ويتامين «ث»، موجب افزايش جذب آهن

دكتر ناصر كلانتري در گفت‌وگو با خبرنگار بهداشت و درمان ايسنا با بيان اينكه كم‌خوني دلايل متعددي دارد، افزود: بخش عمده‌اي از افراد مبتلا به كم خوني، دچار كم خوني تغذيه‌اي ناشي از فقر آهن هستند.

وي با بيان اينكه كم خوني در برخي گروه‌هاي سني نظير كودكان و نوجوانان بيشتر مشاهده مي‌شود، گفت: برخي افراد نيز در شرايط فيزيولوژيك ويژه، نياز بيشتري به آهن پيدا مي‌كنند. به عنوان مثال اغلب زنان در ايام قاعدگي به دليل دفع بالاي آهن، در دوران بارداري به علت نيازجنين به آهن در حين رشد و همچنين در دوران شيردهي دچار كم خوني مي‌شوند.

كلانتري ادامه داد: كودكان و نوجوانان به اين خاطر كه در سن رشد قرار دارند، نياز بيشتري به آهن مي‌يابند.

دبير انجمن علمي تغذيه با شير مادر با اشاره به اينكه سابق براين تصور مي‌شد تنها دختران نوجوان به علت روبرو شدن با مسائل دوره بلوغ نيازمضاعفي به خون مي‌يابند، اظهار كرد: اما اكنون طي تحقيقاتي مشخص شده كه بدن پسران نوجوان نيز به منظور عضله سازي به دريافت بيشتر آهن احتياج پيدا مي‌كند.

اين متخصص تغذيه ضمن بيان اينكه اشخاصي در معرض ابتلا به كم خوني آهن قرار مي‌گيرند كه تغذيه مناسب نداشته باشند، اظهار كرد: هر فرد سالم بايد تركيبي از مواد غذايي مختلف چون نان، غلات، ميوه‌ها و سبزي‌ها، لبنيات، گوشت، حبوبات و مغزها را در سبد غذايي خود قرار دهد.

وي افزود: همچنين افرادي كه از منابع حيواني كمتراستفاده كنند، در معرض ابتلا به كم خوني تغذيه‌اي قرار مي‌گيرند. گياهخواران از جمله افرادي هستند كه احتمال ابتلا به كم خوني در آن‌ها به علت بهره كم ازمنابع تغذيه‌اي حيواني بالاست.

كلانتري درباره اين‌كه آيا از جايگزين‌هاي گياهي نمي‌توان براي جبران اين كمبود بهره جست، عنوان كرد: منابع گياهي، جايگزين‌هاي مناسبي نيستند. زيرا بالاترين ميزان جذب آهن از يك ماده غذايي با پايه گياهي 7 تا 10 درصد است. در حاليكه 20 تا 15 درصد آهن موجود در منابع حيواني، پس از ورود به بدن جذب مي‌شود. به همين خاطر توصيه مي‌كنيم اين افراد حتي ميزان كمي از گوشت را در وعده‌هايي غذايي روزانه‌شان بگنجانند.

اين متخصص تغذيه، كسلي، خستگي، بدخلقي، گوشه گيري و كاهش تمركز را از جمله نشانه‌هاي كم خوني در مرحله اول بيماري كه ذخاير آهن در مغزاستخوان، كبد و مانند آن كاهش مي‌يابد، دانست و گفت: با تشديد اين وضعيت، خستگي، تپش قلب در حين حركت، خستگي زودرس، رنگ پريدگي، كاهش رنگ لب‌ها، تشديد عصبانيت، كاهش ظرفيت آموزش در كودكان و كاهش ظرفيت كار در بزرگسالان تظاهر مي‌يابد.

به گفته كلانتري، منابع حيواني و همچنين انواع ويتامين‌ها بويژه ويتامين «ث»، موجب افزايش جذب آهن و مواردي نظير چاي، حبوبات و نان‌هايي كه با جوش شيرين به عمل آمده باشند، منجر به كاهش جذب آهن در خون مي‌شوند.