کد خبر: ۶۸۱۸۷۱
تاریخ انتشار:

دختر ۱۱ ساله عروس می‌شود!

مطالبی از معامله شدن یک دختر ۱۱ ساله در اهواز به عنوان فصلیه منتشر شده است.

به گزارش بولتن نیوز، فعالان اجتماعی و فعالان حقوق زنان در اهواز با انتشار مطالبی از توافق های قبیله‌ای برای دادن یک دختر ۱۱ ساله به عنوان فصلیه و خون‌بس در شهر اهواز خبر داده و نسبت به آن اعتراض کردند. این در حالیست که پرونده ثبت آیین «فصل و خون‌بس» در میراث معنوی کشور، که با مخالفت‌های گسترده روبرو شده بود، هنوز به طور کامل بسته نشده است. از سوی دیگر این اتفاق ادعای موافقان ثبت آیین فصل و خون‌بس مبنی بر منسوخ شدن آن در جامعه را رد می‌کند.

«فصل» و «خون‌بس» در واقع نوعی دیه عشایری برای رفع نزاع‌های فردی و جنگ‌های طایفه‌ای است که بر اساس آن در صورت وقوع قتل، هتک ناموس، ضرب و جرح و هر گونه انحراف و کج روی‌های اهالی با پادرمیانی ریش سفیدان و بزرگان طایفه به حل آن مبادرت می‌ورزند. برای پایان دادن به دعوای خونین میان دو قوم، زنی از طایفه قاتل به طایفه مقتول داده می‌شود که عرب‌ها به آن زن «فصلیه» می‌گویند و در سایر اقوام نیز «خون‌بس» نامیده می‌شود. حالا خبر رسیده که این سنت تقبیح شده، دوباره سربرآورده و یک دختر ۱۱ ساله، در یکی از مناطق حاشیه شهر اهواز، قربانی جدید آن است.

یکی از بستگان این دختر ۱۱ ساله گفت: «ماجرا از ازدواج برادر این دختر با زنی از طایفه دیگر آغاز شد، سه روز بعد از ازدواج، پسرعمو‌های عروس تحت عنوان «نهوه» نسبت به این وصلت اعتراض می‌کنند و منزل خانواده داماد را به رگبار می‌بندند. بعد از آن، طایفه داماد واسطه‌هایی برای مذاکره با طرف مقابل (طایفه عروس) می‌فرستد و بعد از مهلت ۱۶ روزه (در دو مقطع) نشست‌هایی با حضور شیوخ و بزرگان برگزار می‌کنند. در این جلسات طایفه عروس مطالبه ۳ میلیارد ریال جریمه مالی و دادن دختری به عنوان فصلیه می‌کنند.

طبق سنت نهوه، پسرعمو‌های یک دختر برای خود حق تصمیم گیری درباره ازدواج آن دختر قائل هستند و می‌توانند از ازدواج دختر با یک فرد از طایفه دیگر ممانعت و به اصطلاح آن را نهی کنند.

او افزود: در نشست بعد، عموزاده‌های عروس از گرفتن جریمه مالی صرف نظر کرده، اما برای گرفتن دختری به عنوان فصلیه اصرار می‌ورزند، طبق خواسته عموزاده‌ها، این دختر ۱۱ ساله قرار است بعد از اربعین حسینی به ازدواج مردی از طایفه مقابل درآید، این در حالیست که خانواده دختر به شدت با فصلیه مخالفت و از آن امتناع کردند، اما در نهایت به دلیل تصمیم گیری قبیله‌ای و از ترس بروز تبعات و مشکلات یا کشته شدن فردی از طایفه، به آن رضایت می‌دهند.

این فرد تصریح کرد: شیخ طایفه عروس با فصلیه گرفتن مخالفت کرده، اما عموزاده‌ها حرف شیخ طایفه خود را نپذیرفتند و همچنان بر گرفتن فصلیه پافشاری می‌کنند. در حال حاضر شیوخ دو طایفه و برخی طوایف دیگر به این مساله ورود کرده و خواستار حل آن و پایان فسخ قرار فصلیه و جایگزین کردن آن با جریمه مالی هستند.

پایان دادن به سنت فصلیه
این فعال اجتماعی خواستار پایان دادن به سنت فصلیه شد و گفت: باید خودمان را به جای دختران فصلیه بگذاریم، دختران فصلیه قربانی این رسم غلط هستند و این رسم، غیرانسانی و ظالمانه و جرم است و باید از جامعه حذف شود.

دخترانی که به صورت «فصلیه» ازدواج می‌کنند در واقع قربانی خطای مردان طایفه می‌شوند. آنها به شدت زیر فشار روحی و تحقیر قرار دارند و مرتبه اجتماعی‌شان در عشیره بسیار پایین است.

زینب محمداوی دبیر کارگروه فرهنگی موسسه مردم نهاد آوای زنان ریحانه اهواز گفت: چهار روز است که از سوی یکی از مردان طایفه دختر، از تصمیم گیری قبیله‌ای برای دادن این دختر ۱۱ ساله به عنوان فصلیه و برای پایان دادن به اختلاف این دو طایفه مطلع شدیم و در این روز‌ها از هر دو طایفه مساله را پیگیری کردیم.

موسسه مردم نهاد «آوای زنان ریحانه اهواز» به عنوان تنها تشکل مردمی ثبت شده حوزه زنان در خوزستان، ۲۸ تیر ماه ۹۹ در نامه‌ای به حجت الاسلام رییسی رییس قوه قضاییه، خواستار توقف روند ثبت پرونده «فصل و خون‌بس» شده که از سوی رییس دادگستری شوش مطرح شده بود، اما با وجود وعده شفاهی برای ملغی شدن این پرونده، هنوز به صورت رسمی پاسخی منتشر نشده است.

محمداوی افزود: بر اساس شنیده‌ها این دختر ۱۱ ساله، خواهر یا دختر عموی مردی است که زنی از طایفه دیگر را خواستگاری کرده، اما پسرعمو‌های این زن به اسم «نهوة» نسبت به این ازدواج اعتراض و از آن ممانعت کرده اند، ولی به رغم این مخالفت ازدواج مزبور صورت گرفته است. بعد از مطالبه فصلیه از سوی خانواده عروس، این دختر ۱۱ ساله برای این امر پیشنهاد می‌شود که با توجه به مخالفت خانواده دختر، مساله افشا شده است.

او ادامه داد: در گذشته خانواده طایفه مقابل، صبر می‌کردند تا دختر بزرگتر شود و به سن ازدواج برسد، اما این طایفه نپذیرفتند و در روز‌های نزدیک می‌خواهند این ازدواج سر بگیرد و دختر ۱۱ ساله را ببرند، طبق اطلاعاتی که تاکنون به ما رسیده، شیوخ و بزرگان هر دو طایفه با دادن فصلیه مخالفت کرده‌اند و خانواده دختر نیز تا ۱۰ میلیارد ریال را به عنوان جریمه مالی برای جایگزینی فصلیه پیشنهاد داده‌اند، اما طرف مقابل آن را نپذیرفته و بر گرفتن فصلیه اصرار دارند.

محمداوی تصریح کرد: «فصلیه» رسم بسیار زشت و زننده، غیرانسانی و غیرقانونی و غیرشرعی است و در این مورد با توجه به اینکه دختر ۱۱ سال دارد، نیز مصداق کودک همسری است، چگونه می‌شود به جای یک کودک که چیزی از اختیار نمی‌داند تصمیم گیری کرد؟ ازدواج یک مساله شخصی است و حتی اگر هم قرار به عهده گرفتن تبعات یک ازدواج باشد، این دختر ۱۱ ساله نباید تاوان خطای دیگران را بدهد، زیرا طبق آیات قرآن هیچکس نباید به جای دیگری مجازات شود.

این فعال حوزه زنان گفت: بر اساس پیگیری‌هایی که داشتیم مشخص شده است که تلاش و وساطت بزرگان و شیوخ طوایف برای حل شدن این مشکل و لغو فصلیه، تاکنون موفق نبوده است و برای اعتراض به پرونده ثبت فصل و خون بس، اعتراض های بسیاری به ما شد که این رسم منسوخ شده و نباید بیش از اندازه به آن پرداخته شود، اکنون نیز انتقادات بسیاری کرده‌اند که انتشار این خبر در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی ممکن است به لجبازی طایفه مقابل منجر شود و تلاش‌ها برای لغو شدن فصلیه به ثمر ننشیند.

دبیر کارگروه فرهنگی موسسه مردم نهاد آوای زنان ریحانه اهواز گفت: اما ما معتقد هستیم این مساله باید منتشر و قبح آن بیش از پیش مشخص شود، زیرا زنان در مضیف و گعده‌های شیوخ و قبایل هیچ جایی ندارند که بتوانند صدای اعتراض خود را برسانند و همه تصمیمات پشت در‌های بسته گرفته می‌شود، بنابراین اصرار داریم که همه زن‌ها نسبت به این سنت در شبکه‌های اجتماعی اعتراض خود را بیان کنند و نگذارند این دختر ۱۱ ساله در سکوت قربانی رسوم غلط شود.

او اظهار داشت: رسم فصلیه حدود ۴۰ سال است از قوانین طوایف عرب برداشته شده و اکنون از نظر عشایر حتی مطرح کردن آن قبح دارد، به همین دلیل ما می‌گوییم منسوخ شده، اما ممکن است در روستا‌های دورافتاده این رسم همچنان اجرا شود و کسی از آن مطلع نباشد، البته در این مورد شاهد وقوع آن در شهر اهواز هستیم.

محمداوی افزود: این اتفاق حتی مغایر عرف رسوم «فصلیه» و «نهوه» بوده و مشابهی نداشته، زیرا طبق عرف عشایر، رسم فصلیه در زمان وقوع قتل و ریختن خون استفاده می‌شود و نهوه نیز با جریمه مالی حل می‌شود، مساله دیگر این بود که در این مورد به حرف شیوخ و بزرگان هم اعتنایی نشده، این در حالیست که در گذشته مواردی بوده که بخاطر بزرگان و یا سادات، حتی حکم قصاص هم بخشیده شده است.

دبیر کارگروه فرهنگی موسسه مردم نهاد آوای زنان ریحانه اهواز به تلاش فعالان اجتماعی برای مخالفت با رسم فصلیه و برچیدن آن اشاره کرد و گفت: بعد از اطلاع از ماجرا دنبال شفاف سازی بیشتر بودیم به همین دلیل خبر و نام طوایف را در صفحه اینستاگرام موسسه منتشر کردیم تا نخبگان هر دو طایفه به مساله ورود کنند، اکنون گروهی با حضور فعالان اجتماعی و شیوخ و بزرگان طوایف و وکلا تشکیل دادیم، اما خانواده دختر که امید دارند تلاش‌های شیوخ نتیجه بدهند با ورود افراد دیگر به مساله مخالفت کرده‌اند و ما به خواسته آنها احترام می‌گذاریم، همچنین اجازه نداده‌اند که وکلا بر اساس قانون مساله کودک همسری را مطرح کنند، زیرا معتقد هستند که امکان حل مساله از مجرای طایفه‌ای موثرتر است.

محمداوی خواستار موضع گیری و اعتراض همه نخبگان و فرهیختگان عرب نسبت به این اتفاق شد و گفت: در این ماجرا هنوز نتوانستیم اسم کوچک و آدرس دقیق خانه دختر ۱۱ ساله را پیدا کنیم، زیرا واسطه‌ها نگران بودند با ورود افراد دیگر به مساله، حل آن دشوارتر شود از سوی دیگر انتظار داشتیم که زنان هر دو طایفه به کمپین مخالفان بپیوندند و درباره این مساله اطلاع رسانی و آن را محکوم کنند، اما این انتظار ما هم برآورده نشد.

زنگ خطر بازگشت سنت‌های کهنه

نوال نزاری حقوقدان نیز گفت: سنت فصلیه که بسیاری می‌گفتند منسوخ شده، با فصلیه شدن این دختر ۱۱ ساله مشخص شده که هنوز وجود دارد، در مورد نهوه نیز حدود ۱۵ سال پرونده‌ای نداشتم، فصلیه شدن دختر ۱۱ ساله مصداق کودک همسری است، از سوی دیگر فصلیه بر اساس شرع حرام است، زیرا شرع می‌گوید اگر رضایت در ازدواج نباشد، آن ازدواج باطل است، بنابراین با توجه به اینکه عشایر اعتقادات مذهبی قوی دارند، باید قانون و شرع را برای مردم روشن و این مساله را تبیین کرد که رفتار خلاف شرع، در واقع مخالفت با امر خداست.

نزاری تاکید کرد: یکی از مهمترین نقش‌ها در این زمینه را روحانیون برعهده دارند، وظیفه روحانیان منحصر به خطابه بر منبر‌های روضه خوانی در زمان محرم نیست بلکه با توجه به جایگاه آنها و حرف شنوی که مردم و بخصوص عشایر از خطیبان دارند، باید این سنت‌های غلط را در سخنرانی‌های خود تشریح و با آن مقابله کنند.

این حقوقدان با بیان اینکه این سنت‌ها ناشی از زندگی قبیله‌ای است و تنها به عشایر خوزستان محدود نمی‌شود و در سایر نقاط کشور و دنیا نیز اتفاق می‌افتد، اظهار داشت: وظیفه رسانه‌ها به ویژه صدا و سیما این است که در این زمینه فرهنگسازی و برنامه سازی کنند، زیرا حتی در روستا‌های دورافتاده نیز مردم تلویزیون تماشا می‌کنند.

او گفت: لایحه مقابله با کودک همسری چند سال است که در مجلس مانده و تصویب نشده است، همچنین فصلیه طبق لایحه منع خشونت علیه زنان جرم محسوب می‌شود، اما این لایحه نیز با وجود دعوت از وکلا و نخبگان برای جمع آوری مطالب و اظهارنظر‌ها هنوز بی‌نتیجه مانده است، که تصویب این قانون‌ها می‌تواند به اجرای حقوق زنان تا حدودی کمک کند.

منبع: باشگاه خبرنگاران جوان

شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.

bultannews@gmail.com

نظر شما

آخرین اخبار

پربازدید ها

پربحث ترین عناوین