده تمام نمی شود بلکه عملا موجب رانت و فرصت بادآورده برای دلالان و فروشندگان مصالح ساختمانی و سازنده های مسکن می شود.

از این رو باید توجه داشت که قیمت گذاری ها باید منطقی باشد و نباید به تضعیف سهامداران فولاد، مردم و بازار سرمایه تمام شود.

آهن اسفنجی را پایین تر از نرخ جهانی فروخته ایم

برخی کارشناسان نیز با اعلام اینکه آهن اسفنجی را پایین تر از نرخ جهانی فروخته ایم و القایی ها نباید کل زنجیره را با چالش روبه رو کنند معتقدند: واحدهای ذوب القایی درحالی به تامین مواد اولیه خود معترضند که واحدهای احیا با وجود افزایش بسیار زیاد هزینه‌ها، آهن اسفنجی را پایین تر از نرخ جهانی در بستر بورس کالا فروخته‌اند و مشکلات بسیاری دارند از این رو واحدهای القایی نباید به دلیل مشکل فعلی خود، سایر بخش ها را با چالش مواجه کنند.

واحدهای احیا و تولیدکننده آهن اسفنجی دچار معضلات جدی هستند و از جمله مهمترین هزینه‌ها، افزایش هزینه‌های مربوط به آب، گاز، برق است. افزایش نزدیک 8 برابری قیمت گاز یا افزایش نجومی برق، هزینه‌های غیرقابل وصفی به واحدهای احیا تحمیل کرده است.

با وجود افزایش هزینه‌ها، قیمت آهن اسفنجی بریکت عرضه شده (ماده اولیه واحدهای ذوب القایی) در بورس به صورت میانگین در محدوده 9 هزار تومان و گاهاَ پایین تر از آن قرار دارد که نسبت به قیمت صادراتی 10 هزار تومان هنوز فاصله بسیار دارد.

کنترل قیمت ها باید اصلاح شود

در بازار محصولات فولادی، محصولات ساختمانی، محصولات معدنی که یکی از لوازم اصلی صنعت ساخت و ساز چه در ساختمان سازی و چه در کارهای عمرانی است، همواره  انتقادهای بسیاری از روند قیمت گذاری ها وجود داشته و عده ای از مشکلات قیمت گذاری، رشد قیمت ها، کنترل قیمت ها و ... انتقاد داشته اند.

برخی معتقدند که باید قیمت محصولات فولادی و معدنی و ساختمانی کنترل شود تا قیمت ها به نفع خانواده ها و مصرف کننده کاهش یابد. اما به هنگام اوج گرفتن تورم و قیمت مسکن، مشخص می شود که کنترل قیمت ها عملا به زیان فولادسازان، تولید کنندگان سیمان و گچ و آهک و سایر مصالح ساختمانی بوده است. عده ای از قیمت های ارزان بهره برده اند اما تولید خود را به قیمت گزاف به مردم فروخته اند.

براین اساس، نمی توان عملا قیمت فولاد و سایر محصولات معدنی و فلزی را برای بلندمدت کنترل کرد و انتظار داشت که قیمت مسکن نیز کاهش یابد. وقتی تورم و حجم پول افزایش می یابد دیریا زود قیمت مسکن و سایر محصولات را افزایش می دهد و لذا نباید با کنترل های مقطعی، عملا صنایع  را با زیان مواجه کرد.

آسیب زدن به بخشی از صنایع مانند فولادسازی ها و سود و رانت موجود برای برخی ساخت و سازها به دلیل گران شدن قیمت ساختمان همچنان ادامه دارد و مدیران فولاد سازی ها و نهادهای مرتبط با قیمت گذاری باید این روند را اصلاح کنند و اجازه زیان و خسارت بیشتر برای صنایع فولادی و محصولات معدنی را ندهند.

در این رابطه، بسیاری از نهادها، شرکت ها و فعالان بازار صنایع معدنی، نسبت به قیمت گذاری ها، قوانین و مقررات نامناسب موجود انتقاد دارند و خواستار اصلاح روند موجود هستند.

 آیا اعتراض واحدهای القایی فولاد منطقی است؟

اصلاح قواعد بازار آهن اسفنجی اعتراض واحدهای القایی را در پی داشته است.این در حالی است که وزارت صمت تعهدی برای اختصاص آهن اسفنجی به واحدهای القایی ندارد.

برخی کارشناسان معتقدند که واحدهای القایی پیش از این تعهد داده‌اند که برای تأمین مواد اولیه خود، از قراضه آهن استفاده کنند.اما قیمت‌گذاری دستوری و اختصاص آهن اسفنجی در سال‌های پیش باعث شکلگیری حاشیه سودی غیرواقعی برای واحدهای القایی شده بود. حال که مصوبه قیمتهای دستوری و سهمیه‌بندی‌های مواد اولیه فولاد توسط دیوان عدالت اداری ابطال شده است، واحدهای القایی دچار زیان شده‌اند.

چرا نوردکاران و پروفیل سازان نگران حذف سهمیه بندی ها هستند؟

افرادی که سال ها از ظرفیت های غیر واقعی ثبت شده در سامانه بهین یاب استفاده کرده و به خرید مواد اولیه سهمیه ای و ارزان مشغول بودند، از کنار رفتن بهین یاب ابراز نگرانی می کنند!

این افراد در ظاهر شعار موافقت با حذف قیمت گذاری دستوری می دهند، اما در مقابل از کشف قیمت ها در تقابل عرضه و تقاضا انتقاد دارند و اعلام می کنند که قیمت گذاری را حذف کنید اما به ما شمش فولاد ارزان بدهید!!

برخی افراد، طی چند سال اخیر مدام از گره زدن سفره مردم به دلار انتقاد کرده و در این حوزه از فولادسازان بزرگ کشور تا شمار زیادی از مسوولان، بورس و متولیان را زیر سوال برده اند. اما سوال این است که چرا میلگرد و پروفیل دو محصول اصلی تولیدی، رکورددار گرانی نهاده های ساختمانی است و با نرخ دلار همسویی کامل در گرانی قیمت ها دارد؟

عده ای در سناریوهای از پیش تعیین شده به نیروی کار ارزان، برق و گاز ارزان و وجود مافیا اشاره کرده اند تا ثابت کنند که فروش فولاد در کشور نباید براساس نرخ های جهانی باشند.  

گزارش رسمی مرکز آمار ایران در خصوص گرانی نهاده های ساختمانی نشان می دهد که با وجود برخی کنترل قیمت ها در نهاده های ساختمانی، عملا قیمت ساختمان بالا رفته و کمکی به کاهش قیمت مسکن نکرده است و در بازار دلالی و مصالح ساختمانی، قیمت ها سرسام آور بالا رفته و به زیان فولاد سازان، شرکت های معدنی و صنایع معدنی بوده است.