واکاوی عرفانی و جامعه شناختی معنای حب الوطن

به گزارش بولتن نیوز به نقل از فارس، دکتر محمدباقر تورنگ نوشت، عشق به #وطن فراتر از احساس، به عنوان #سرمایه_اجتماعی در پایداری حکمرانی نقش دارد. این یادداشت به تحلیل رابطه این عشق با امنیت از منظر عرفان و علوم انسانی می‌پردازد.

مبانی نظری عرفانی

در حکمت متعالیه، هستی واحد است. ملاصدرا در الاسفار الاربعه عشق به خدا را مستلزم عشق به آثار او می‌داند. سرزمین و جامعه مظاهر حق تعالی‌اند. #ابن_عربی در فتوحات مکیه نیز سعادت فردی را در گرو سعادت جمعی می‌بیند؛ بدین معنا که عشق به وطن، تجلی عشق به خلق و انگیزه خدمت است.

سرمایه اجتماعی و امنیت

امنیت پایدار اجتماعی است. بوردیو و کلمن در نظریه سرمایه اجتماعی معتقدند شبکه‌های اعتماد، هزینه‌ها را کاهش می‌دهند. عشق به جامعه «اعتماد عمومی» را تقویت می‌کند؛ عاملی که فوکویاما در اعتماد: فضایل اجتماعی را شرط ثبات سیاسی می‌داند.

مکانیسم تأثیر بر امنیت

این رابطه در سه سطح تحلیل می‌شود. در سطح روان‌شناختی، عشق به سرزمین «هویت ملی» شکل داده و در برابر تهدیدات مصون می‌کند. در سطح جامعه‌شناختی، امیل دورکیم در تقسیم کار اجتماعی همبستگی اجتماعی را مانع بی‌نظمی می‌داند؛ عشق عرفانی، قوی‌ترین نوع این همبستگی است. در سطح حکمرانی، رابرت پاتنام در دموکراسی و جوامع مدنی نشان می‌دهد مشارکت مدنی ناشی از تعلق، امنیت را تضمین می‌کند.

و نکته نهایی و ضروری اخر این هست که عشق به وطن یک ضرورت ساختاری برای امنیت است. عرفان اسلامی با تبیین وحدت هستی بنیان فکری را فراهم کرده و جامعه‌شناسی سیاسی، اثرات آن را در قالب افزایش سرمایه اجتماعی و همبستگی تبیین می‌کند. ان شاالله با رعایت این راهبردها ؛ هر روز شاهد بیشتر شدن این روحیه و درک در جامعه باشیم.