جناب فاضلی، مراقب باشید از بام انتقاد به دام عناد نیافتید

گروه سیاسی: مفهوم هویت، کیستی و یا چیستی آن یکی از مفاهیم غامضی است که در بخش های مختلف ملی، دینی، سیاسی، اجتماعی و معرفتی دارای تعاریف متفاوتی است. وجه مشترک ساختار و بافتار هویت در انواع و اشکال مختلف آن دربرگیرنده اجتماعاتی است که بر پایه و بنیاد آن به حشر و نشر و تعامل می پردازند. با این حال فارغ از تعریف و تحلیل انواع هویت و شاخص های متراتب بر آن، آنچه مفهوم هویت را به یک شاخصه جهانی تبدیل کرده است مبانی و مبادی آن در عرصه ملی است. بطوریکه می توان پیچیدگی های تعریفی و تبیینی در عرصه شناساندن هویت و گزاره های مرتبط با آن را با مفهوم ملیت همسو و همتراز دانست.

به گزارش بولتن نیوز، آنچه در ذیل هویت ملی قابل توجه می باشد این است که در روند رویکردهای هویت بخشی عمدتاً تضادهای هویتی در قالب هویت های فرهنگی – مذهبی – اجتماعی - سیاسی و حتی هویت های فروملی در ابعاد مختلف پدیدار می شوند. این مسئله و معضل هویتی، نه تنها مختص به جامعه ایران نیست بلکه در عمده جوامع می توان به وضوح آن را دید. از این رو نمی توان از چالش مذکور به عنوان یک کاربست تحلیلی جهت تاختن به شرایط هویتی و بسترهای ظهور هویت های مختلف در مبانی ساختاری در ایران تاخت. چونکه وجه تمایز مذکور تنها به این مورد محدود نمی شود و به علاوه اینکه در گذار تحلیل از منظر مذکور فرضیات و نظریات علمی نمی تواند مقدم بر واقعیات تاریخی باشند.

از جمله افرادی که در این عرصه با استعانت و استمداد از نظریات علمی درصدد چالش آفرینی در حوزه هویتی با طرح دوگانه سنت و مدرنیته و شالوده شکنی آنها جهت رسیدن به مقصد تضاد هویتی است«محمد فاضلی» می باشد. در واقع مطلع و مدخل طرح گزاره هویت و استفاده از مفاهیمی چون چندپارگی اجتماعی در این باره از سوی نامبرده، با اهداف و غرایض سیاسی انجام می گیرد. به بیان جامع تر اینکه اگر مبداً، طرح تضادهای هویتی است مقصد تحلیل وی، هجمه وارد کردن بر ساختار سیاسی حاکم می باشد. بنوعی که فاضلی تعارضات موجود در حوزه سیاسی – اجتماعی را ماحصل شیوه حکمرانی - حاکمیت و استیلای آن بر ساختارها می داند که نه تنها ناظر و عامل و آمر بر تضاد آفرینی است بلکه قائل و قادر به انتخاب میان دو گانه سنت و مدرنیته نیز نمی باشد. فاضلی در این باره در یک فایل تصویری در صفحه اینستاگرام جرعه می گوید«حکومت در ایران دچار چندپارگی اجتماعی است و بزرگترین چندپارگی اجتماعی که گریبانگیر حکومت است چندپارگی سنت و مدرنیته است»؛ وی در ادامه مدعی است«روی در روی هم قرار گرفتن عناصر فوق باعث شده ایران درگیر نوعی هویت چندگانه باشد و اجازه شکل گرفتن هویت یگانه به کشور داده نمی شود. فاضلی این دو نیرو را که سنت و تجدد نامیده، معتقد است جمهوری اسلامی باید یکی از آنها را برگزیده و برای شکل هویت یگانه در کشور از آنها بهره بگیرد... جمهوری اسلامی و حکومت های ایران پس از دوره مدرنیته، گسست ها و چندپارگی های فرهنگی و اجتماعی درون خود را به درون جامعه سرریز کرده و در نتیجه مشکلات حکومت به جامعه تسری پیدا می کند».

در ارتباط با مطالب ذکر شده از سوی آقای فاضلی باید نکاتی را یادآور شد 1- کشاکش سنت ومدرنیته یا بقول ایشان سنت و تجدد کشاکش هویت هاست؛ در واقع ساختار و حاکمیت ها نماینده یک هویت غالب و هژمون پذیرفته شده ملی با شاخص مسالمتی هستند که در شکل گفتمان سیاسی ظهور و بروز پیدا می کنند. 2- آنچه شما از آن به عنوان نقیصه هویتی و تأثیر آن در حوزه سیاسی و اجتماعی یاد می کنید شاخص عمده کشورها در حوزه های مختلف منطقه ای از اروپا تا آسیا و آفریقا و خاورمیانه و ... می باشد وتنها مختص به ایران نیست؛ پس یک تجربه و واقعیت فراگیر و جهانشمول است 3- آقای فاضلی نباید فراموش کرد این فرآورده های هویتی و عینیت یافتگی آنها در قالب سوژه ها و ابژه ها هستند که ماهیت حکومت ها را شکل می دهند نه برعکس آن. 4- آقای فاضلی طرح مسئله مذکور از سوی شما نه تنها بار سیاسی دارد بلکه دارای تهدیدات امنیتی نیز هست. در واقع پردازش شاخص های هویتی و الصاق آن به مفاهیم سیاسی – اجتماعی و استفاده از واژه چندپارگی در این راستا اگرچه در عرصه علمی امری عادی تلقی می شود اما اشاره به آنها در فضای مجازی و در یک پیام رسان عمومی می تواند هزینه های انگیزشی با ویژگی های امنیتی را بر کشور تحمیل کند.

خلاصه کلام اینکه، بحران سازی هویتی و پیوست آن به شاخص های حکومتداری دارای پیش فرض ها و مفروضاتی است که پیش از پردازش آنها نباید به یکباره بر کرسی پیشداوری نشست و حکم صادر کرد. در واقع این رویه نه تنها منافی اصول و قواعد علمی است بلکه مصدر انتقاد را نیز به یغما خواهد برد و شکل و شمایل دیگری به آن خواهد بخشید. پس مراقب باشیم از بام انتقاد به دام عناد و دشمن پروری نیافتیم.