نقش رهبری در مدیریت بحران ها

الف‌- تقویت هم گرایی بین نیروهای انقلاب و قوای مسلح‌:

همان‌گونه که قبلاً اشاره شد، بعد از پیروزی انقلاب اسلامی تلاش وسیعی که بعضاً خیرخواهانه هم می‌نمود، صورت گرفت تا ارتش از ساختار نظامی - دفاعی جمهوری اسلامی بکلی حذف شود؛ امّا این مسأله با مخالفت صریح و قاطع امام راحل مواجه گردید.

امام خمینی معتقد بودند که ارتش به‌عنوان یکی از مهم‌ترین بازوان نظام جمهوری اسلامی و حافظ استقلال و تمامیت ارضی، بایستی با تمام قوت در کنار سایر نهادهای نظامی انقلاب به فعالیت خود ادامه دهد. لکن وجود برخی از سوء تفاهمات زمینه را برای اقدامات تفرقه افکنانه دشمن فراهم کرد که این تلاش‌ها با توجه به تحرّکات عناصر فاسدی که از رژیم گذشته، همچنان در رده‌های مختلف ارتش باقی مانده بودند و شروع جنگ تحمیلی مجال تصفیه کامل آن‌ها را به نظام اسلامی نداده بود، بعضاً با توفیقاتی نیز همراه بود.

از برجسته‌ترین این موارد، بدبینی حاکم بین نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و نیروهای مسلح مردمی نسبت به عملکرد نامناسب ارتش تحت اشراف بنی صدر خائن بود که خوشبختانه این مسأله، پس از عزل بنی صدر از فرماندهی کل قوا و در پی آن، تصفیه عناصر فاسد و خائن از قسمت‌های مختلف ارتش، حل شد. پس از آن سپاه و ارتش به‌عنوان دو بازوی قدرتمند انقلاب اسلامی، تا پایان جنگ آن گونه که آرزوی امام و خواست قانون اساسی جمهوری اسلامی بود، در کنار یکدیگر به پاسداری از نظام جمهوری اسلامی، استقلال و تمامیت ارضی پرداختند.

زمزمه مجدد انحلال ارتش یا ادغام این دو نیرو در یکدیگر، پس از قبول قطعنامه 598 بار دیگر سوء تفاهمات و ناهمدلی بین این دو نیروی مؤثر انقلاب را تشدید کرد. این مسأله می‌توانست با توجه به راهبرد کلی دشمن در ایجاد تنش و اختلاف بین نیروهای انقلاب، بویژه نهادهای نظامی، برای موجودیت نظام جمهوری اسلامی بسیار مخاطره‌آمیز باشد. از این رو مقام معظم رهبری، همچون رهبر فقید انقلاب ضمن تأکید بر ابقا ی ارتش جمهوری اسلامی و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به طور مستقل، خواستار تقویت روح تفاهم و همدلی و کنار گذاشتن بدبینی و تنافر بین این دو نیروی نظامی شدند.

مقام معظم رهبری در یکی از سخنان خود، خطاب به فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی می‌فرماید:

«تا آنجا که می‌توانید سعی کنید حالت عدم تفاهم و روحیه تنافری که بین این دو سازمان نظامی ارتش و سپاه هست، از بین ببرید. شما دیدید که چقدر امام (رضوان الله تعالی علیه) روی این مسأله تکیه می‌کردند. ایشان روی وحدت و تفاهم و محبت - بخصوص بین سپاه و ارتش - بسیار تأکید می‌کردند و من خیال می‌کنم که لازمه وفاداری به آن بزرگوار این است که سعی کنید این روحیه تنافر را یک‌جانبه از طرف خود مرتفع کنید و آن را به روحیه محبت تبدیل سازید. چنان‌چه محبت باشد، کارایی به حد کمال خواهد رسید و اگر محبت نباشد و تنافر جای آن را بگیرد، کارایی وجود نخواهد داشت. شما در سطوح بالا هستید و حرفتان در جمع کثیری از برادران سپاه نفوذ دارد. خدای متعال به شما کمک خواهد کرد. چون برادران خوبی هستید و حقّاً و انصافاً مظهر فداکاری و صفا و صدق برای انقلابید و این را در سخت‌ترین جاها و مراکز نشان دادید و به منصه ظهور درآوردید. حقیقتاً میدان امتحانی به این عظمت، کم‌تر وجود داشته است». (1)

مقام معظم رهبری با اعتقاد بر این که حفظ رابطه برادری و محبت بین این دو نیرو سرمایه‌ای فناناپذیر برای حراست از انقلاب اسلامی است، از آن‌ها می‌خواهد تا روابط صمیمانه بین خود را افزایش دهند و با رفع کاستی‌های یکدیگر در تقویت خود بکوشند. در یکی دیگر سخنان رهبری می‌خوانیم:«ارتش فکر نکند که چون سپاه پاسداران برادران خوبی هستند و جنگ هم که تمام شد، پس از این، دیگر فقط سازمان او مطرح است. نمی‌گویم شما برادران ارتشی این فکر را می‌کنید؛ من شاهد همکاری‌ها و علاقه‌مندی‌های شما بوده‌ام و در جبهه جنگ و بیرون از جنگ هم بوده‌ام. اما نباید از این که در گوشه و کنار کسانی این فکر را ترویج کنند و دشمن هم به آن‌ها کمک کند غافل بود. از طرف دیگر سپاه هم نباید فکر کند که چون این همه عملیات موفق و پیروز انجام داده است، دیگر هیچ چیز کم و کسر ندارد و لزومی هم ندارد که حتماً ارتش در کنارش باشد، خیر. ارتش یک سرمایه و ذخیره و اندوخته برای این ملت است. هیچ کس به دست خودش اندوخته خویش را از بین نمی‌برد...

این دو سازمان باید صمیمانه با هم کار کنند. اگر صمیمیت نباشد، طرف مقابل آن را زود می‌فهمد. نباید به زبان بگوییم بله این گونه است، اما در باطن صمیمیت نباشد، باید بدانیم خدای متعال چنین قرار داده است که بی‌صمیمیتی زود فهمیده می‌شود... اگر یک مجموعه نسبت به مجموعه همجوار خود صمیمیت نداشته باشد، زود آشکار خواهد شد و در عمل تناقض‌ها و درگیری‌ها و اصطکاک‌ها پدیدار خواهند گردید... دو سازمان باید نسبت به هم صحبت و برادری داشته باشند و به هم کمک کنند و هدف را بالاتر از اهداف سازمانی قرار بدهند».‌(2)

پی‌نوشت‌:

1. مقام معظم رهبری، 19 تیر 1368.

2. مقام معظم رهبری، 5 مرداد 1368.

محمد تقی کرامتی

منبع : هفته نامه پرتو سخن شماره 619

ادامه دارد.........