روزي به نام فرشتگان زميني

به گزارش ايسنا، منطقه دانشگاه علوم پزشكي تهران،‌ شانزدهم مهرماه هر سال روز جهاني كودك نامگذاري شده است، به همين منظور خبرنگار ايسنا بر آن شده است تا شيوه‌هاي صحيح تربيتي در كنار توجه به سلامت جسماني كودكان را از زبان يك روانشناس و يك متخصص طب اطفال جويا شود و در انتها پاي صحبت‌هاي تعدادي از مادران بنشيند و از اهميت دغدغه تربيتي و يا جسماني كودكان آنها با خبر شود.

يك متخصص اطفال مي‌گويد: ديفتري و سرخك جاي خود را به تكنولوژي‌هاي جديد داده‌اند.

دكتر محمد ميلاني‌، با اشاره به پيشرفتهاي اخير در طب اطفال‌، گفت: با پيشرفت جهاني واكسيناسيون، مدتهاست كه تعداد بيماري‌هاي كشنده كودكان رو به افول بوده است كه از جمله آنها مي‌توان به فلج اطفال، تيفوئيد،‌ سرخك،‌ ديفتري و همچنين آبله اشاره كرد كه با توجه به تلفات سنگين و عوارض‌، خوشبختانه اين بيماري‌ها ريشه‌كن شده‌اند.

اين متخصص كودكان، در ادامه افزود: استفاده از سرم‌هاي خوراكي در كنار واكسيناسيون و آنتي بيوتيك‌ها توانسته بسياري از بيماري‌هاي كودكان را كنترل كرده و از بين ببرند، با اين حال، برخي بيماريها در كشور ما هراز چند گاهي نمايان شده و دلهره‌هايي را به همراه مي‌آورد كه نياز به پيشگيري و توجه بيشتر دارد.

دكتر ميلاني، تهديد مواليد را يكي از مشكلات امروزي بشر دانست و تصريح كرد: خوشبختانه تلفات ناشي از بيماري‌ها در اغلب كشورها كمرنگ شده، با اين وجود كم شدن مواليد مشكلي است كه بسياري از جوامع دنيا را تهديد مي‌كند، به طوري كه بسياري از كشورها با جمعيت پير خود و كاهش جمعيت كودك و جوان خود دست و پنجه نرم مي‌كنند.

وي با اشاره به مضرات ورود تكنولو‍ژي در زندگي مردم و به وي‍ژه اطفال گفت: با افزايش سهم شهرنشيني، پراكندگي تكنولوژي و سيستم‌هاي آلوده‌كننده در زندگي بشر امروزي، يكي از عوامل مهم تهديدكننده سلامت كودكان محسوب مي‌شود كه اسهال و استفراغ، بيماري‌هاي ريوي، آسم و آلرژي از نتايج آن به شمار مي‌رود.

تغذيه‌هاي مصنوعي يكي از عوامل خطرزا در سلامت كودكان است

عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي تهران، آلودگي محيطي را از اصلي‌ترين عوامل خطرزاي جهاني عنوان كرد و گفت: در كنار شرايط زندگي جديد،‌ آلودگي محيطي از اصلي‌ترين مشكلات انسان امروزي است كه قربانيان اصلي اين مسئله كودكان هستند كه با آشاميدن آب آلوده و تنفس در هواي ناسالم به بسياري از بيماري‌هاي ريوي و عفوني مبتلا شده و از داشتن بدن و زندگي سالم بي‌بهره مي‌مانند.

اين متخصص كودكان، تغذيه‌هاي مصنوعي را يكي ديگر از عوامل خطرزا در سلامت كودكان دانست و اظهاركرد: امروزه از پراكندگي بسياري از بيماريهاي كشنده توسط واكسيناسيون جلوگيري شده است، با اين حال سبك نادرست زندگي جايگزين آن شده است كه در اين بين تغذيه نادرست و مصنوعي از جمله استفاده از خواركي‌هاي بدون ارزش غذايي و همچنين استفاده از گوشت حيوانات آلوده مهم‌ترين آنها هستند.

دكتر ميلاني ادامه داد: متاسفانه هنوز در دنيا، روابط انساني اجاز نمي‌دهد كه عده‌ زيادي از مردم در رفاه به سر برند كه اين امر فقر شديد، زندگي در محيط‌هاي آلوده و دور از بهداشت و در نتيجه مبتلا شدن به بيماري‌ها را به ويژه براي گروههاي مستعد از جمله كودكان را به دنبال خواهد داشت.

خارج شدن آفتاب از وضعيت ثابت خود، ‌سرطان‌هاي پوستي اطفال را به دنبال دارد

وي با اشاره به سرطان پوست به عنوان يكي از شايع‌ترين بيماري‌هاي كودكان، افزود: آلودگي‌هايي كه امروزه در جهان با سرعت در حال پراكندگي و نشر هستند‌، خورشيد را از وضعيت سالم خود خارج كرده و در نتيجه سرطان پوستي را به دنبال دارند كه اين بيماري در كودكان هم شايع است و هم نياز به پيشگيريهاي جدي‌تري دارد.

دكتر ميلاني در پايان خطاب به والدين خاطرنشان كرد: بهترين تغذيه براي نوزادن شير مادر است، همچنين با رشد كودك و افزايش سن او استفاده از غذاهاي مصنوعي و اغذيه با مواد نگه‌داري نيز نبايد افزايش پيدا كند و اين مواد به هيچ وجه نبايد جايي در رژيم غذايي كودكان داشته باشند. علاوه بر اين والدين بايد به نحوي كودك خود را تربيت كنند كه رعايت و اهميت به بهداشت فردي و سلامت در اولويت امور او قرار گيرد. با اين حال نقش دولت‌ها را نبايد فراموش كرد و آنها نيز بايستي از آلودگي محيطي به ويژه هوا و آب جلوگيري كرده و براي آن تدابيري بينديشند.

/نكات كليدي در تربيت كودكان/

يك روانشناس مي‌گويد: كودكان را از لحاظ تربيتي واكسينه كنيم.

دكتر شهربانو قهاري در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا، منطقه دانشگاه علوم پزشكي تهران، روابط والدين با كودك را از اصول مهم دوران كودكي دانست و گفت: در تربيت نبايد سهل يا سخت‌گيرانه عمل كرد، به طوري كه والدين مي‌توانند با پشتوانه به اصول تربيتي، كودكي و نوجواني خوبي را براي فرزندان خود فراهم كنند.

اين روانشناس‌ با اشاره به نكات اصلي و موثر در تربيت كودكان اظهاركرد: به كارگيري نكات مهم از جمله آموزش، بازخورد، نظارت و تبيين از اصلي‌ترين اصول تربيتي كودكان محسوب مي شود كه اگر والدين در روش تربيتي خود از اين اصول استفاده نكنند، ‌عملكرد بسيار ضعيفي را در رشد كودكان خود خواهند داشت.

آموزش از ابتدايي‌ترين اصول تربيتي است

دكتر قهاري، آموزش را از ابتدايي‌ترين اصول تربيتي كودكان عنوان كرد و گفت: متناسب با سن كودك، تاثير آموزش در تربيت او بيشتر است، به طوري كه هر چقدر سن كودك كمتر باشد، تربيت وآموزش او دروني‌تر خواهد بود و به همين منظور آموزش از ابتدايي‌ترين اصول تربيتي است كه والدين بايد به آن اهميت ويژه‌اي بدهند.

وي در ادامه افزود: اصل تربيتي آموزش را مي‌توان به دو بخش آموزش كلامي و غيركلامي تقسيم كرد، به طوري كه ياد دادن توضيحي و رفتاري از جمله آنها محسوب مي‌شود كه ديدن و برداشت اصول اخلاقي توسط فرزندان از طريق رفتار والدين يكي از آموزشهاي غيركلامي بوده كه مهمتر از آموزش كلامي است.

نوجوانان را غير مستقيم ارزيابي كنيم

اين روانشناس، نظارت مستقيم را اصل تربيتي كودكان در سنين پايين دانست و تصريح كرد: نظارت، دومين اصل تربيتي كودكان است كه در سنين كودكي به صورت مستقيم و در نوجواني به صورت غير مستقيم بر رفتار فرزندان بايد صورت گيرد.

دكتر قهاري، بازخورد را سومين اصل تربيتي كودكان دانست و گفت: والدين بايد رفتار خوب فرزندان خود را مورد تقدير قرار داده و طرحي تشويقي براي آنها اجرا كنند. همچنين فعاليت‌هاي نادرست آنان را نيز بايد مورد بازخواست قرار داده وعلت آن را از كودك بپرسند.

وي در ادامه افزود: بسياري از والدين به علت عدم حضور تمام وقت در خانه، برخي از رفتارهاي نادرست كودكان خود را ناديده گرفته و بازخورد مناسبي براي رفتارهاي آنان انجام نمي‌دهند كه اين امر، عدم تبعيت فرزندان از والدين را در نوجواني به دنبال خواهد داشت.

كودكان علت آنچه را كه ما منع مي‌كنيم، ‌نمي‌دانند پس با آنها صحبت كنيم

اين روانشناس با توصيه به والدين گفت: اگر آنها خواسته‌اي از فرزند خود دارند بايد اين مطلب را با زباني كودكانه و مناسب بيان كرده ودليل آن را براي فرزند خود توضيح دهند و علت منع او از بسياري از رفتارها را براي او بازگو كنند، علاوه براين والدين در رفتار خود بايد الگو‌برداري كودكان از آنها را نيز مدنظر قرار دهند.

دكتر قهاري افزود: خواسته‌ها و آموزشهاي والدين با كودك بهتر است؛ اختصاصي باشد، به اين منظور كه والدين به طور كلي نبايد از كودك خود انتظار خوب بودن را داشته باشند، بلكه بايد جزئيات اين خوب بودن را برايش توضيح داده و فعاليتهاي درست را در او دروني كنند.

وي در پايان خاطرنشان كرد: تنبيه يا تحقير نتيجه مخرب و البته كوتاه مدتي را در پي خواهد داشت، به طوري كه بسياري از كودكان قرباني اين رفتار نادرست،‌ در مدت زمان حضور والدين و از روي ترس و اجبار رفتار خود را تغيير داده و سپس اين رفتار را با شدت بيشتري در غياب والدين ادامه خواهند داد.

تعدادي از مادران نيز در گفت‌گو با خبرنگار ايسنا، از شيوه‌هاي تربيتي خود مي‌گويند.

اندازه نگهدار كه اندازه نكوست

يك مادر كه صاحب سه فرزند پسر است، تربيت فرزند پسر را سخت‌تر از دخترمي‌داند و مي‌گويد: پسرها در دوران كودكي بسيار عاطفي و وابسته به والدين به ويژه مادر هستند، اما پس از اين دوره و در دوران بلوغ به خاطر برخي از ويژگيهاي جسمي و اجتماعي، نرمي و لطافت دوران كودكي خود را به ظاهر از دست مي‌دهند و يا حداقل مخفي مي‌كنند كه همين امر نزديك شدن و شيوه تربيتي آنها را با دختران متمايز مي‌كند.

وي با اشاره به روش سختگيرانه به عنوان روش تربيتي مناسب براي كودكان، گفت: من مادري سختگير در تربيت فرزندانم هستم و با كوچكترين اشتباه به آنها تذكر داده و صحبت مي‌كنم ‌و گاهي اوقات از تنبيه‌هاي بدني بسيار ضعيف نيز استفاده مي‌كنم‌، با اين حال شيوه تربيتي من پاسخ داده و من فرزندان موفق و مودبي را تربيت كرده‌ام.

اين مادر خانه‌دار اندازه نگه‌داشتن در هر كار و به ويژه تربيت فرزند را امري عاقلانه دانست و افزود: با اين حال والدين نبايد در سختگيري‌ها و تنبيه‌هاي بدني يا در نظارت نداشتن كافي بر فرزندان خود، زياده‌روي كنند، به طوري كه مي‌توان با صميمت با فرزندان،‌ چارچوب تربيتي منظمي را پياده كرده و آن را به كار برد.

وي در مورد بازي‌ها و تفريح پسران خود مي‌گويد: من از اوايل دوران كودكي به فرزندانم نظم را آموخته‌ام، به طوري كه بچه‌ها براي بازي‌هاي خانگي، ساعت مشخصي داشته و با اين مسئله كنار آمده‌اند، علاوه بر اين براي بازي‌هاي بيرون ازخانه، من يا همسرم ناظر بر عملكرد آنها هستيم.

اين مادر، آموزش مسائل اقتصادي به فرزندان را امري تاثيرگذار در آينده آنها دانست و افزود:آزادي‌هاي بيش ار حد چه از لحاظ اخلاقي و چه از لحاظ اقتصادي بسيار نادرست است، به اين معني كه والدين با دادن پول توجيبي‌هاي زياد، بسياري از مسائل و خريدها را از حيطه وظايف خود خارج كرده و آن را به فرزندان خود واگذار مي‌كنند كه اين امر در آينده از فرزندان آنان افرادي آزاد و بدون فكر اقتصادي خواهد ساخت.

اين مادر در پايان گفت: داشتن چند فرزند هم سن و سال، مديريت ويژه‌اي را مي‌طلبد، به طوري كه من هفته‌اي دو بار برخي از مسائل از جمله دوست بودن با هم ديگر را براي فرزندانم توضيح مي‌دهم.

فرزندان را قرباني پيشرفت خود نكينم

يك مادر دانشجو با اشاره به سختي‌ها و شيريني‌هاي درس خواندن با وجود داشتن فرزندان كوچك، مي‌گويد: در حال حاضر داراي دو فرزند 2 و 7 ساله هستم و فكر مي‌كنم دختران عاطفي‌تر بوده و نياز به توجه و محبت بيشتر دارند، بنابراين تربيت فرزند دختر به ويژه در سنين پايين سخت‌تر بوده و نياز به زمان گذاشتن طولاني‌تري دارد، با اين حال پسران هم در دوره نوجواني نياز به اين توجه و مراقبت دارند و من از اين شرايط راضي هستم و اميدوارم مادر خوبي براي فرزندانم باشم.

اين مادر 25ساله در ادامه مي‌گويد: والدين نبايد كودكي فرزندان خود را قرباني موفقيتها و پيشرفتهاي خود كنند، آنها مي‌توانند با يك برنامه‌ريزي درست به تمام كارهاي خود برسند، به همين خاطر من بسياري از شبها وقت خواب خود را صرف فعاليتهاي درسي مي‌كنم.

وي، مادر يا پدر شدن را همراه با فداكاري دانست و گفت: وقتي فردي، مادر يا پدر مي‌شود، بايد با واژه فداكاري آشنايي كامل داشته باشند، به ويژه مادران كه وظيفه رسيدگي به تمام اعضاي خانواده را دارند، به اين منظور هر فردي در هر سمت يا جايگاهي كه در اجتماع قرار دارد؛ نبايد از خانواده و البته فرزندان خود غافل شده و منافع خود را بر آنان ترجيح دهد، چرا كه در آينده خود قرباني اين بي‌مهري از سوي فرزندان و خانواده خواهد شد.

اين مادر دانشجو با اشاره به تاثير مثبت استفاده از وسايل آموزشي در تربيت فرزندان، افزود: با توجه به مادر شدنم در سن كم، استفاده از تجربه ديگران به ويژه روانشناس را امري ضروري و موثر در تربيت فرزندانم مي‌دانم، علاوه بر اين متناسب با سن فرزند كوچكترم و همراه با بزرگ شدن او از سي‌دي‌ها و كتابهاي آموزشي و تربيتي سن او نيز استفاده مي‌كنم و معتقدم اين كار به شيوه تربيتي من و همسرم سرعت بخشيده است.

وي در خصوص شيوه نگهداري صحيح از فرزندان در مهدهاي كودك گفت: هر دو فرزندم را در سنين پايين به مهد كودك نسپرده‌ام و مادرم هنگامي كه من در دانشگاه هستم از آنها نگهداري مي‌كند و معتقدم دلسوزي و همچنين مراقبت مادرانه‌اي از فرزندانم در هنگام حضور در مهد كودك و همچنين بازي كردن آنها نمي‌شود و ممكن است فرزندم از لحاظ جسمي زمين خورده و دچار مشكل شود.

اين مادر 25ساله در پايان مي‌گويد: بچه‌ها در كودكي خوب يا بد خود را نمي‌دانند و اين والدين هستند كه با اتخاذ يك شيوه تربيتي درست آينده موفق و روشني را براي آنان فراهم مي‌كنند.

نظافت ظاهري، سلامت جسماني و در نتيجه سلامت روحي را به دنبال خواهد داشت

يك مادر 32ساله كه صاحب دو فرزند دوقلو است، با اشاره به توجه بيش از حد خود به ظاهر فرزندانش مي‌گويد: يكي از نخستين اموري كه بچه‌ها مي‌توانند آن را ياد بگيرند، نظافت و مرتب بودن ظاهرشان است، به طوري كه رعايت بهداشت در ابتدايي‌ترين سطح، مانند دست شستن مسئله‌اي است كه مي‌توان از كودكي آن را به فرزندان آموخت و من در حد توان براي ظاهر كودكانم وقت گذاشته و آنها را مرتب نگه مي‌دارم.

وي در ادامه گفت: والدين الگوهاي اصلي فرزندان در انجام كارها هستند، به همين منظور من با مرتب نگه‌داشتن ظاهرشان و عوض كردن روزانه چند دست لباس آنها، سعي بر انتقال اين مسئله به فرزندان 4ساله خود هستم.

اين مادر در پايان با اشاره به ارتباط نزديك سلامت جسماني و روحي رواني، مي‌گويد: به نظر من داشتن آرامش خاطر روحي در گروي داشتن جسمي سالم است، به همين منظور من از همين ابتداي تربيت كودكانم توجه به سلامت جسم و به دنبال آن روح و روان فرزندانم را در اولويت قرار مي‌دهم.

خشت اول چون نهد معمار كج...

اهميت دوره كودكي بر هيچ فردي پوشيده نيست، با همه اينها مهمترين نتيجه‌اي كه مي‌توان گرفت؛ برداشت از اين بيت است كه خشت اول چون نهد معمار كج، تا ثريا مي‌رود ديوار كج. معماران زندگي فرزندان، يعني والدين مي‌توانند علاوه بر واكسيناسيون‌هاي جسمي، آنها را از لحاظ روحي و تربيتي نيز بيمه كنند و از كودكان امروز زنان و مردان آينده ساز و موفقي را بسازند.