کد خبر: ۵۹۵۸۹
تاریخ انتشار:
‍‍‍ پ پ ‍‍‍

طالبان را انگليس خلق كرد

نویسنده کتاب «جنبش طالبان» گفت: نخستین کشوری که طالبان را به وجود آورد کشور پاکستان نبود، بلکه طالبان در وهله نخست توسط انگلستان به وجود آمد.
به گزارش خبرنگار ادبیات و کتاب باشگاه خبری فارس «توانا»، محمد سرافراز، نویسنده کتاب «جنبش طالبان راز ظهور تا افول» در مراسم نقد و بررسی این اثر بیان کرد: هم‌اکنون آثار مکتوب در انتشارات سروش مورد نقد و بررسی قرار می‌گیرد که این امر بسیار ارزشمند است چرا که در کشور به طور متداول مراسم رونمایی از کتاب برپا می‌شود اما کمتر افرادی به نقد و بررسی آثار ارزشمند توجه دارد.

وی با بیان اینکه فردا سالروز 11 سپتامبر است، اضافه کرد: 11 سپتامبر واقعه‌ای بود که منجر به حمله آمریکا به کشور افغانستان شد و به نوعی عامل سقوط طالبان در افغانستان همین امر بود.

سرافراز ادامه داد: ماجرای طالبان در افغانستان به دلیل اینکه طالبان یک گروه ناشناخته به شمار می‌رفته و رهبرشان «ملاعمر» فرد رسانه‌ای نبود و اظهارنظراتی نمی‌کرد و به نوعی این گروه خودشان اهل مصاحبه، فرهنگ و کتاب نبودند و با تلویزیون نیز مخالفت می‌کردند که در این راستا آثار مکتوب زیادی از خود این طالبان وجود نداشته است.

وی افزود: در این اثر به نظریه‌هایی همچون «طالبان» و «آی‌اس‌آی»و «ارتش پاکستان» پرداخته‌ام چرا که طالبان عقاید خود را هیچ‌گاه به صورت صحیح بیان نمی‌کردند و به نوعی به صورت وارونه به ارائه متن‌هایی می‌پرداختند.

* سرافراز: افغانستان منطقه حائل امپراتوری روسیه و انگلستان به شمار می‌رفت

این نویسنده گفت: افغانستان سرزمین عجیبی است و در طول تاریخ قدرت‌هایی که به وجود آمدند برای اثبات قدرت‌ها به سایر قدرت‌های دیگر از جمله مغول، تیموریان و نادرشاه افشار لشگریان بسیاری از گذرگاه خیبر که مرکز استراتژیک افغانستان است، گذشته‌اند.

وی با بیان اینکه افغانستان منطقه حائل امپراتوری روسیه و انگلستان به شمار می‌رفت، اضافه کرد: یکی از مهم‌ترین اقداماتی که کشور شوروی انجام داد حمله به افغانستان بود در این‌جا این سوال مطرح است که شوروی چه نیازی داشت که به کشور افغانستان‌ حمله کرده و به آب‌های گرم آن برسد.

سرافراز با بیان اینکه در گذشته افغانستان بهانه‌ای برای شکست ابرقدرت‌ها بوده است، ادامه داد: در گذشته روس‌ها دارای ارتش‌های زمینی با قدرت بالایی در جهان بودند و وقتی در افغانستان زمین‌گیر شدند از آنجا خارج شدند.

وی افزود: آمریکا دوره 10 ساله‌ای بر افغانستان حضور نظامی داشت و درباره این حضور دلایل متناقضی وجود دارد که از جمله آن می‌توان به دلایل وقوع حوادث 11 سپتامبر اشاره کرد.

* حفره‌های وارده به برج‌های دوقلو، برای موشک است نه هواپیما

این نویسنده گفت: القاعده و آمریکا به صورت پنهانی در این راستا به سناریوهایی پرداخته‌اند که در این اثر به آن پرداخته شده است اما این کار به دست گروهی به نام القاعده نبوده و به نوعی تناقضات بسیاری در این امر وجود دارد و سناریوهایی که حکومت آمریکا درباره اصل آن با هزاران دلایل ایجاد شده است، واقعی نیست.

وی اضافه کرد: «محمد ‌العطا» در گذشته 3 تا 5 هواپیما را ربود که 2 هواپیما به برج‌های دوقلو اصابت کرد و کشور آمریکا در مورد این حوادث 11 سپتامبر معتقد است که از داخل یکی از این هواپیماها پاسپورت‌هایی پریده که نشان دهنده دخالت طالبان در این حوادث بوده است.

سرافراز ادامه داد: هواپیماهای مسافربری کشور آمریکا کاملاً اتوماتیک است به نوعی که خلبان‌های معمولی نمی‌توانند پشت این هواپیماها نشسته و آن را هدایت کنند اما جالب اینجاست که در ساختمان پنتاگون سوراخی به وجود آمده که این سوراخ ناشی از اصابت هواپیما به برج‌ها نبوده و این سوراخ‌ها برای اصابت موشک است و به نوعی آنچه که باعث تخریب این ساختمان‌ها شده مربوط به هواپیما نیست.

وی ادامه داد:‌ آمریکا می‌گفت کار تخریب برج‌های دوقلو در ماجرای 11 سپتامبر کار القاعده است و در این راستا قطعنامه‌ای برای حمله تروریسم به افغانستان را اخذ کرد و گفتند که طالبان و بن‌لادن را باید به ما تحویل دهید اما طالبان از این امر خودداری کرد.

* ماجرای اصلی کتاب «جنبش طالبان» به دوره حکومت طالبان مربوط می‌شود

سرفراز افزود: ماجرای اصلی این کتاب به دوره حکومت طالبان مربوط می‌شود چرا که طالبان جریانی است که در زمان کوتاهی به وجود آمدند و حکومت کرده و در دوره‌ای از حکومت و حمله آمریکا به افغانستان کنار رفتند.

وی بیان کرد: دلایل و اختلافات داخلی و عوامل خارجی باعث شد که طالبان در یک مدت کوتاهی به حکومت رسیده و بعد از ظرف 5 سال فعالیت حکومت‌داری کنند چرا که مدل حکومت‌داری طالبان مدلی نبود که به مدت درازمدت تداوم داشته باشد و به نوعی نحوه تعامل طالبان با مردم قهری و برخوردی بود.

* «گمانه‌زنی» در کتاب «جنبش طالبان» وجود دارد

سرافراز اضافه کرد: در این کتاب علاوه بر پرداختن به دوره طالبان به گمانه‌زنی هم پرداخته‌ام که آیا آنها می‌توانند به حکومت برگردانده و یا حضور آمریکا در این راستا چه می‌شود.

وی افزود: هم‌اکنون وضعیت اقتصادی آمریکا رو به رکود است و به نوعی این کشور در حال ورشکسته شدن است اگر بخواهیم بودجه آمریکا را از لحاظ درآمد و هزینه مورد بررسی قرار دهیم باید بگوییم که هزینه آمریکا 3 هزار و 800 میلیارد دلار بوده که درآمد آنها 2 هزار و 200 میلیارد دلار است که این امر نشانگر آن بوده که این کشور یک هزار و 600 دلار کسر بودجه دارد و بر بدهی‌های آن هر سال 15.5 هزار میلیارد افزوده می‌شود.

سرافراز ادامه داد: کشور آمریکا یک بدهی طولانی مدت و قرض به منابع داخلی و خارجی دارد چرا که بخشی از درآمدهای این کشور قرض است و بزرگ‌ترین قرض‌هایی که از سایر کشورها اخذ کرده است مربوط به کشورهایی همچون چین، ژاپن، انگلستان و کشورهای نفت‌خیز خلیج‌فارس و بخشی دیگر از منابع داخلی است.

* آمریکا بدون پشتوانه به چاپ دلار می‌پردازد

وی افزود: کشور آمریکا بدون پشتوانه دلار چاپ می‌کند و آن را به بازار وارد می‌کند و هیچ قدرت، هیچ کشور و مدلی وجود ندارد که بتواند کسری بودجه آمریکا را جبران کند؛ این کشور از لحاظ آمار و ارقام ورشکسته است و کشورهای دیگر هم نمی‌توانند صدای ورشکسته شدن آمریکا را به گوش دیگران برسانند چرا که دلار یک پول جهانی محسوب شده و شکست کشور آمریکا یعنی شکست چین و ژاپن و سایر کشورهای دیگر.
به گفته سرافراز عدد و رقم بدهی آمریکا و کسری بودجه آن به قدری بزرگ است که هیچ دورنما و راه‌حلی برای آن وجود ندارد.

* کمتر نویسنده‌ای به نگارش اثر درباره «طالبان» پرداخته است

وی با بیان اینکه سرمنشأ کتاب «جنبش طالبان» پایان‌نامه دکترایی است که بنا بوده مقطع طالبان را مورد بررسی قرار داده و آینده آنها مدنظر بده نبوده است، اضافه کرد: در هیچ منبع دیگری مواردی که در این اثر وجود دارد بیان نشده است، همچنین بنده از منابعی همچون روزنامه‌های کشور پاکستان، آثار کشور پاکستان در خصوص طالبان، رادیو پشتو و مطالب غیرروزنامه‌ای برای نگارش این کتاب استفاده کرده‌ام.

سرافراز با بیان اینکه طالبان هنوز وجود داشته و در صحنه سیاسی افغانستان باید مورد بررسی قرار گیرند، بیان کرد: مخالفتی که هم‌اکنون با آمریکا وجود دارد تنها با طالبان نیست بلکه جامعه افغانستان،‌ پشتون‌ها، ارتشی‌های این کشور با آمریکا مشکل دارند.

* دلیل به قتل رساندن «بی‌نظیر بوتو» توسط غربی‌ها از زبان «محمد سرافراز»

سرافراز در خصوص «بی‌نظیر بوتو»، بیان داشت: نخستین کشوری که طالبان را به وجود آورد کشور پاکستان نبود، بلکه طالبان در وهله نخست توسط انگلستان به وجود آمد.

وی اضافه کرد: این صحبت «بی‌نظیر بوتو» با بی‌بی‌سی بود که هم‌اکنون تمامی آرشیوهای رسانه‌ای این مصاحبه پاک شده و اصلاً وجود ندارد و به نوعی این امر موجب ترور او شد؛ در رابطه قتل «بی‌نظیر بوتو» متهمانی همچون «پرویز مشرف» وجود دارند که جزو متم اصلی و ردیف اول بشمار می‌رود اما هم‌اکنون وی در کشور انگلستان زندگی می‌کند.


** رئیس‌زاده: کتاب «جنبش طالبان» به برخی از ابهامات طالبان پاسخ داده است

در ادامه این مراسم محمد رئیس‌زاده از اعضای هیئت علمی دانشگاه امام حسین (ع) و منتقد، بیان داشت: منبعی از زبان فارسی درباره طالبان نداشتیم که «محمد سرافراز» به نگارش اثر «جنبش طالبان» پرداخت.

وی با بیان اینکه این اثر از بعد داخلی و خارجی منتشر شده است، اضافه کرد: مردم ایران تا قبل از حوادث 11 سپتامبر چیزی درباره طالبان نمی‌دانستند و به نوعی بعد از این واقعه با نام «بن‌لادن» و اعضای این گروه آشنا شدند.

رئیس‌زاده با بیان اینکه کتاب «جنبش طالبان» به برخی از ابهامات طالبان پاسخ داده است، ادامه داد: این اثر از دید عقیدتی، اجتماعی و روابط بین‌الملل به روابط طالبان پرداخته است، همچنین به وجه اشتراک آنها با وهابیون نیز اشاراتی شده که جای تشکر دارد.

وی با بیان اینکه یکسری از اطلاعات درباره طالبان توسط برخی دولت‌ها بیان نشده است، افزود: وقتی با مرور سطحی به مقوله طالبان و رویدادهای بعد از 11 سپتامبر می‌نگریم متوجه می‌شویم که مقوله طالبان، مقوله ساده‌ای نیست که تنها بگوئیم افرادی در افغانستان و پاکستان زندگی می‌کنند.

* در کتاب‌ «جنبش طالبان» افراد روشنفکر و تحصیل‌کرده گروه طالبان نادیده گرفته شده است

رئیس‌زاده با بیان اینکه تصویری که هم‌اکنون درباره طالبان وجود دارد سطحی، قشری و غیرمنضبط است که باید این تصاویر را از خودمان دور کنیم، بیان کرد: در گذشته افراد تحصیل کرده اروپایی به عنوان عضو القاعده و طالبان دستگیری شدند و به نوعی متخصصان و پژوهشگران غربی با این گروه همکاری داشتند و در این راستا مقوله طالبان آنقدر پیچیده بود که ما تصور می‌کردیم.

وی ادامه داد: هم‌اکنون جریان فکری طالبان وسیع‌تر شده است چرا که آنها باید دارای جاذبه‌های فکری باشند که تیپ‌های تحصیل کرده اروپایی را به خودشان جذب کرده‌اند.

رئیس‌زاده با بیان اینکه خود «بن‌لادن» تحصیل کرده دانشگاه بوده و به نوعی دارای مدرک تحصیلی مهندسی است، افزود: «بن‌لادن» از خانواده سروتمند بوده و با خانواده بوش رابطه‌ اقتصادی داشته است و یک سر طیف در این جریان فکری، روشنفکر و جمود فکری هستند.

وی با بیان اینکه در کتاب‌ «جنبش طالبان» افراد روشنفکر و تحصیل‌کرده گروه طالبان نادیده گرفته شده است، بیان کرد: برخی‌ها معتقدند زادگاه طالبان از لحاظ فکری، پاکستان است؛ بنده از نزدیک مدارس گروه طالبان را مشاهده کردم که یک هزار طلبه هم‌اکنون در آن آموزش می‌بینند و قرآن را در یک کلاس یکصد نفری حفظ می‌کنند و احکام عقیدتی را بیان می‌کنند.

* تحولات فکری طالبان و القاعده بعد از حادثه 11 سپتامبر در این اثر بیان نشده است

این منتقد با بیان اینکه درباره طالبان باید اطلاعات دقیق‌تری داشت که آنها از چه طیفی هستند و اشغال افغانستان توسط آمریکایی چه تأثیری بر آنها گذاشته است، گفت: تحولات فکری طالبان و القاعده بعد از حادثه 11 سپتامبر در این اثر بیان نشده است.

وی اضافه کرد: تا قبل از حادثه 11 سپتامبر در یکی از دانشگاه‌های این کشور هیچ شیعه‌ای برای قرائت قرآن دعوت نمی‌شد اما پس از این واقعه ارتباط‌هایی با خانه فرهنگ ایران و دانشگاه مربوطه به وجود آمد و ایرانی‌ها برای قرائت قرآن کریم به این دانشگاه دعوت می‌شوند که این امر نشانگر دگرگونی در تفکر آنها است که باید متوجه این عمل باشیم.

رئیس‌زاده با بیان اینکه طالبان تنها مربوط به کشورهای افغانستان و پاکستان نبوده بلکه در عراق، یمن و مصر هم وجود دارند، ادامه داد: طالبان دارای پیچیدگی‌های بسیاری هستند که باید در چاپ دوم «جنبش‌ طالبان» مدنظر نویسنده اثر قرار گیرد.

** جمالی: نویسنده در کتاب «جنبش طالبان» نگاه چند علتی داشته است

جمالی از پژوهشکده نور درباره کتاب‌ «جنبش طالبان» با بیان اینکه این اثر بسیار ارزشمند و پرمحتوا است، اظهار داشت: یکی از مهم‌ترین موضوعات روز موضوع طالبان است چرا که آنها همانند معمایی بوده که باید نام آنها را معمای طالبان گذاشت.

وی در خصوص نقاط قوت این اثر، اضافه کرد: انسجام و پیوستگی مطالب و تحلیل‌های منسجم کتاب «جنبش طالبان از ظهور تا افول» باعث ایجاد قوت در این اثر شده است؛ نویسنده در این کتاب به نگاه چند علتی توجه بسیار داشته است چرا که موضوعات سیاسی یک علتی نیستند و «محمد سرافراز» به آن توجه کرده است.

جمالی با بیان اینکه عنوان کتاب «جنبش طالبان از ظهور تا افول»، سیاسی اجتماعی است و نیاز به تشریح مختصری دارد، ادامه داد: واژه «طالبان» مفهوم چند لایه و پیچیده‌ای بوده و «ظهور»، تاریخی است؛ نویسنده با بیان واژه «افول» در این اثر معتقد است که افول طالبان رخ داده است و اگر افولی رخ داده در چه سطحی است.

* تغییر و تحولات مربوط به طالبان باید در چاپ مجدد این اثر مورد توجه قرار گیرد

وی با بیان اینکه پرداختن به مفهوم خود «طالبان» و شکافتن آن بسیار دشوار است، افزود: شکافتن مفهوم طالبان بسیار دشوار بوده اما غیرممکن نیست چرا که مفاهیم آن نیاز به تفکیک دارد.

جمالی با بیان اینکه در بحث «طالبان» لایه‌بندی وجود دارد، عنوان کرد: روش‌شناسی و روش‌پژوهی نویسنده که در بخش مقدمه آمده است روش پژوهش اسناد و کتب است و به نوعی این منابع نارسا و ناقص است چرا که شرایط در پاکستان و افغانستان در حال تغییر است.

وی با بیان اینکه در نگارش این اثر نیاز به حضور میدانی برای دیدن تحولات وجود دارد، اضافه کرد: تغییر و تحولات مربوط به طالبان باید در چاپ مجدد این اثر مورد توجه قرار گیرد، همچنین درباره طالبان پاکستان و افغانستان باید به صورت تفکیک به آنها بپردازیم.

به گفته جمالی؛ طالبان افغان ماهیت افغانی دارند و طالبان کشور پاکستان در 7 منطقه و قبیله و به طالبان پاکستان مشهور هستند و به نوعی این دو طالبان با یکدیگر پیوند عملیاتی دارند؛ کتاب «جنبش طالبان از ظهور تا افول» دارای اشکالات تایپی است.

** باقری: کتاب «جنبش طالبان» افق روشنی از طالبان کنونی نمی‌دهد

در ادامه این مراسم باقری، منتقد در باره کتاب «جنبش طالبان از ظهور تا افول»، بیان داشت: این اثر برای کسانی که خواهان شناخت طالبان هستند بسیار خوب است.

وی اضافه کرد: طالبان سال 1994 تا 1996 کابل را تصرف کرد و به نوعی باید طالبان را در این سال‌ها بشناسیم اما این اثر بیشتر به تحولات 1996 تا 2001 پرداخته است و افق روشنی از طالبان کنونی نمی‌دهد و بیشتر عوامل طالبان پرداخته شده است و هستی‌شناسی و تعریف مشخصی بیان نشده است.

باقری با بیان اینکه طالبان در افغانستان فعالیت می‌کند و دارای وپژگی‌های خاصی هستند که باید به آنها نیز توجه کرد، ادامه داد: طالبان دارای یک تفکر تمامیت‌خواهی هستند که باید در این اثر به تشکیلات و تحولات ساختاری آنها نیز توجه می‌شد.

شما می توانید مطالب و تصاویر خود را به آدرس زیر ارسال فرمایید.

bultannews@gmail.com

نظر شما

آخرین اخبار

پربازدید ها

پربحث ترین عناوین