افزایش قیمت بنزین حتمی است + تحلیل

بولتن نیوز : محمد رویانیان رئیس ستاد مدیریت سوخت و حمل و نقل کشور، در حاشیه جلسه علنی امروز مجلس در خصوص افزایش قیمت حامل های انرژی از جمله بنزین به خبرنگار ما گفت: مردم نگران نباشند چرا که ملاک دولت در افزایش قیمت ها مصالح مردم و مملکت است.

وی افزود : محال است دولت تصمیمی بگیرد تا مردم در سختی قرار بگیرند.

رئیس ستاد مدیریت سوخت و حمل و نقل کشور با اشاره به اخبار مبنی بر بنزین 2000 تومانی یا 1500 تومانی در سال جاری گفت: این اعداد و ارقام غیر واقعی است و دولت و مجلس در یک هماهنگی میزان افزایش قیمت بنزین را تعیین می کنند.

رویانیان اضافه کرد: مردم باید به دولت اعتماد داشته باشند و بدانند که این نظام و دولت متعلق به خود مردم است.

رویانیان تاکید کرد: در سال جاری ما افزایش قیمت بنزین و حامل های انرژی را خواهیم داشت اما بعد از تعیین قیمت به اطلاع مردم خواهد رسید. البته این افزایش قیمت را خواهیم داشت چرا که بر اساس مصوبه مجلس هر سال باید 20 درصد قیمت حامل های انرژی اضافه شود.

این سخنان رویانیان در حالی است که اگر چه در کشورهای اروپایی و توسعه یافته، مردم برای خرید بنزین قیمت بالایی را پرداخت می کنند، اما در مقابل، این قیمت با توجه به درآمد سرانه ایشان، رقم معقولی به نظر می رسد. به عبارت دیگر، صرفا بررسی قیمت نمی تواند ملاک مناسبی برای ارزانی یا گرانی بنزین در یک نقطه باشد.

برای مثال و برابر آمارهای مربوط به سالهای 2009 و 2010 اگرچه قیمت هر لیتر بنزین در کشوری مثل هلند ۲٫۰۹ دلار است، اما هزار لیتر در سال برای یک هلندی، تنها ۵٫۳ درصد از سرانه وی را هزینه می کند. در مقابل، در کشوری مثل ترکیه با قیمت بنزین مشابه هلند، یعنی ۲٫۳۲ دلار برای هر لیتر مردم برای خرید همان اندازه بنزین درسال باید چیزی حدود ۲۰٫۷ درآمد خود را هزینه کنند.

بررس آمارها در همین سال نشان می دهد که ظاهرا، قیمت بنزین در زامبیا از پرتغال ارزان تر است، چراکه مردم پرتغال، بنزین را به قیمت هر لیتر ۱٫۸۹ دلار و مردم زامبیا، هر لیتر بنزین را به قیمت ۱٫۴۹ دلار خریداری می کنند. اما این قیمت ها (در مصرف میانگین یعنی سالانه هزار لیتر) به ترتیب در پرتغال حدود ۸٫۶ درآمد سرانه مردم و در زامبیا، همین میزان بنزین برابر ۹۹٫۳ درصد از درآمد سرانه یک شهروند این کشور است! حال با این مقدمه به سراغ وضعیت قیمت بنزین در ۸۰ کشور جهان می رویم.

در واقع باید گفت که اگرچه قیمت بنزین در کشورهای توسعه یافته بالاتر از کشورهای در حال توسعه و یا عقب مانده است، اما این قیمت در واقع متناسب با در آمد سرانه آنهاست. به طوری که با وجود اختلاف بسیار زیاد در قیمت بنزین، در اکثر این کشور ها، قیمت بنزین درصد مشخصی از درآمد سرانه مردم این کشورها را به خود اختصاص داده است.

آمارهای سالهای 2009 و 2010 مربوط به درامد سرانه و بهای بنزین در کشورهایی مثل بلژیک، فرانسه، بریتانیا، اسپانیا، سوئیس، سوئد، ژاپن، اتریش، نروژ و… نشان دهنده آن است که بهایی که مردم باید برای ـ حجم مشخصی از ـ بنزین بپردازند، از ۴ تا ۶ درصد درآمد سرانه آنها را به خود اختصاص داده است.

حتی در کشورهایی مثل کانادا، استرالیا یا ایالات متحده آمریکا، این حجم بین ۱٫۵ تا ۲٫۹ درصد است. یعنی در این کشورها، به رقم درآمد سرانه بالا، بنزین به ارزش خیلی کمتر از ایران نیز به فروش می رسد و دقیقا به همین دلیل است که در سالهای مورد بررسی در فوق در بین ده کشور اول جهان که بنزین نسبت به درآمد سرانه آنها قیمت بالایی دارد با نام کشورهایی مانند  زامبیا، موزامبیک، هاییتی، هند، مالدیو، کره شمالی، نیکاراگوئه، پاکستان، یمن و ویتنام برخورد می کنیم.

همچنین در این دوره زمانی اگر قدرت خرید مردم(بر اساس درآمد سرانه) در مقایسه با قیمت هر لیتر بنزین و متوسط مصرف سالانه(برابر هزار لیتر) مورد توجه قرار بگیرد، در این صورت، ده کشور ارزان قیمت بنزین به ترتیب عبارتند از: ونزوئلا، قطر، کویت، بحرین، برنوئی، عربستان، عمان، ایالات متحده امریکا، ، لوگزامبورگ، کانادا، استرالیا، نیوزلند و الجزایر.

جایگاه ایران

اگر در آمد سرانه را برای هر ایرانی ۱۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان و قیمت بنزین را در هر لیتر ۴۰۰ تومان در نظر بگیریم، بنا براین، جایگاه ایران، جایگاه زیاد بدی در بین دیگر کشورهای جهان  نیست.

البته فراموش نکنید، در اینجا متوسط درامد سالانه برای هر فرد ۱۲ میلیون و ۹۰۰ هزار تومان در نظر گرفته شده است و اگر در آمد شما سالانه کمتر از این میزان است، باید به دنبال چرایی عدم توزیع صحیح ثروت در جامعه بگردید و از طرف دیگر، اگر درآمد شما سالانه نصف این میزان باشد، به تبع آن، شما سالانه سهم بیشتری برای خرید بنزین از درآمدتان پرداخت می کنید.

امیدواریم در صورت افزایش قیمت بنزین به بیش از 800 تومان، یا درآمد سرانه مردم آنقدر بالا باشد که این امر راتوجیه پذیر نماید، یا جاده هایی استاندارد و خودرو هایی با مصرف 2 تا 3 لیتر در هر 100 کیلومتر در اختیار مردم قرار گیرد که بتوانند هزینه های مصرف سوخت خود را مدیریت کنند و .....!