سفير ژاپن: نفت را به ما گران‌تر مي‌فروشيد!

چه در زمان جنگ جهاني دوم و چه در برهه فعلي، توكيو همواره يكي از خريداران عمده نفت تهران بوده است.

در حال حاضر، ارزش مبادلات تجاري ميان اين دو كشور از مرز 12ميليارد دلار در سال گذشته است و بالغ بر 10 ميليارد دلار از اين حجم معاملات به فروش طلاي سياه به سرزمين آفتاب تابان برمي گردد.

البته اين روابط نفتي گسترده همواره با چالش ها و موانعي نيز روبرو بوده و تحريم هاي اقتصادي ايران در كيفيت روابط نفتي اين دو كشور آسيايي بي تاثير نبوده است.

گريزي كوتاه به اوضاع " ژاپن پس از زلزله " و واكاوي وضعيت تبادل انرژي ميان تهران و توكيو، دغدغه هايي است كه ما را پاي صحبت هاي كين ايچي كومانو، سفير كبير ژاپن در ايران نشاند.

كومانو معتقد است كه تحريم ها در تجارت نفت ايران و ژاپن تاثيري نداشته  و اين محدوديت ها، تنها در حوزه اكتشاف نفت موثر بوده است. مشروح اين مصاحبه را از نظر مي گذرانيد.

- پس از آن زلزله هولناك، خسارت هاي معنوي و اقتصادي فراواني به كشور ژاپن تحميل شد. شما به عنوان نماينده دولت ژاپن در ايران، اوضاع سياسي و اقتصادي كشورتان را پس از زلزله چگونه ارزيابي مي كنيد؟
به بيان ديگر، با وجود استعفاي آقاي كان و روي كارآمدن دولت جديد، آيا اولویت های سیاسی و اقتصادی آقاي نودا در راس اين دولت نوپا، توانسته است كه ژاپن را به اوضاع قبل از زلزله برگرداند؟

- دولت آقاي نودا و حزب دموكرات(حزب حاكم)، فعلا دو اولویت اصلی را مد نظر دارد. اولویت اول، سرعت دادن به کار کمک رسانی و بازسازی خرابی های حاصل از زلزله خواهد بود و اولویت دوم نیز ایجاد توازن بین رشد اقتصادی با کاهش کسری بودجه در ژاپن است.

هم اکنون بدهی دولت ژاپن بالاست. از سوی دیگر هزینه ها نیز حجم بودجه را بالا برده است. همه این هزینه ها از طریق مالیات مردم ژاپن تامین نخواهد شد و دولت ژاپن در حال حاضر مجبور شده است که اوراق قرضه بسیار زیادی را بین مردم توزیع کند.

به گونه ای که دولت آنقدر اوراق قرضه صادر کرده است که بدهی کل دولت ژاپن به 200 درصد تولید ناخالص ملی رسیده است. اما سپرده مردم ژاپن در بانک ها نیز بسیار بالاست و تقریبا سپرده های مردم ژاپن به 200 درصد تولید ناخالص ملی رسیده است .

دولت ژاپن حتی می توانست که این اوراق قرضه را بین مردم کشور خودمان توزیع کند اما ما نمی خواهیم که کسری بودجه فعلی را تنها با فروش اوراق قرضه به داخل و خارج از کشورتامین کنیم ؛ زیرا می ترسیم که به سرنوشت کشوری مثل یونان گرفتار شویم.

برای رسیدن به یک اقتصاد سالم ، به یک رشد متوازن اقتصادی نیاز داریم  و به همین دلیل اولویت دوم دولت جدید ژاپن ، کاهش کسری بودجه خواهد بود.

به طور كلي، در امر بازسازي و كاهش كسري بودجه،‌ در مسير پيشرفت حركت مي كنيم اما هنوز با ژاپن قبل از زلزله فاصله زيادي داريم.

- آيا تغيير نخست وزير بر روابط تهران و توكيو تاثيري گذاشته است؟

- خير. روی کارآمدن دولت جدید در ژاپن، هيچ تاثیری بر روابط سياسي و تجاري  میان تهران و توكيو نگذاشته است. جابجایی قدرت سیاسی در ژاپن ، برکیفیت خوب روابط تهران و توکیو بي‌تاثير است.

- اگر بخواهیم کمی رك تر حرف بزنیم، گاه درحوزه روابط اقتصادی و سیاسی میان ایران و ژاپن تناقضاتی مشاهده می شود. از سویی همواره شاهد هستیم که دو کشور بر گسترش روابط حسنه میان یکدیگر تاکید دارند اما درمقام عمل می بینیم که شرکت ((اینپکس))که بزرگترین شرکت نفتی ژاپن است، به جمع تحریم کنندگان صنعت نفت ایران می پیوندد!

- ببينيد شرکت اینپکس ژاپن یک شرکت خصوصی است و فعالیت این شرکت نفتی در ایران اصلا به مرحله ی تولید نفت درمیدان نفتی آزادگان ختم نشد.

در واقع، شرکت اینپکس، تازه در مرحله اول اکتشاف نفت بود و با کناره گیری سریع از فعالیت در صنعت نفت ایران، تاثیر مثبت یا منفی در حوزه های نفت خیز ایران برجای نگذاشت.

- بگذارید سوال را این گونه مطرح کنم که با وجود تحریم های نفتی علیه ایران، آیا دولت ژاپن همچنان به ادامه همکاری های نفتی با ایران علاقه مند است؟

-دولت ژاپن تا سال 2010 روزانه 360 هزار بشکه از نفت ایران خریداری کرده است. پس از عربستان ، امارات و قطر، هم اکنون ایران چهارمین کشور بزرگ صادر کننده نفت به ژاپن است.

از سوی دیگر ، پس از چین، کشور ژاپن در سه سال گذشته ،بزرگترین خریدار نفت ایرانی ها بوده است.

خوشبختانه تجارت نفت از حوزه اقدامات تحریمی خارج است و این موضوع نیز بر دولت ایران و ژاپن واضح است.

تجارت نفت در ایران از طریق شرکت ملی نفت ایران صورت می گیرد اما در کشور ژاپن، تجارت نفت از طریق شرکت های ژاپنی انجام می شود. این شرکت های ژاپنی برای تجارت نفت با ایران محدودیتی ندارند اما برای فعالیت در زمینه اکتشاف نفت ایران با محدودیت روبرو هستند.

شما می دانید که آمریکا از نظر اکتشاف و تولید نفت در جهان قدرت و تاثیرگذاری زیادی دارد و بیشتر کمپانی های نفتی جهان با آمریکا روابط قوی دارند.

 آمریکا اجازه نمی دهد که این کمپانی های بزرگ از نظر تولید و اکتشاف نفت با ایران روابط قوی داشته باشند. این کمپانی های نفتی در آمریکا نیز کار می کنند و اگر تحریم ها را بشکنند ، دیگر نمی توانند در ايالات متحده  کار کنند.

در واقع تحریم ها علیه ایران در حوزه تجارت نفت تاثیری نداشته است اما برای ما در برخی از حوزه های دیگر اثر گذار بوده است. من هم می خواهم با شما رک حرف بزنم و اعلام می کنم که ایرانی ها نفت را به ما گران می فروشند.

 قیمت نفت ایران برای خریداران ژاپنی نسبت به نفتی که ایران به اروپا و آسیای شرقی می فروشد، قدری گران تر است. قیمت نفت ایران نسبت به قیمت نفتی که کشورهای عربستان ، کویت و امارات به ژاپنی ها می فروشند بالاتر است.

-آیا مسافت جغرافیایی و هزینه زیاد انتقال نفت ایران به ژاپن، در افزایش قیمت نفت صادراتی ایران به کشور شما موثر نبوده است؟

- نه، گمان نمی کنم .

-خب، پس به اعتقاد شما چرا ایران باید نفت را به ژاپنی ها گران تر بفروشد؟

-من نمی دانم. بهتر است این سوال را از شرکت ملی نفت ایران بپرسید.

-با وجود این که اعلام می کنید قیمت نفت صادراتی ایران به ژاپن گران است ،پیش بینی می کنید که در ماه های منتهی به سال جاری میلادی، حجم تجارت نفتی بین شرکت های خصوصی ژاپن و شرکت ملی نفت ایران به چه سمتی سوق یابد؟

- افزایش یا کاهش حجم تجارت نفتی میان ایران و ژاپن، به کمپانی های خریدار نفت ایران در ژاپن بستگی دارد.

طبیعی است که این کمپانی ها همواره به دنبال سود بیشتر باشند و این شرکت ها به عوامل متعددی برای خرید نفت از کشورهای نفت خیز نگاه می کنند.

مثلا زمانی که اوضاع سياسي کشور لیبی وخیم شد، خرید نفت از کشور لیبی را کاهش دادیم. به همین دلیل است که می گویم تجارت نفت ایران و ژاپن به خیلی از عوامل بستگی دارد و نمی توان از هم اکنون پیش بینی کرد که حجم تجارت انرژی میان دو کشور در ماه های آینده به چه سمتی پیش می رود .

- به عنوان سوال پایانی ، شاید برای برخی از مردم ایران جالب باشد که بدانند یک دیپلمات ژاپنی، اوقات فراغتش را در کشوری مثل ایران چگونه می گذراند؟

- بیشتر اوقات فراغتم در ایران را به خواندن روزنامه و گوش دادن به موسیقی کلاسیک، موسیقی ژاپنی و افریقایی می گذرانم.

من روزی سه ساعت، روزنامه های کشور ایران را می خوانم و گاه در روزهای تعطیل از صبح تا شب به خواندن روزنامه ها و کتاب های ایرانی می پردازم.

تازگی ها کتابی به نام «ایران شناسی در ژاپن» نوشته آقای رجب زاده را خواندم و کلا به کتاب های نویسندگان ایرانی و کتاب هایی که در باره ژاپن نوشته شده باشد، علاقه مندم.

به علت شلوغی و ترافیک کمتر بیرون می روم و وقتی رهبر ایران در نماز جمعه ها سخنرانی می کند، حتما در تلویزیون به صحبت هایشان گوش می کنم.

امين جلالوند – خبرنگار جام جم آنلاين